داخلی صفحه دیدگاه آرشيو يادداشت
۱
 
بستر روانی مسلمانان تندرو در غرب
مرتضی آقامحمدی
در سال‌های اخیر نوعی از افراط‌گرایی در میان مسلمانان ساکن درغرب دیده می‌شود. از پیوستن آنان به مجاهدان افغان تا عضویت در تشکیلات بن لادن و بعد گروهک ابومصعب زرقاوی و پس از آن شرکت فعال در اشغال سوریه و عراق. هر از گاهی هم حرکت‌های افراطی این طیف در همان کشورهاي غربي گزارش می‌شود که يک نمونه آن در روزهای اخیر، فرانسه را لرزاند و به سرعت پس‌لرزه‌هاي آن موجي را در غرب به راه انداخت. از درگيري پليس بلژيک با برخي از اين عناصر و کشتن دو تن از آنها گرفته تا دستگيري‌هاي عده‌اي ديگر در آلمان و امريکا.
شناخت چرایی این فرایند مرهون بررسی ابعاد مختلف این سناریوست. نکاتی که خواهد آمد تبیین عناصر دخیل در شکل‌گیری بستر روانی این دسته از مسلمانان رشد کرده در فضای غرب و يا تازه‌مسلمانان آن است:
يکم. بايد در نظر داشت که عمده مسلمانان و تازه‌مسلمانان غربي از دروازه سلفي‌ها وارد جهان اسلام مي‌شوند. عموم سلفي‌ها به طور دراماتیک عاشق اسطوره¬های تاریخی خود هستند و به شجاعت‌ها و رشادت‌های آنان افتخار می‌کنند. اقتدار فی‌نفسه در ذهن آنان امری مطلوب است و از همين روي هر حاکمی که در طول تاريخ مقتدرتر بوده باشد در ديدگاه اينان محترم‌تر است. اين مطلب تا جايي پيش مي¬رود که حتي اگر اقتدار به قيمت ايجاد رعب و وحشت در دل طرف مقابل باشد باز هم پسنديده و دوست داشتني خواهد بود. در نتيجه افرادي که از حيث دانش، فرهنگ، انديشه و قدرت سازماني مقبوليت و محبوبيتي نداشته باشند آن را از طريق ايجاد ترس جستجو مي‌کنند. اینان به طور شگفت‌آوری احساس همزادپنداری با مبارزان صدراسلام دارند و با اقدامات مسلحانه تلاش مي‌کنند تا آن شخصیت‌ها را بازسازي نمايند و خود را در عداد فاتحان قرون اوليه اسلامي قرار دهند.
دوم. عدم توانایی در هماهنگ‌سازي بستر فرهنگی خود با الگوهای جامعه غرب؛ یکی از ویژگی‌ها و قابليت‌هاي بالاي ایرانیان، قدرت تطبیق خود با فضای جدیدی است که وارد آن می‌شوند و در زمانی کوتاه به شهروندي نرمال در جامعه میزبان تبديل می¬شوند. اما مسلمانان دیگر کشورها ممولاً چنين قابليتي ندارند و به‌گونه‌ای هستند که به‌راحتي نمی¬‌توانند از ساختار فرهنگی و حتی پوشش ظاهری بومی خود جدا شوند همین، سبب می‌شود درآن جامعه احساس تفاوت و عدم تعلق نمایند حتي اگر در آن کشور متولد و بزرگ شده باشند. اين مطلب هم خود مي¬تواند از نظر رواني فرد را در مقابل جامعه غرب قرار داده و وادار به واکنش نمايد.
سوم. فقر بالفعل يا نهادينه شده از ديگر خصایص بسياري از جوامع اسلامي است و اين هم گاه موجب اقدامات خشن مي‌شود.
چهارم. گاه تازه‌مسلمانان با خودگذشتگي و ايثار و جهاد با تعريف سلفي آن، تلاش مي‌کنند تا گذشته‌اي را که شرک‌آلود و ناپسند تلقي مي‌نمايند پاک‌سازي نمايند.
پنجم. از علل افراطي‌گري تازه‌ مسلمانان غربي وجود روحيه ماجراجويي در آنهاست. در فرهنگ غرب تمايل زيادي به ماجراجويي و انجام کارهاي پرخطر وجود دارد. عمليات اکتشاف غارهاي طولاني و مخوف، سقوط از ارتفاع، بالا کشيدن از يک آسمان‌خراش، دست‌وپنجه نرم کردن با حيوانات خطرناک، شنا در ميان کوسه‌ها و ده‌ها و صدها نمونه ديگر از کارهاي پرخطري که انجام آنها در آن فرهنگ جذابيت خاص خود را دارد. يکي از زمينه‌هاي رواني و ذهني تازه‌مسلمانان غربي براي پيوستن به گروه‌هاي تکفيري و شرکت در عمليات‌هاي جهادي همين روحيه ماجراجويي در آنهاست.
ششم. گاهی برخی خصایص به شکلی پنهان و ناخواسته از والدین و محیط به نسل بعدی منتقل می‌شود. چه بسا کسی هرگز کشور اجداد و پدری خود را ندیده باشد اما بسیاری از کدها و خصوصیات آن محيط را در خود داشته باشد. فرهنگ، آن چیزی است که به طور مخفی از مجموعه نشستن، برخاستن، گفتن، خندیدن، طرز لباس پوشیدن، رانندگی و نوع واکنش‌هاي عاطفي و ... والدین و جامعه به کودک منتقل می¬شود. طبیعی است که کودک متولد شده در غرب ازعقب‌ماندگی‌های نهفته در شخصیت والدین و اطرافیان خود رنج ببرد، بدون اینکه توان دنبال کردن ردپای آن را داشته باشد و بدون اینکه ریشه رفتار خود را بشناسد.
مجموعه این عوامل و عوامل دیگری که مجال اشاره به آنها نیست، گاه از جوان مسلمان ساکن درغرب عنصری متخاصم و ستیزه‌جو می¬سازد.
گفتنی است نوعِ موضعگيري ما به عنوان جامعه ديني فرهيخته ايران در مقابل کنش‌ها و يا واکنش‌هاي جامعه غرب به رفتار اين دسته از مسلمانان، به‌خصوص در روزهاي اخير، نبايد به‌گونه¬اي باشد که در صدد دفاع از رفتار اين گروه‌هاي افراطي به نظر آيد.
 
کد مطلب: 4608
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۳
ساعت انتشار : ۰۹:۰۵
 
 


انتشار یافته : ۱نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر
علی
Finland
۱۳۹۳-۱۰-۳۰ ۱۹:۵۶:۴۵
حکم ساب النبی ص چیست؟ حکم امام درباره سلمان رشدی چه بود؟
اجرای این حکم توسط یک مسلمان چرا بد است؟ (1560)