داخلی صفحه دیدگاه آرشيو يادداشت
۵
 
مداحان حاشیه‌دار، مداحان اصیل
عطاء‌الله اسماعیلی
چند سالی است که اظهارنظرهای تند سیاسی گاه به گاه برخی مداحان، تصورهای متفاوتی درباره مداحان و مرثیه خوانان اهل بیت به وجود آورده است و همین باعث شده که نگاه عموم مردم و مسئولان نسبت به این جماعت که از قضا مسئولیت ارزشمندی را نیز بر عهده گرفته‌اند، چندان مثبت نباشد. اما به نظر می رسد برای قضاوت صحیح درباره جماعت مداحان باید به نکات مهمی توجه کرد:
۱- اگر مجموعه اظهارات سیاسی مداحان از ابتدای دولت اصلاحات تا کنون را مرور کنیم مشخص می شود که این حاشیه ها و موضع گیری های سیاسیِ که گاه به دور از ادب و اهانت‌آمیز بوده است از افرادی خاص صادر شده که تعدادشان به انگشتان یک دست نیز نمی‌رسد. گرچه شاید مداحان زیادی اظهار نظر سیاسی بکنند ولی حرف‌های تند و مواضع افراطی به یک گروه اندک برمی‌گردد؛ منصور ارضی مداح و مناجات خوان معروف و متبحر و حلقه شاگردان اطرافش. این چند نفر البته از هواداران سرسخت رئیس دولت نهم و دهم نیز بودند و وقتی تشت رسوایی او بر زمین افتاد اینان نیز خود را مبرّی کردند. غیر از این حلقه، کمتر می‌شود از مداحی، حرف سیاسی بی‌قاعده و دور از ادب در مجامع عمومی شنید.
کسانی که از نزدیک با روحیات ارضی آشنایند می‌دانند که اظهارنظرهای سیاسی او حاصل زمینه‌های ذهنی و تاریخی خود و البته تحلیل‌های اعضای موسوم به انصار حزب الله است وگرنه او نیز مداح ساده‌دلی است که مانند بسیاری از هم‌نسلان و هم‌کیشان خود ارتباط چندانی با اخبار سیاسی سایت‌ها و روزنامه‌ها ندارد و بر اساس آنچه می‌شنود یا در اختیارش گذاشته می‌شود حرف می‌زند. این مداح باسابقه سالهاست در جلسات پرجمعیتی که برگزار می‌کند، مواضع فرهنگی و سیاسی خود را با ادبیاتی خاص اعلام می‌کند، حرف‌هایی که گاهی حتی صلاحیت رسانه‌ای شدن را ندارد، اما همه حساسیت‌ها از آنجایی شروع می‌شود که آن حرف‌های سیاسی از محافل بیرون می‌رود و رسانه‌ای و منتشر می‌شود. به تبع استاد شاگردان نیز وظیفه خود می‌دانند که هرگاه لازم بدانند در مجالس عمومی و مهم مانند محرم و ماه رمضان نظرات سیاسی خود را ارائه کنند. آنها معتقدند که کلامشان بسیار بیشتر از دیگران مؤثر است، اما هنوز معلوم نیست که چرا این گروه برای ارشاد مردم و نقد مسئولانی که خلاف ذائقه‌شان عمل می‌کنند از ادبیات پاکیزه‌تری استفاده نمی‌کنند.

۲- مداحی و مرثیه‌خوانی اهل بیت عصمت و طهارت بی‌شک ارزش و اجر بالایی دارد و عشق مردم ایران زمین به ائمه اطهار باعث شده که در کشور ما شیوه‌ها و سبک‌های مداحی در استان‌ها و قومیت‌های مختلف وجود داشته باشد. شیوه آذری‌زبان‌ها با آن سوز و گداز مثال زدنی، شیوه مداحان مشهدی، شیوه جنوبی‌ها و عزاداری‌های هنرمندانه‌شان و ... اما چرا تا می‌گوییم «مداح» نام چند نفر خاص و حاشیه‌دار به ذهن متبادر می‌شود؟ بی‌شک مهمترین ایراد به رسانه‌ها و مهمتر از همه رسانه ملی برمی‌گردد. خوب است بدانید همین دو، سه مداحی که در ماه‌های اخیر بحث بر سر سخنانشان داغ شده مدام به طرق مختلف در شبکه‌های مختلف سیما حضور دارند. مثلا مردم در معنوی‌ترین لحظات خود یعنی سحرهای ماه رمضان به طور منظم و عجیب فیلم مراسم شب گذشته مسجد ارک تهران با مداحی ارضی را می‌بینند. یا آن دیگری که همین هفته قبل بیاناتش! خطاب به رئیس جمهور را همه شنیدند و خواندند هر هفته در شبکه قرآن و روی آنتن زنده درس مداحی، دعاخوانی و البته اخلاق می‌دهد و یا انعکاس تلویزیونی مداحی همین چند نفر خاص و حاشیه‌دار در جلسات عزاداری در محضر مقام معظم رهبری که هر ساله مقارن با ایام فاطمیه و محرم برگزار می‌شود، مشخص می‌کند که صدا و سیما در ترویج این افراد در دو دهه گذشته، سیاستی ثابت، از پیش تعیین شده و تغییرناپذیر را دنبال می‌کند.

۳- اما دور از انصاف است که بخواهیم همه مداحان و پیرغلامان اهل بیت را به دلیل خطا و حتی بی اخلاقی گروهی اندک به یک چوب برانیم و با نگاه منفی به همه‌شان بنگریم. اثر گذاری برخی از این عزیزان که اکثریت هستند در مقاطع حساس تاریح انقلاب ایران اسلامی فراموش ناشدنی است.
چه کسی است که حماسه سرایی آهنگران و کویتی پور در سال های جنگ را به خاطر نداشته باشد یا کیست که با نوای محمد علی کریم‌خوانی وقتی می‌خواند «آمدم ای شاه پناهم بده» دلش نلرزد و یا همراه با صلوات خاصه امام رضا(ع) با صدای مرحوم رضا انصاریان زمزمه نکرده باشد. مدح و مرثیه‌های سازگار و انسانی، مناجات‌های سماواتی و عابدی را نمی‌توان نادیده انگاشت. باید جفای یک عده قلیل را نادیده بگیریم و دل بدهیم به مداحان پاک و با اخلاصی که بازار عاشقی را گرم می‌کنند.
 
کد مطلب: 5239
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : پنجشنبه ۱۱ تير ۱۳۹۴
ساعت انتشار : ۲۲:۱۵
 
 
مداحی و سیاست/ عطاءالله اسماعیلی
 


انتشار یافته : ۵نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر
محسنیفر
۱۳۹۴-۰۴-۱۲ ۲۰:۰۹:۲۳
مهمتر از وجود این مداحان حاشیه دار، فرهنگی است که این سالها به واسطه حضور آنها در جامعه دینی ما به کژراهه رفته است؛ باید فرهنگ را از آن آلودگیها زدود، حضور این مداحان خود اندک اندک در جامعه محو خواهد شد. (1865)
 
منتظرالمهدی
۱۳۹۴-۰۴-۱۲ ۲۰:۱۱:۱۶
این ها رو باید به آقایانی گفت که از این مداحان حمایت می کنند (1866)
 
مرتضوی
۱۳۹۴-۰۴-۱۳ ۰۱:۰۴:۳۸
آیا حاج منصور و حدادیان و... بر پایه محبوبیت اجتماعی به این جایگاه رسیده اند؟ آیا جای پای حاکمیت در محبوبیت کاریکاتوری آنها دیده نمی شود؟ به نظر من حاج منصوریسم در امتداد برخی فعالیهای همسویی رواج پیدا کرده که بخشی از آن را در صدا و سیما و بخش دیگر آن را در تریبون های نماز جمعه و بخشی دیگر را در مجلس و ... می بینیم (1867)
 
سامانی
Finland
۱۳۹۴-۰۴-۱۳ ۱۱:۰۰:۴۰
سوال اینجاست که این مداحان حاشیه دار چه نفعی برای نظام دارند که کسی توان برخورد با انها را ندارد. از کجا حمایت می شوند؟ و چرا در محافل مهم اینها هم هستند و به نوعی مداح شاخص نظام به حساب می ایند؟ (1868)
 
محسنی فر
۱۳۹۴-۰۴-۲۰ ۱۱:۴۴:۳۸
مداحان شبیه هم نیستند و با این مرز بندی ها موافقم. هیچ وقت نمی شود مداحان حکومتی و نان به نرخ روز خور را با مداحان سنتی و مخلص برابر دانست (1893)