داخلی صفحه دیدگاه آرشيو يادداشت
 
چرا برای شناخت امام نباید به داوری‌های دیگران اعتماد کرد؟
محسن الویری
روز 13 خرداد 1396 در نخستین روز حضور در شهر مینسک پایتخت بلاروس توفیقی دست داد که در مراسمی که انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی بلاروس به مناسبت سالروز رحلت حضرت امام رحمه الله علیه برگزار کرده بودند به عنوان سخنران شرکت کنم. خلاصه آن چه در آن محفل پیشکش کردم چنین بود:
دکتر محسن الویری عضو هیئت علمی و استاد دانشگاه باقرالعلوم
دکتر محسن الویری عضو هیئت علمی و استاد دانشگاه باقرالعلوم
برای درک اهمیت تاریخی قیام امام خمینی رحمه الله علیه باید جایگاه انقلاب اسلامی را به تفکیک در تاریخ ایران، تاریخ شیعیان، تاریخ جهان اسلام و تاریخ جهان مورد توجه قرار داد. دانشجویان فرهیخته ایرانی هم چه آنان که در داخل کشور تحصیل می‌کنند و چه آنان که تحصیل در خارج از کشور را برگزیده‌اند، ناگزیر هویت خود را در قالب یکی از هویتهای چهارگانه زیر و یا ترکیبی از آنها برمی‌گزینند: یک دانشجوی ایرانی، یک دانشجوی مسلمان، یک دانشجوی شیعه، و یا یک دانشجوی شهروند جهانی.

با توجه به تناظر قلمروهای نقش‌آفرینی تاریخی امام خمینی و قلمروهای هویتی یک دانشجوی ایرانی، چه بسا بتوان از شناخت امام خمینی به عنوان یک بایسته هویتی نام برد. از سوی دیگر با توجه به سوگیریهای بیشتر فعالیتهایی که در حال حاضر برای شناساندن امام خمینی صورت می‌گیرد، باید به دانشجویان عزیز توصیه کرد حتی اگر به این فعالیتها اعتناء می‌کنند، اعتماد نکنند و خود مستقیما به سراغ آثار ایشان بروند. از دو جمله مشهور امیرالمؤمنین علی علیه السلام در نامه 31 نهج البلاغه که خطاب به امام حسن مجتبی نگاشته شده است، می‌توان تفکیک بین گردآوری اطلاعات تاریخی و شناخت و فهم تاریخ را برداشت کرد:

•  وَ اعْرِضْ عَلَیْهِ أَخْبَارَ الْمَاضِینَ وَ ذَکِّرْهُ بِمَا أَصَابَ مَنْ کَانَ قَبْلَکَ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ سِرْ فِی دِیَارِهِمْ وَ آثَارِهِمْ فَانْظُرْ فِیمَا فَعَلُوا ... ـ و اخبار پیشینیان را بر قلب خویش عرضه بدار و آن را به رویدادهایی که بر گذشتگان رفته است یادآور شو و در سرزمینهای آنها و آن چه از آنها مانده است گشت و گذار کن و در آنچه انجام داده‌اند بیندیش ...

•  اَیْ بُنَیَّ اِنِّی وَ اِنْ لَمْ اَکُنْ عُمِّرْتُ عُمُرَ مَنْ کانَ قَبْلِی فَقَدْ نَظَرْتُ فِی اَعْمالِهِمْ وَ فَکَّرْتُ فِی اَخْبارِهِمْ وَ سِرْتُ فِی آثارِهِمْ حَتَّى عُدْتُ کَاَحَدِهِمْ بَلْ کَاَنِّی بِما انْتَهى اِلَیَّ مِنْ اُمُورِهِمْ قَدْ عُمِّرْتُ مَعَ اَوَّلِهِمْ اِلى آخِرِهِمْ ـ فرزندم، هر چند من عمر پیشینیان خود را نداشته‌ام، اما در رفتارهای آنها نگریسته‌ام و در اخبار آنها اندیشیده‌ام و به گونه‌ای در آن چه از آنها مانده سیر کرده‌ام که به یکی از آنها تبدیل شده‌ام، بلکه به دلیل آن  چه از کارهای آنها به من رسیده است، گویی با همه آنها از نخستین تا آخرین زیسته‌ام.

اگر گردآوری اطلاعات و انواع اسناد تاریخی (اخبار الماضین و آثارهم) یک فعالیت تخصصی و کار تاریخ‌پژوهان باشد، نگریستن در آنها و اندیشیدن در آنها و در نتیجه شناخت و فهم تاریخ بر دوش خود فرهیختگان است. روشن است توصیه به مراجعه مستقیم به آثار و اندیشه‌های امام خمینی نه به معنی آسان‌فهم بودن همه آثار ایشان در موضوعات فلسفی، عرفانی، اخلاقی، اصولی و فقهی است و نه به معنی یکسان شمردن همه کوششهای فردی و جمعی برای معرفی امام و فاقد اعتبار شمردن همه آنها، اما به معنی تأکید بر این نکته است که در برابر معرفی‌های چندگانه و گاه واگرای امام خمینی که هم اکنون رواج دارد، سزاوار است هر یک از ما شناخت ویژه و قابل اعتماد خود را از ایشان داشته باشیم. معیارهای مختلفی برای تمییز درست از نادرست در شناخت اندیشه‌های ایشان ارائه شده است، ولی بی تردید یکی از مهمترین این معیارها، مراجعه مستقیم قشر تحصیل‌کرده و فهیم و دغدغه‌مند جامعه به آثار ایشان است. از یاد نبریم که سخنان امام در مقام رهبری انقلاب همان گونه که برای عامه قابل فهم بود امروز نیز برای نخبگان قابل فهم است. وظیفه همگان به ویژه دانشجویان است که شناخت خود از امام خمینی را به داوری دیگران نسپرند، بلکه با شناخت خود از امام خمینی،  داوری در باره دیگران را از امام خمینی انتظار داشته باشند.
 
کد مطلب: 7376
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : يکشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۶
ساعت انتشار : ۲۳:۵۹
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر