داخلی صفحه مسیحیت آرشيو يادداشت
 
آشتی اهداف مغایر کلیسا و دولت
استیون ارلانگر
جنجال بر سر ممنوعیت استفاده از بورکینی در تابستان امسال، تازه‌ترین و مضحک‌ترین تکرار مکرّر برخوردهای کشور فرانسه با دین اسلام بوده است. جمهوری فرانسه با سرنگون‌سازی سلطنت و کلیسای کاتولیک رومی در سال 1789، سکولاریسم را به آزادی، برادری و برابری اولویت بخشیده است. اما اتّفاقاتی که در رابطه با استفاده از بورکینی پیش آمد، همانند آنچه پیشتر در مورد استفاده از برقع، نقاب و حجاب رخ داد، نشانگر تعارض عمیق با دین در سراسر جهان غرب است.
ملاقات ملکه الیزابت دوم با اسقف سابق کنتربری، روان ویلیامز و دیگر رهبران مذهبی در سال 2012 در شصتمین سالگرد سلطنت ملکه. ملکه رئیس دولت یک کشور سکولار و همچنین رهبر یک دین رسمی، یعنی کلیسای انگلستان است.
ملاقات ملکه الیزابت دوم با اسقف سابق کنتربری، روان ویلیامز و دیگر رهبران مذهبی در سال 2012 در شصتمین سالگرد سلطنت ملکه. ملکه رئیس دولت یک کشور سکولار و همچنین رهبر یک دین رسمی، یعنی کلیسای انگلستان است.
ارتباط میان لیبرال دمکراسی و اعتقادات مذهبی همواره نگران‌کننده بوده است. اما اکنون که ارزش‌های لیبرالی افزایش یافته‌اند و حتّی با مسائلی مثل ازدواج
از دیدگاه بسیاری، احیای گفتمان اسلام در غرب یکی از کارکردهای موج دوم استعمارزدایی است. ابتدا استعمارگران به خانه بازگشتند و اکنون مستعمره‌ها و اخلاف آنها در حال مهاجرت به سوی قدرت‌های استعماری سابق اروپا هستند که هنوز واقعاً نمی‌دانند چطور با ورود مهاجران و پناهندگان که دارای مجموعۀ باورها و انتظارات مذهبی گوناگونی هستند مواجه شوند.
هم‌جنسان نیز تساهل می‌شود، لیبرال دمکراسی با کاتولیک‌های رومی، پروتستان‌های انجیلی، یهودیان و همچنین مسلمانان دشمن‌تر شده است.

اکثر ملّت-دولت‌ها برخاسته از هویت‌های قومی و دینی هستند و بسیاری از تعارضات بین ملّت‌ها در اصل جنگ‌های مذهبی بوده‌اند. در حقیقت همان طور که حکومت پارلمانی برای این به وجود آمد که قدرت پادشاهان محدود گردد، لیبرالیسم و لیبرال دمکراسی نیز به عنوان راهی برای ممانعت از مداخلۀ دین در سیاست و بیرون نگه داشتن خدا از تعارضات بشر به وجود آمدند.

همواره این طور فرض شده که دولت باید فضایی خنثی باشد و با تمام شهروندان به‌یکسان برخورد کند. مقصود از «آزادی در عبادت و پرستش» آن است که از تمام اَشکالِ نامتعارف اعتقادی حمایت شود و مؤمنان اجازه نداشته باشند دین خود را به دیگران تحمیل کنند. ایوان کراستف (Ivan Krastev)، رئیس «مرکز استراتژی‌های لیبرالی» (Center for Liberal Strategies) می‌گوید در گذشته حتّی لاادریون نیز دارای پیشینه‌های مذهبی بودند و پرسش‌هایی دینی مطرح می‌ساختند. اما امروز لاادریون از خانواده‌های سکولار هستند و درک اندکی دربارۀ باورهای مذهبی دارند.

چارلز مور (Charles Moore)، نویسندۀ بریتانیایی که آثار ژرفی در باب دین و گرویدن خود به مذهب کاتولیک تحریر کرده است، معتقد است که در لیبرال دمکراسی بین خارج نگاه داشتن دین از حوزۀ سیاست که بسیاری از مذهبیان خواهان آنند و تظاهر به این که دین وجود و اهمیتی ندارد ابهام هست.

از دیدگاه او سکولاریست‌ها عواقب جدا کردن خدا از فرهنگ را کمتر از واقع برآورد کرده‌اند. جوامع لیبرال مستلزم ارزش‌های مشترک بسیاری هستند تا بتوانند به آزادی برسند. بدون باور به وجود خداوند، احتمال آن بیشتر خواهد بود
فقدان هنجارها –و توجّه به خداوند- باعث شده است تعداد قابل‌توجهی از شهروندان در لیبرال‌ دمکراسی‌ها به لحاظ اخلاقی و عاطفی احساس سرگردانی کنند. جاناتان ساکس (Jonathan Sacks) رئیس سابق خاخام‌های بریتانیا می‌گوید بازگشت دین به فضای سکولار، نتیجۀ بحران معنا در جهان غرب است.
که کلّ اعتقادات فرد بی‌معنا گردد. علاوه بر این، فرد نمی‌داند که افراد مذهبی دربارۀ چه چیزی سخن می‌گویند و دلیل رفتارهای آنها را درک نمی‌کند، همچنین اهمیت متون مقدّس یا نمادهای کفر را نیز نخواهد فهمید.

از دیدگاه بسیاری، احیای گفتمان اسلام در غرب یکی از کارکردهای موج دوم استعمارزدایی است. ابتدا استعمارگران به خانه بازگشتند و اکنون مستعمره‌ها و اخلاف آنها در حال مهاجرت به سوی قدرت‌های استعماری سابق اروپا هستند که هنوز واقعاً نمی‌دانند چطور با ورود مهاجران و پناهندگان که دارای مجموعۀ باورها و انتظارات مذهبی گوناگونی هستند مواجه شوند.

در اتحادیۀ اروپا لیبرال دمکراسی دارای نوعی قداست است، اما با از بین رفتن مرزها و به وجود آمدن حاکمیت اشتراکی بین ملّت‌ها، احساس کمبود عمیقی به وجود آمده و هویت‌های آنها از جمله هویت‌های ملّی و مذهبی‌شان در حال محو شدن است.

در کانون جنبش پوپولیستی اروپایی (و نیز آمریکایی) همان احساس کمبود وجود دارد؛ فقدان مفاهیم سنّتی از فرانسوی بودن، بریتانیایی بودن، آلمانی بودن و آمریکایی بودن که در اکثر موارد به معنای سفیدپوست بودن، مسیحی بودن و ناهم‌جنس‌خواه بودن است. افزون بر این، نیاز و تلاش برای حفظ هویت می‌تواند به بروز تعارضات بینجامد.

دمکراسی سکولار و لیبرال بسیار تنوّع‌پذیر است و چنان ایجاد ابهام می‌کند که کسانی که در پی وضوح و اطمینان
ربی ساکس نیز همانند واتیکان معتقد است که ماتریالیسم و سکولاریسم در لیبرال دمکراسی‌ها منجر به افزایش خودخواهی و استکبار، و تضعیف ارزش‌های خانواده گشته است. او می‌گوید جمعیت اروپا در حال کاهش است، چراکه کافران از ارزش‌های خانواده و جامعه که دین از آنها بهره‌مند است نصیبی ندارد.
بیشتری هستند، مجدّداً به سمت دین می‌گریزند. از آنجا که اکنون عبور از مرز هر چیزی راحت‌تر شده است، مذهبیان و متعصّبان موانع را بازمی‌گردانند تا خلق هویت کنند.

فقدان هنجارها –و توجّه به خداوند- باعث شده است تعداد قابل‌توجهی از شهروندان در لیبرال‌ دمکراسی‌ها به لحاظ اخلاقی و عاطفی احساس سرگردانی کنند. جاناتان ساکس (Jonathan Sacks) رئیس سابق خاخام‌های بریتانیا می‌گوید بازگشت دین به فضای سکولار، نتیجۀ بحران معنا در جهان غرب است.

ربی ساکس نیز همانند واتیکان معتقد است که ماتریالیسم و سکولاریسم در لیبرال دمکراسی‌ها منجر به افزایش خودخواهی و استکبار، و تضعیف ارزش‌های خانواده گشته است. او می‌گوید جمعیت اروپا در حال کاهش است، چراکه کافران از ارزش‌های خانواده و جامعه که دین از آنها بهره‌مند است نصیبی ندارد.

هیچ‌گاه پیش از این در تاریخ بشریت مردم این اندازه حق انتخاب پیشاروی خود نداشته‌اند، اما بسیاریاز افراد امکانات یا ظرفیت انتخاب کردن را ندارند و جامعۀ سکولار نیز دستورالعمل‌های اندکی برای زندگی ارائه می‌دهد. کسانی که در جستجوی پاسخ و راهنمایی هستند، اغلب آرامش و معنا را در غایت‌های مذهبی یا در گرایش به ادیانی مثل یهودیت ارتدوکس یا حتّی اسلام سلفی و رادیکال می‌یابند که در آنها قوانین و مقررات زندگی مفصّلاً ذکر شده است.

جداسازی کلیسا و دولت یک اندیشۀ انقلابی بود، اما اجرایی کردن آن حتّی در ایالات متحده نیز امری دشوار بوده است.
 
کد مطلب: 6703
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : سه شنبه ۳۰ شهريور ۱۳۹۵
ساعت انتشار : ۱۶:۴۷
مترجم : زهرا رحیمی
 
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر