داخلی صفحه رسانه آرشيو خبر
 
کتابی که کشف حجاب را خواسته خود زنان می‌داند
روایت اغلب کتاب‌های منتشر شده دربارة واقعة کشف حجاب در دوره پهلوی این است که ممنوعیت حجاب بر زنان آن روز جامعه ایران تحمیل شده و تنها متجددان و قشر فرنگی‌مآب جامعه‌خواهان آن بوده‌اند، اما کتاب "کشف حجاب؛ بازخوانی یک مداخله مدرن" در پی بیان آن است که دولت پهلوی اول از طریق زور و پلیس، کشف حجاب را مصادره کرد و با سوء‌استفاده از این خواسته جامعه زنان، سعی در مصادره آن برای رهایی از بحران مشروعیت خود کرد و سوار بر موجی شد که در جامعه از سوی زنان ایجاد شده بود.
کتاب کشف حجاب
آیا کشف حجاب در دوره پهلوی تنها واقعه‌ای حکومتی برای فشار به زنان مسلمان بود تا حجاب اسلامی خود را بردارند و رضاخان با این بهانه می‌خواست لائیسیته آتاتورک را در ایران اجرایی کند؟ یا آنکه دولت پهلوی با اجبار به کشف حجاب خواست مشروعیت خود را از طریق پیگیری خواسته بخشی از زنان که در پی کشف حجاب خود بودند، دنبال می‌کرد؟ دیگر آنکه آیا میان واقعه کشف حجاب و جریان روشنفکری در آن دوران نسبتی می‌توان یافت؟ در این میان، خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، به سراغ کتاب «كشف حجاب» نوشته فاطمه صادقی رفته که در آن می‌کوشد با بهره بردن از اسناد مختلف، پيش‌فرض‌های موجود درباره کشف حجاب را بررسی و با این روایت پذیرفته‌شده در تاریخ ایران که کشف حجاب، تغییر اجباری صرف از سوی رضاشاه بود، مقابله کند.
فاطمه صادقی معتقد است: کشف حجاب در ايران دوره پهلوي اول اقدامي بود که نه تنها وضعيت زنان را تغيير داد بلکه جامعه را نيز عميقاً دگرگون کرد. اجراي اين سياست هفت سال طول کشيد. 

کتاب حاضر، به بازخواني و نقد و تحليل اين واقعه از زواياي جديد اختصاص دارد. نگارنده تلاش کرده تا با بهره‌بردن از اسناد مختلف ابهامات، اشتباهات، پيش‌فرض‌ها و داوري‌هاي موجود درباره کشف حجاب را مورد مطالعه قرار دهد و همچنین به بازسازی واقع‌بینانه و همچنین دیدگاه فاعلیت زنان در آن و رابطه تاریخ و عکس بپردازد. 

آن‌چه در اين پژوهش مورد اهميت است، نخست سياست‌هاي عملي درباره کشف حجاب است، دوم بازتاب‌ها و تاثيرات آن در داخل و خارج و در نهايت، روايت‌ها و بازنمايي‌هايي است که با ديد منفي و مثبت از اين واقعه به ثبت رسيده است. 

این کتاب در شش فصل با عناوین «پس‌زمینه مشروعیت اضطراری»، «واقعه کشف حجاب»، «حذف فاعلیت زنان و بحران مشروعیت»، «مساله حجاب در ترکیه و آسیای مرکزی»، «حجاب و کشف حجاب از چشم غربی» و «تاریک‌نگاری، بازنمایی کشف حجاب» تنظیم شده است. 

به بیان خود نویسنده، مهم‌ترین کاری که در این کتاب انجام شده، کشیدن خط بطلانی بر روایت‌های تکراری در آثار منتشر شده در این رابطه و نشان دادن تحریفات صورت گرفته در تواریخ نوشته شده پیرامون آن است. برای مثال، در واقعه کشف حجاب اساساً فاعلیت زنان دیده نشده است و روایتی پدرسالارانه، جانبدارانه و یکسویه از آن صورت گرفته که دولت‌ها از آن به نفع خود سود برده‌اند؛ به بیانی دیگر دولت‌های قبل و بعد از انقلاب از این جریان مصادره به مطلوب کرده‌اند. نمونه دیگر این‌که کشف حجاب در اصل به معنای برداشتن پوشش از صورت بوده است. در تاریخ ایران، زنان بسیاری خواهان برداشته شدن روبنده از صورت خود بوده‌اند و صحت این موضوع را بر اساس اسناد بسیاری می‌توان تایید کرد. 

فاطمه صادقی در این کتاب سعی می‌کند از داوری‌های یک‌سویه فاصله بگیرد و در عین حال ریشه‌ها و تحلیل درستی در این‌باره به خواننده ارایه دهد. او حتی در بررسی انگیزه‌ها و ایده اولیه این ماجرا هم سعی کرده است روایت‌های مختلف را بررسی کند، برخلاف تصور عمومی که رضاشاه بعد از دیدار با آتاتورک و سفر به ترکیه یک‌ شبه قزاق‌ها را روانه کرد تا حجاب و روبنده از سر و صورت زنان بکشند، عناصر دیگر دخیل در این تصمیم‌گیری‌ها را هم مطرح و بررسی کرده است. 

نگارنده به زعم خودش سعی دارد تاکید بر تاریخ اجتماعی را در برابر تاریخ سیاسی قرار بدهد و تصویری برای خواننده‌اش بسازد که یک سره نمی‌کوبد. نویسنده کتاب را با تکیه بر این‌که بحث کشف حجاب با هدفی فرا‌تر از بحث آزادی زنان در دستور کار دولت پهلوی اول قرار گرفت، پیش می‌برد. کمااینکه تا پیش از آن تاریخ هرگز به زنانی که می‌خواستند پوشش خود را تغییر بدهند اجازه ظهور داده نشده بود. 

چاپ نخست کتاب «كشف حجاب: بازخواني يك مداخله‌ مدرن» تالیف فاطمه صادقی‌گیوی، در 106 صفحه، شمارگان دو هزار نسخه و بهای چهارهزار و 900 تومان از سوی انتشارات نگاه معاصر چاپ و روانه بازار نشر شده است.
 
 
کد مطلب: 3488
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : سه شنبه ۵ فروردين ۱۳۹۳
ساعت انتشار : ۲۱:۴۱
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر