داخلی صفحه دیدگاه آرشيو يادداشت
۴
 
همایش ملی!
رضا بابایی
برخی نهادهای دینی در قم و تهران، دوباره تصمیم گرفته‌اند که همایشی علیه عرفان و تصوف برگزار کنند. از عنوان پیشین همایش(خرقۀ تزویر) و مدیران آن و موضوع مقالات، پیدا است که انگیزۀ همایش، دامن زدن بر موج تصوف‌ستیزی در میان متشرعان است. پیش‌تر در یادداشتی نوشته بودم که این نقدها به نفع عرفان و تصوف است؛ اگرچه اکنون مردم ایران به همگرایی و کاستن از منازعات و یافتن محورهای مشترک میان همۀ طبقات فرهنگی کشور، نیازمندترند. کسی هم باور نمی‌کند که انگیزۀ برگزارکنندگان این‌گونه همایش‌ها، نقد علمی است، نه زمینه‌سازی برای حذف یکی دیگر از گرایش‌ها و جریان‌های ریشه‌دار در ایران. اگر انگیزه، نقد علمی بود، باید به طرفداران عرفان و تصوف هم اجازه می‌دادند که با استفاده از بودجۀ عمومی کشور، همایش‌ها و برنامه‌های مشابه برگزار کنند.
همایش ملی!
قصد من اکنون نقد این همایش نیست. اما دربارۀ پوستر آن، نکته‌ای وجود دارد که گفتنی است:
پوستر پیشین و جدید همایش، درویشی را به تصویر می‌کشد که در حال سماع و چرخیدن است. تکرار این تصویر در هر دو پوستر همایش و نیز عنوان مقالات همایش، تصوف را در حد مراسمی در قونیه یا چند شعار خانقاهی فرومی‌کاهد. برگزارکنندگان همایش، خود می‌دانند که عرفان و تصوف، مجموعه‌ای از معرفت‌های خُرد و کلان در هستی‌شناسی، اخلاق و الهیات است و حتی کارنامه‌ای درخشان در خدمات اجتماعی دارد. اما آنان دوست می‌دارند که سطرهایی تاریک و مبهم و جزئی، و برخی ناراستی‌ها در کارنامۀ تصوف را در بوق و کرنا کنند تا این رقیب را هم از پای درآورند. آنان می‌دانند که هیچ مذهب و آیین و نحله و مرام و گرایشی در جهان نیست که نتوان در نامۀ اعمال و افکار پیروانش، سیاهی‌هایی یافت؛ اما چون همه را به چشم رقیب می‌بینند، ذره‌بین همایش بر روی عیب‌ها و زخم‌ها می‌گذارند. پوستر همایش می‌گوید تصوف یعنی سماع و موسیقی و خوش‌باشی و برنامه‌هایی که چند درویش واقعی یا اجا‌ره‌ای در آذرماه هر سال در قونیه برگزار می‌کنند. اما این گونه نیست. عرفان و تصوف، قرائتی از دین است که تا امروز کمترین زیان را برای جهان و مسلمانان داشته است.

آنان، سخنان امامان(ع) را در ذم تصوف برمی‌کشند و جلو چشم پیر و جوان می‌آورند تا آن تصوف‌ستیزی را پشتوانۀ این تصوف‌سوزی کنند؛ اما نمی‌گویند که در روایات اسلامی، بیش از تصوف، «منطق» و «فلسفه» و «اجتهاد» نهی و نفرین شده است. اگر آن اجتهاد همین اجتهاد است که امروز می‌شناسیم و به آن افتخار می‌کنیم، آن تصوف نیز همین تصوف است! گروه موسوم به متصوفه در روزگار امامان(ع)، مرتاضانی بودند که نیرنجات می‌دانستند و مردم را سرگرم خوارق عادات می‌کردند. اگر میان این دو تصوف، نسبت این‌همانی است، صوفیانی همچون ابوعبدالرحمن سلمی، معروف کرخی، بشر حافی، سری سقطی و فضیل عیاض در میان اصحاب و دوستداران ائمه(ع) چه می‌کنند؟(معانی متفاوت تصوف را در متون و تاریخ فرهنگ اسلامی، بنگرید در کتاب «سرّالفتوح» نوشتۀ آیة الله سید محمدحسین حسینی تهرانی). چرا عرفان و تصوف، شما را یاد نمایش‌های سالانه در قونیه می‌اندازد، اما نمی‌اندیشید که بیشتر مشایخ و استادان الازهر مصر(همچون دکتر سید احمد الطیب الحسینی و دکتر احمد عمر هاشم)، شیخ طریقت‌‌های شاذلیه و مانند آن بوده‌اند؟ می‌دانید «رابطة الطرق الصوفیه = انجمن طریقت‌های صوفیه»، منشأ چه خدمات فرهنگی و اجتماعی مهمی برای مسلمانان آفریقا بوده است؟ آیا می‌دانید نزدیک به نیمی از مردم پاکستان به طریقت بریلوی دست ارادت داده‌اند و این گروه بیشترین خدمات رایگان یا ارزان پزشکی را در پاکستان ارائه می‌دهد؟ شما می‌توانید تصوف شیخ بهایی و بسیاری از بزرگان شیعه را انکار کنید؛ اما با آثار صوفیانۀ آنان چه می‌کنید؟ کلمۀ تصوف، شما را یاد پشمعلی‌شاه می‌اندازد، اما به روی مبارکتان نمی‌‌آورید که عمر مختار(رهبر انقلاب لیبی) صوفی و شیخ طریقت شاذلیه بود؛ چنانکه محمد عبدالکریم الریفی رهبر استقلال مراکش از سلطۀ اسپانیا جامۀ طریقت داشت و نیز شهید عبدالقادر الجزایری رهبر استقلال الجزایر و نیز احمد السنوسی رهبر انقلابی چاد و نیز محمد السنوسنی(قطب طریقت قادریه)، رهبر مبارزان لیبیایی علیه ایتالیا و... در کل مغرب عربی(مالی، گامبیا، الجزایر مراکش، صحرای غربی، لیبی، سنگال، چاد) اسلام مساوی است با تصوف و اگر خبر فعالیت‌های شما علیه تصوف به گوش آنان برسد، در مسلمانی شما تردید می‌کنند. من به چشم خود در سریلانکا دیدم که مسلمانی در آنجا یعنی پایبندی به یکی از طریقت‌های صوفیانه.

در تمام دنیا، همایش‌ها فرصتی است برای تفاهم بیشتر و نزدیک‌تر شدن دل‌ها به یک‌دیگر؛ نه وسیله‌ای برای پررنگ‌تر کردن مرزها و فاصله‌ها. «همایش خصمانه»، اختراع شما است! دست‌کم کلمۀ «ملی» را از آن بردارید، اگر معنای «ملت» را می‌دانید.
 
کد مطلب: 7561
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۶
ساعت انتشار : ۲۳:۴۲
 
 
 
 


انتشار یافته : ۴نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر
Belgium
۱۳۹۶-۰۸-۱۸ ۱۷:۰۳:۰۵
در قران و احادیث ، بر عقل و علم تاکید های فرا وان شده است ، ولی بافتنی های ذهنی صو فیان نه عقلی است و نه علمی ، چسباندن انها به دین با نام عرفان وسیله ای برای تحریف دین است ، هر چند که این وسیله هم قادر به تحریف دین نخواهد بود.. معرفت خدا را از قران به کمک نهج البلاغه بیاموزیم. (2933)
 
هادی
۱۳۹۶-۰۸-۲۰ ۱۴:۰۵:۵۲
سلام بزرگوار. اولا تعبیر "بافته های ذهنی صوفیان " را برای آثار مولوی و شیخ بهایی و فیض کاشانی و شاه آبادی و امام خمینی و علامه طباطبایی و شهید مطهری و حسن زاده آملی و جوادی آملی و امثال آنان به کار برده ای که خلاف ادب و رفتاری غیر علمی است. ثانیا چرا فکر می کنی هر شاخه ای از دانش های دینی متخصص و مجتهد و مرجع علمی خود را دارد بجز عرفان؟! ثالثا آرای برگزار کنندگان همایش را بخوان . رسما با به کارگیری عقل و علم در فهم قرآن و احادیث مخالف اند. رابعا شما آیات عرفانی قرآن و عباراتی از نهج البلاغه را که دلالت بر اعتبار معرفت شهودی می کنند اصلا بررسی کرده ای؟ موضوع دانش عرفان همین معرفت شهودی به حق است. (2934)
 
۱۳۹۶-۰۸-۲۲ ۲۲:۳۲:۱۵
نام اشخاص چیزی را مشخص نمی کند . همایش را رها کنید و به اصل مطلب بپردازید. « حق را بشناس تا اهل انرا بشناسی» . خطبه رسول الله در غدیر مبین ایات قران و چشمه سر شار معرفت است. خطبه های مولا امیر المو منین در نهج البلاغه از جمله همان خطبه اول ، و خطبه فدک حضرت فاطمه سلام الله علیها منابع معرفت هستند. ملاک و معیار اسلام کتاب مثنوی نیست . انچه اشخاص می گویند نظر خودشان است وباید درست وغلط انها با ملاک های اسلام( قران همراه با عترت) مورد سنجش قرار بگیرد. (2938)
 
ایرانی
۱۳۹۶-۰۸-۲۰ ۱۵:۴۱:۰۰
جهان بینی وآرمان اهل عرفان عشق ومداراو صلح طلبی و ..مباش درپی آزاروهرچه خواهی کن !است این کجاش مغایر با شرع ومعرفت اسلامی است ؟؟! صد البته حکومت های تمامیت خواه به هیچ آرمانی به غیراز ایدئولوزی خودشان راضی نیستند!! (2935)