داخلی صفحه بين الملل آرشيو گزارش
 
گزارشی از همایش ضد تروریستی و افراط‌گری در الازهر مصر
«داعش کافر نیست؛ محارب است»
محمد جواد معموری
در همایش بین‌المللی الازهر برای مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی که در روزهای سوم و چهارم دسامبر برگزار شده بود، نزدیک به ۷۰۰ نفر از عالمان دینی مسلمان و مسیحی و شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی از ۱۲۰ کشور جهان در آن حاضر بودند. از ایران نیز آقایان احمد مبلغی، رییس دانشگاه مذاهب اسلامی و سید محمد علی ابطحی، رییس مؤسسه گفتگوی ادیان دعوت شده بودند. اهمیت این همایش از آن جهت است که نه به ابتکار شیعیان بلکه از سوی مهم‌ترین مرکز فرهنگی و علمی و مذهبی اهل سنت در جهان شکل گرفت.
«داعش کافر نیست؛ محارب است»
جهان اسلام در سال‌های اخیر با فعالیت‌های تروریسی مضاعفی درون خود مواجه شده است تا جایی که نهادهای اسلامی و عالمان مسلمان را به فکر اصلاح و تغییر وضعیت موجود انداخت. داعش تنها یکی از این گروه‌‌های افراطی است
در این همایش تأکید شد که فقه جهاد، به اجبار دیگران برای ورود در دین اسلام دستور نمی‌دهد، و ترساندن مردم برای اهداف سیاسی جایز نیست. همچنین الازهر از تکفیر گروه‌های تروریسی به ویژه داعش پرهیز کرد. عدم تکفیر داعش و عدم اعلان خروج آنها از دین، جنجال فراوانی را در بین نشریات عربی و اندیشمندان مسلمان پدید آورد.
که در سال ۲۰۱۴ بر گسترش فعالیت‌هایش افزود، و توانست افزون بر بخش زیادی از سوریه و عراق، شهر موصل، دومین شهر بزرگ عراق را نیز تصرف کند، و به‌گونه رسمی تأسیس خلافت اسلامی خود را اعلان کند. اقدامات بسیار خشن و ظالمانه داعش و دیگر گروه‌های تروریستی فعال در جهان اسلام، تا حدی چندش‌آور و بسیار دورتر از دستورات واقعی اسلامی بود که اعاده حیثیت و آبروی اسلام را ضروری می‌نمود. اعلام برائت عالمان مسلمان و نهادهای رسمی اسلامی، نه تنها در حفظ آبروی اسلام و جلوگیری از تخریب چهره آن در جهان حایز اهمیت است؛ بلکه جلوی جذب احتمالی گروه‌های جدید به ایشان را نیز می‌گیرد. لذا موض‌گیری صریح عالمان و چهره‌های محبوب و مستقل اسلامی که وابستگی به قدرت‌های سیاسی و حاکم در منطقه ندارند،‌ بسیار ضروری است.
در روزهای پایانی سال ۲۰۱۴ حوزه علمیه قم، همایشی علیه جریان تکفیری تشکیل داد که موضع رسمی حوزه قم را در برابر این جریان نشان داد. چهره‌های شیعه و سنی فراوانی در این همایش شرکت کرده بودند، و به ابراز انزجار از این جریان و یافتن راه‌هایی برای مقابله این جریان فکری پرداختند. با فاصله چند روز از همایش ضد تکفیری قم، دانشگاه الازهر مصر، قطب دیگر اندیشه اسلامی در جهان،‌ همایش دیگری با عنوان مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی برگزار کرد.
در همایش بین‌المللی الازهر برای مبارزه با تروریسم و افراط‌گرایی که در روزهای سوم و چهارم دسامبر برگزار شده بود، نزدیک به ۷۰۰ نفر از عالمان دینی مسلمان و مسیحی و شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی از ۱۲۰ کشور جهان در آن حاضر بودند. از ایران نیز آقایان احمد مبلغی، رییس دانشگاه مذاهب اسلامی
الازهر، نه تنها داعش، که هیچ گروه یا فرد دیگری را تکفیر نمی‌کند؛ اما تمام گروه‌های مسلحی که امنیت جامعه را سلب می‌کنند، اعم از داعش و انصار بیت المقدس و اخوان المسلمین و... محارب به شمار می‌روند، و عدم تکفیر آنها، مانعی برای مبارزه با آنها نیست. الازهر پس از پایان همایش،‌ مبانی فقهی عدم تکفیر داعش و دیگر گروه‌های تروریستی را نیز منتشر کرد.
و سید محمد علی ابطحی، رییس مؤسسه گفتگوی ادیان دعوت شده بودند. اهمیت این همایش از آن جهت است که نه به ابتکار شیعیان ــ که در نگاه گروه‌های تکفیری از جمله داعش، متهم به کفر و الحاد هستند ــ بلکه از سوی مهم‌ترین مرکز فرهنگی و علمی و مذهبی اهل سنت در جهان شکل گرفت.
رسالت اصلی این همایش، تلاش برای یافتن راهی برای مبارزه با جریان تروریسم در جهان اسلام و جلوگیری از شیوع بیشتر آن بود؛ همچنین اعلان این موضوع به تمام جهان که اسلام از این گونه اعمال وحشت‌آفرین متبری است. عباس شومان، سخنگوی الازهر در سخنرانی خود، مهم‌ترین هدف همایش ضد تروریستی الازهر را این دانست که «هم‌صدا بگوییم که دین اسلام ما، ارتباطی با افراط و ترور و تندروی ندارد.» و از گروه‌هایی مانند داعش و اخوان المسلمین نام برد.
موضوع حقوق شهروندی و حقوق اقلیت‌ها، خطر‌ خشونت و تندروی برای جامعه، ظهور و گسترش گروه‌های دینی تندرو که گفتمان خشونت‌بار را با نام دین، گسترش می‌دهند، و نشر و گسترش گفتمان معتدل و میانه‌روی اسلامی به عنوان جایگزین، از دیگر مفاد این همایش بود. همچنین شرکت‌کنندگان تلاش کردند تا گامی در تصحیح مفاهیمی بردارند که دست‌آویز تندروها شده است؛ مفاهیمی همچون جهاد و دولت اسلامی و خلافت و تکفیر و...
طرح چنین مباحثی که می‌توانست به عنوان دیدگاه رسمی جامعه اسلامی تلقی شود،‌ حاشیه‌های فراوانی را نیز در پی داشت. در این همایش تأکید شد که فقه جهاد، به اجبار دیگران برای ورود در دین اسلام دستور نمی‌دهد، و ترساندن مردم برای اهداف سیاسی جایز نیست. همچنین الازهر از تکفیر گروه‌های تروریسی به ویژه داعش پرهیز کرد. عدم تکفیر داعش و عدم اعلان خروج آنها از دین، جنجال فراوانی را در بین نشریات عربی و اندیشمندان مسلمان پدید آورد.
عباس شومان،‌ سخنگوی الازهر در این
این همایش در مورد ضرورت تعدد ادیان و مذاهب نیز بیانیه صادر کرد و تأکید کرد «تعدد ادیان و مذاهب، پدیده‌ای نوظهور نیست. بلکه منبع غنای عالم در گذشته بوده است و خواهد بود. روابط تاریخی، میان مسلمانان و مسیحیان و تجربه زیست مسالمت‌آمیز وجود دارد. لذا تعرض به مسیحیان و پیروان ادیان دیگر، با نام دین و به بهانه آن، خروج از راه درست اسلام و سیره پیامبر اکرم است.»
زمینه تأکید کرد که الازهر به عنوان نهادی رسمی،‌ در طول تاریخ تا کنون، هیچ گروه یا فردی را تکفیر نکرده است. تکفیر، مسأله‌ای است که به اعتقادات افراد ارتباط می‌یابد و قاضی بعد از تحقیق و بررسی از قصد و غرض افراد می‌تواند چنین حکمی را صادر کند. الازهر، نه تنها داعش، که هیچ گروه یا فرد دیگری را تکفیر نمی‌کند؛ اما تمام گروه‌های مسلحی که امنیت جامعه را سلب می‌کنند، اعم از داعش و انصار بیت المقدس و اخوان المسلمین و... محارب به شمار می‌روند، و عدم تکفیر آنها، مانعی برای مبارزه با آنها نیست. الازهر پس از پایان همایش،‌ مبانی فقهی عدم تکفیر داعش و دیگر گروه‌های تروریستی را نیز منتشر کرد.
البته این همایش تنها به محکومیت داعش و برخی دیگر از گروه‌های افراطی اختصاص نداشت، بلکه هر گونه ارعاب و تهدید و اندیشه خشونت را طرد ‌کرد. در بیانیه اختتامه همایش گفته شد که «هر گروه مسلح و شبه نظامی طائفه‌گرا که داعیه دینی دارد و در میان آحاد امت، دست به اعمال خشن و تروریستی می‌زند، ارتباطی با اسلام حقیقی ندارد و جنایتکار است.» همچنان حاضران در این همایش، ترساندن مردم و کشتار بی‌گناهان و توهین به مقدسات دینی را محکوم کردند و این گونه اعمال را ضد انسانیت تلقی کردند که نه در شکل و نه در مضمون، مورد پذیرش اسلام نیست.
این همایش در مورد ضرورت تعدد ادیان و مذاهب نیز بیانیه صادر کرد و تأکید کرد «تعدد ادیان و مذاهب، پدیده‌ای نوظهور نیست. بلکه منبع غنای عالم در گذشته بوده است و خواهد بود. روابط تاریخی، میان مسلمانان و مسیحیان و تجربه زیست مسالمت‌آمیز وجود دارد. لذا تعرض به مسیحیان و پیروان ادیان دیگر، با نام دین و به بهانه آن، خروج از راه درست اسلام و سیره پیامبر اکرم است.» و نباید مسیحیان و دیگر اقلیت‌های مذهبی ساکن در کشورهای اسلامی را مجبور به مهاجرت کرد.
همچنین از عالمان و مراجع دینی در جهان اسلام
شیخ الازهر گفت: به نظریه توطئه و وجود دست‌های بیگانه در پیدایش این وضعیت فلاکت‌بار اعتقاد ندارد. بلکه باید به دنبال سببی عمیق‌تر و ریشه‌دار در فرهنگ و تاریخ اسلامی و عربی‌مان بگردیم. نزاع و تفرقه و اختلاف، ریشه‌ای عمیق‌تر در تاریخ ما دارد.
خواسته شد تا به مسئولیت خود در برابر خداوند و تاریخ پایبند باشند، و در خاموش کردن آتش تعصبات دینی و نژادی،‌ به ویژه در بحرین و عراق و یمن و سوریه تمام تلاش خود را بکنند.
همایش الازهر برای مبارزه با تروریسم، به موضوع اسرائیل و ترور فلسطینیان نیز پرداخت، و تروریسم صهیونیستی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین، به ویژه در قدس شریف را محکوم کرد که انسان فلسطینی را هدف قرار می‌دهد، چه مسلمان باشد و چه مسیحی؛ مساجد را تخریب می‌کند و همچنین کلیساها را،‌ به ویژه قدس شریف که خداوند آن را مبارک گردانده است.
از دیگر بخش‌های مهم این همایش، سخنرانی شیخ الازهر، دکتر احمد طیب بود. وی در سخنرانی خود به طرح این پرسش می‌پردازد که چگونه به چنین فلاکتی دچار شده‌ایم؟ تبعید ملت‌ها، کشتار و سر بریدن، تخریب و ویرانی شهر‌ها و این همه جنایت خشونت‌بار که هر گونه عرف و قانونی را زیر پا می‌گذارد، در تمدن ما سابقه نداشته است. وی ادامه می‌دهد که به نظریه توطئه و وجود دست‌های بیگانه در پیدایش این وضعیت فلاکت‌بار اعتقاد ندارد. بلکه باید به دنبال سببی عمیق‌تر و ریشه‌دار در فرهنگ و تاریخ اسلامی و عربی‌مان بگردیم. نزاع و تفرقه و اختلاف، ریشه‌ای عمیق‌تر در تاریخ ما دارد.
امام الازهر ادامه می‌دهد که نباید از افکار غلو‌آمیز و افراطی که در بین جوانان ما نفوذ می‌کند،
امام الازهر ادامه می‌دهد که نباید از افکار غلو‌آمیز و افراطی که در بین جوانان ما نفوذ می‌کند، غافل شویم. همین افکار افراطی است که اندیشه تکفیری و خوانش‌های خشنی، مانند القاعده و دیگر حرکت‌های مسلح را پدید می‌آورد.
غافل شویم. همین افکار افراطی است که اندیشه تکفیری و خوانش‌های خشنی، مانند القاعده و دیگر حرکت‌های مسلح را پدید می‌آورد. شهرها را ویران می‌کند و دست به کشتار می‌زند و به تازگی داعیه خلافت اسلامی را سرمی‌دهد. دکتر احمد طیب به وجه مشترک تمام گروه‌های تروریستی اشاره می‌کند که همان تکفیر است،‌ و تأکید می‌کند که چنین جریان‌های تکفیری در تاریخ اسلامی بی‌سابقه نبوده است و حرکت‌های معاصر، از همان‌ها پیروی می‌کنند. تکفیر افراد، مقدمه قتل است و تحریف مفهوم تکفیر، منجر به چنین فجایعی می‌شود. نمی‌توان هیچ مسلمانی را به سبب ارتکاب گناه، هر چند بسیار سنگین باشد، تکفیر کرد.
همایش الازهر بر این مسأله نیز تأکید کرد که مبارزه با جریان‌های تروریستی و اندیشه خشونت، موضوعی است که باید در شرق حل و فصل یابد، و ائتلاف غربی برای مبارزه با داعش به سود شرق عمل نمی‌کند. بر همین اساس، از بسیاری از شخصیت‌های مسیحی شرقی نیز در این همایش دعوت شده بود. رییس اسقفان مارونی بیروت، پولس در سخنرانی خود بیان کرد: «هدف ما از این همایش، بهبود وضع در تمام شرق است. هنگامی که مسلمانان و مسیحیان بر یک سخنی متحد شوند و به کلام خدا گوش دهند، در این حالت امید فراوانی به آینده خواهد بود.»
 
کد مطلب: 4544
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۰ دی ۱۳۹۳
ساعت انتشار : ۲۳:۲۹
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر