داخلی صفحه دیدگاه آرشيو يادداشت
 
ایده حکومت جهانی
مسعود صادقی
برخلاف تصور، ایده تشکیل یک دولت فراگیر و جهانی نه فقط یکی از وعده‌های ادیان بلکه از دغدغه‌های برخی از مهم‌ترین عقلا و فیلسوفان نیز بوده است؛ از فیلسوفانی چون روسو و کانت گرفته تا جان رالز. البته برخی این ایده را آخرالزمانی یا دینی یا آرمانی دانسته و به همین دلیل دور از دسترس یا مردود می‌شمرند، اما این دلیلی کافی و خردپسند نیست.
دکتر مسعود صادقی(عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و پژوهشگر فلسفه)
دکتر مسعود صادقی(عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و پژوهشگر فلسفه)
پاره‌ای از منتقدان، اصل حکومت جهانی را ممکن و شدنی نمی‌دانند. اما ظاهراً ممکن و شدنی است و با وجود نهادهایی چون سازمان ملل متحد یا دیوان بین‌المللی دادگستری یا صندوق بین المللی پول و... دست‌کم امکان عملی آن بر ما ثابت شده است.

گروهی دیگر از منتقدان، وجود یک حکومت جهانی را اگرچه ممکن اما نامطلوب قلمداد می‌کنند. به گمان آنها چنین دولتی خود به لویاتانی جهانخوار و عاملی قوی برای سرکوب تنوع‌های بشری بدل خواهد شد. اما به نطر می‌رسد این احتمال در مورد هر دولتی از جمله دولت جهانی وجود دارد و اگر به‌خاطر ترس از پیدایش دیکتاتوری بخواهیم قید تشکیل دولت را بزنیم آن گاه باید یه بی‌دولتی و آنارشی روی بیاوریم.

گروه سوم از منتقدان بر این باور هستند که حکومت جهانی اگرچه امکان پذیر است و حتی فواید و مطلوبیت‌هایی نیز دارد اما دیگر لازم و ضروری نیست، یعنی به‌جای توسل به یک دولت جهانی لازم است بشر به قواعد، پیمان‌ها و نهادهایی جهانی متوسل شود که بدون محو دولت‌های ملی و محلی به تنطیم مناسبات جهانی بپردازند. در شرایط کنونی بشر نمی‌تواند یا شاید بهتر باشد نخواهد به"دولتی جهانی اما این - جهانی"برسد؛ زیرا هر احتمال خطرناکی در باب چنان دولتی وجود دارد. ممکن است دولتی جهانی اما این جهانی قدرتی مخوف‌تر از حاکمیت‌های ملی بیابد یا تنوع و تکثر فرهنگی بشر را به مخاطره بیفکند. اما دولتی جهانی اما آن-جهانی چه؟ چیزی مانند دولت مهدی موعود (عج). دولتی که مبتنی بر اخلاق و انصاف است؛ دولتی که پیش از تشکیل و تحکیم کامل آن، مخالفان بزرگ عدالت و آزادی توسط خود بشر و با هدایت مهدی(عج) از میان رفته‌اند و راه برای فراروی بشر هموار گشته است.

من منتظر چنین دولتی هستم. اما پیش از پیدایش آن از هر حرکتی برای بسط اخلاق و انصاف حمایت می‌کنم. انسان جهان وطن است و شهروند هستی است. مرزها محصول مقتضیات گذرا یا جنگ‌های خونریزانه یا تعصبات کورکورانه هستند. اما انسان ذاتاً فرامرزی است. فعلاً و در درون مرزها باید کوشید تا جهان بهتر و پاکیزه‌تر شود. اما قطعاً این تلاش‌ها راه به جایی نخواهند برد تا زمانی که بشر به رشدی برسد که نظم نوین جهانی را نه بر پایه اقتصاد یا قدرت بلکه بر پایه اخلاق و عدالت بنا کند. من قلباً و ذهناً منتظرم اما عملاً منفعل نمی‌مانم. باید کوشید هرچند فعلاً به غایت مطلوب نتوان رسید.
 
کد مطلب: 8005
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : سه شنبه ۱ آبان ۱۳۹۷
ساعت انتشار : ۰۴:۴۱
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر