داخلی صفحه دیدگاه آرشيو يادداشت
۲
 
وظیفه‌گرا باشیم یا نتیجه‌گرا؟
مسعود صادقی
نه‌فقط برای هواخواهان یا دانشجویان فلسفه اخلاق بلکه برای هر انسان اهل تأملی معمولاً یکی از نخستین درگیری‌ها و دوراهی‌های ذهنی میان وظیفه‌گرایی و نتیجه‌گرایی است. ظاهراً قضیه شوخی‌بردار نیست و باید انتخاب کرد.
مسعود صادقی (عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و پژوهشگر فلسفه)
مسعود صادقی (عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه و پژوهشگر فلسفه)
وظیفه‌گرایان که گل سرسبد آنها "کانت" است معتقدند ما مأمور به تکلیف هستیم نه نتیجه. درستی یا نادرستی یک عمل را از روی پیامدهای آن نمی‌توان تشخیص داد بلکه باید به ذات عمل نگاه کرد. ما نباید یک داعشی را شکنجه دهیم حتی اگر با اعتراف‌گیری از او بتوانیم جان صدها نفر را نجات دهیم!

در مقابل، نتیجه‌گرایان (که برخی آنها را پیامدگرا هم می‌نامند) می‌گویند اتفاقاً درست و غلط بودن یک رفتار را از روی نتایج آن باید فهمید. مگر می‌شود ما کاری را انجام دهیم و به تبعات آن نیندیشیم.

میان این دوراهی، دست‌کم سه راه‌حل مطرح شده است:
راه‌حل اول:
عده‌ای قید نتیجه‌گرایی را زده‌اند و وظیفه‌گرا شده‌اند و عده‌ای دیگر هم به وظیفه‌گرایی پشت کرده و دل به نتیجه‌گرایی داده‌اند؛ از جان استوارت میل گرفته تا بسیاری از متفکران لیبرال.
 
راه‌حل دوم:
گروهی دیگر گفته‌اند اولاً دو راه در مقابل ما نیست بلکه سه راه است و آن راه سوم هم "فضیلت‌گرایی" است.
این گروه اخلاق فضیلت را ترجیح می‌دهند.

راه‌حل سوم:

برخی‌ها که دان مک نئون یکی از آنها است معتقدند "فضیلت‌گرایی" هم دعوا را ختم نمی‌کند زیرا یک انسان بافضیلت نیز نهایتاً درمی‌ماند که چه کند؟ نتایج عمل را در اولویت قرار دهد یا وظایف خود را؟
چاره چیست؟
پیشنهاد دسته آخر این است که ما به‌سوی اخلاقیاتی میل کنیم که نه وظیفه‌گرای محض باشد و نه نتیجه‌گرای محض.
مثلاً برخی می‌گویند در حوزه اخلاق فردی وظیفه‌گرا باشیم و در حوزه اجتماعی، نتیجه‌گرا.
برخی دیگر پیشنهاد می‌کنند که در هر دو ساحت فردی و اجتماعی، برخی از امور را وظایف قطعی بدانیم و برخی را برحسب نتایجشان تحلیل کنیم.
 
جمع‌بندی قطعی و نهایی دشوار است. ولی دست‌کم این را می‌دانیم که باید بیشتر تأمل کرد. خصوصاً ما ایرانیان باید خیلی بیشتر روی این مسئله دقت کنیم زیرا برخی از مهم‌ترین تصمیمات داخلی و خارجی کشور ما به‌نوعی تنه‌به‌تنه این دوراهی یا دوگانه می‌زند.
 
 
کد مطلب: 8034
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۷
ساعت انتشار : ۱۷:۴۴
 
 


انتشار یافته : ۲نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر
کرامت سلیمی
۱۳۹۷-۰۸-۱۳ ۱۱:۱۰:۰۸
سازمان انرژی اتمی در بولتن خبری این سازمان مقاله دروغ بودن وجود سلاح اتمی و خیالی بودن ان را منتشر

نموده است:

لینک بولتن خبری:

https://www.aeoi.org.ir/portal/file/?271451/-__-%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-1397.7.17-(1).pdf



مدیر محترم سایت اگر امکان دارد با استناد به بولتن خبری سازمان انرژی اتمی این مقاله را به عنوان یک یادداشت در صفحه اصلی سایتتان قرار دهید.

ممنون می شوم همکاری فرمایید. (3183)
 
علی
۱۳۹۷-۱۰-۰۸ ۰۲:۴۵:۲۸
شاید بی ربط به نظر برسد اما در یکی از نظرات همین سایت مثالی زدم که مجددا" ان را می نویسم.

از نظر کارفرمایان و صاحبان صنایع تحصیلات ومعلومات دانشگاهی هیچ ارزشی ندارد زیرا از دید انها کار همه افراد در صنایع به نوعی اپراتوری یا کارگری می باشد و اپراتوری و کارگری نیاز به دانش و تخصص ندارد مثل صنایع ما که مثلا" در صنعت الومینیوم یک فوق دیپلم دامپروری بدون داشتن هیچ دانشی در باره تولید فلز در خط تولید فلز الومینیوم در کنار یک فوق لیسانس متالورژی کار میکند و حتی یکبار این فوق دیپلم دامپروری در سال 1383 به عنوان پژوهشگر برتر در صنعت الومینیوم به سازمان خصوصی سازی صنایع (ایمیدرو) معرفی شد و از دست معاون وزیر اقای ......لوح تقدیر گرفت. بعدها همین فوق دیپلم دامپروری ادامه تحصیل داد و لیسانس متالورژی گرفت ومدعی متخصص بودن در صنعت الومینیوم شد. در صورتی که جای این فوق دیپلم دامپروری در پرواربندی یا سازمان گوشت، سازمان غله و اینجور جاهاست اما به راحتی وارد یک صنعت مهم فلزی شده و از دست معاون وزیر لوح تقدیر می گیرد. یک فوق دیپلم دامپروری تخصصش در امور گوسفندان است و باید در مواردی مثل کیفیت گوشت و یا نوع پشم گوسفندان اظهار نظر کند.
این فرد مدتی نیز رییس قسمت تولید فلز شد.

باور کنید اگر بالفرض جایی به عنوان نیروگاه هسته ای وجود داشته باشد که ندارد افراد با تحصیلات غیر مرتبط با پارتی و سفارش در انجا مشغول به کار خواهند شد و خواهیم دید که باز هم به عنوان مثال فلان رشته دامپروری در انجا پیشنهاد می دهد که برای عایقبندی اتصالات برقی نیروگاه از پشم گوسفند استفاده کنند که هم ارزان است و هم فراوان و تحریمها هم مانع دسترسی به پشم گوسفند نمی شود و پیشنهاد وی توسط هیئت مدیره مورد پذیرش قرار گرفته و ان فرد به عنوان یک محقق و پژوهشگر برتر به وزارتخانه معرفی شده و مورد تشویق وزیر مربوطه یا معاون وزیر قرار خواهد گرفت و پاداشی هم به وی خواهند داد. (3215)