داخلی صفحه بين الملل آرشيو گزارش
 
آموزش سکولاریسم به امامان جماعت در فرانسه
دولت فرانسه در نظر دارد تا امامان جماعت و کارمندان دولتی غیر مسلمان را به کلاسهایی درباره سکولاریسم و آزادیهای دینی اعزام کند تا جلوی افراطگرایی داخلی را بگیرد و رواداری را تشویق کند. الیزابت بریانت از لیون درباره این برنامه گزارشی داده است.
آموزش سکولاریسم به امامان جماعت در فرانسه

خورشید به طور مایل بر اتاق کلاسی در دانشگاه کاتولیک لیون می‌تابد؛ جایی که کتاب مقدس موضوع آخرین سخنرانی برگزار شده بوده است. این موضوع ممکن است در این شهر باستانی چندان عجیب به نظر نیاید، جایی که دژ مستحکم کاتولیسیسم فرانسوی است، اما در این کلاس چند نفر حضور دارند که هیچ کدام دانشجوی الاهیات نیستند؛ زنی جوان که روسری به سر کرده، مردی ریش‌دار که به هیئت مسلمانان متدین می‌نماید و دیگران کارمندان دولتی غیرمسلمانان که برای دولت محلی کار می‌کنند. همه این افراد در برنامه‌ای که درباره سکولاریسم و آزادی مذهبی توسط دو دانشگاه لیون و مسجد بزرگ شهر برگزار می‌شد ثبت نام کرده‌‌اند. آنها سربازان پیاده کمپین ملی برای رواداری دینی بیشتر هستند که سعی در شکل دادن اسلام معتدل دارند، نسخه ای غرب‌گرا از اسلام؛ «اسلام فرانسوی».

این برنامه با حملات تروریستی ژانویه در پاریس و پیوستن صدها جوان فرانسوی به جنبش‌های جهادی در خاورمیانه ضرورت تازه‌ای پیدا کرد. دولت سوسیالیستی نیز در واکنش، تدابیر زیادی برای نبرد با افراط‌گرایی داخلی اتخاذ کرده است. از میان آنها طرح‌هایی برای به کارگیری امامان جماعت و دیگر نمادهای مهم اسلامی در برنامه‌های آموزشی دولتی است که آنها را مجبور می‌کند تا وظایف کشیشی را در زندان‌ها و ارتش بر عهده گیرند.

اما برنامه لیون اهداف گسترده‌تری را دنبال می‌کند و آموزش مقامات دولتی را نیز دربرگرفته است. «اگر چیزها در حال تغییر هستند، نیاز دارند تا در همه جهات تغییر کنند»؛ این را میشل یونز یکی از مسئولان دانشگاه کاتولیک لیون می‌گوید. «تنها هدف آموزش امامان جماعت برای سکولاریسم نیست، بلکه همچنین آموزش کارمندان دولتی هم هست زیرا موضوع دین در فضاهای عمومی تقریباً تابو شده است.» او اضافه می‌کند: «زندگی با هم بیشتر از یک ایده است. می‌توان با هم بود، با هم فکر کرد و به تبادل اندیشه‌ها پرداخت.»

امامان جماعت وارداتی

فرانسه رابطه بغرنجی با اسلام دارد، در حالی که اسلام دومین دین بزرگ کشور به حساب می‌آید. تعارضات در موضوعاتی چون به سر کردن روسری در مدارس دولتی- که اکنون ممنوع است- ارائه گوشت ذبح حلال در قصابی‌ها و مراسم تدفین دینی، شکاف‌های عمیق و بدفهمی‌هایی را میان دولت و جامعه پنج میلیونی مسلمانان در فرانسه ایجاد کرده است.

کمتر مسلمانی در فرانسه یافت می‌شود که به شغل امامت جماعت علاقه‌مند باشد؛ زیرا درآمد بسیار کمی دارد. بنابراین روحانیان از شمال افریقا و ترکیه وارد می‌شوند که کشورهای آنها بابت این کار بدانها حقوق می‌دهند و حتی هزینه ساخت مساجد فرانسوی را که آنها در آن به وعظ می‌پردازند نیز این کشورها می‌دهند. آنها تنها تصور ناقصی از قوانین و آداب کشور دارند. برخی از آنها حتی نمی‌توانند به فرانسه صحبت کنند.

تایبی، یکی از مدیران مؤسسه آموزشی مسلمانان در مسجد بزرگ لیون که در اجرای این برنامه‌های دولتی همکاری دارد می‌گوید: «این امامان جماعت وارداتی مؤثر نیستند». پیشنماز اصلی مسجد که تونسی است اکنون نماز را به هر دو زبان عربی و فرانسوی می‌خواند. «گاهی اوقات مسلمانان اینجا، پیشنمازهایی را که به زبان فرانسوی نماز نمی‌خوانند نمی‌پذیرند.» تایبی می افزاید: «این برنامه آموزشی بدانها کمک می‌کند تا قواعد این کشور را بفهمند.»

این برنامه در دوره زمانی ۲۴ هفته، دربرگیرنده کلاس‌هایی درباره حقوق، دین و چگونگی کاربست اصول سکولاریسم فرانسوی در زندگی روزمره است. دانشجویان از کلیساها، مساجد و کنیسه‌ها بازدید می‌کنند. در پایان دوره آموزشی، آنها گواهینامه‌ای در «فهم سکولاریته» دریافت می‌کنند. از زمان آغاز به کار این برنامه در سال ۲۰۱۲ تاکنون، چندین پیشنماز و دیگر نمادهای مهم اسلامی آموزش دیده‌اند.

حتی یکی از زنانی که معلم قرآن است می‌گوید «من یه این برنامه پیوستم زیرا میتوانم با دیگران درباره سکولاریسم صحبت کنم. اینجا در فرانسه همه ما می‌توانیم با هم زندگی کنیم.» 

دستیابی به مردم خوب؟

کریم غانمی، نائب رئیس انجمن مسجد محلی، می‌گوید از اینکه قوانین سکولار دولتی فضایی را برای اظهار نظر دینی فراهم کرده‌اند که می‌تواند به مقابله با اسلام رادیکال کمک کند تعجب کرده است. «مسلمانان اینجا احساس می‌کنند تحت فشار هستند، در حالی که در واقع، آزادی برای عبادت وجود دارد. این کمک می‌کند تا پیش‌داوری‌ها و بدفهمی‌ها از بین برود.»

مراجع قدرت فرانسه تنها درباره بدفهمی‌های فرهنگی نگرانی ندارند. تعداد مساجد تحت کنترل بنیادگرایان سلفی در طی چهار سال گذشته از ۴۴ به ۸۹ رسیده است. این آماری است که روزنامه «فیگارو» از آمارهای دولتی منتشر کرده است. دولت فرانسه همچنین تعدادی از پیشنمازهای رادیکال را در طی این سالها اخراج کرده است.

اما رهبران مسلمان می‌گویند که اکثر پیشنمازها و دیگر نمادهای مؤثر درست در جهت مقابل کار می‌کنند. تایبی می‌گوید «به نماز جمعه بروید، همه علیه افراط‌گرایی صحبت می‌کنند ما همین‌گونه برنامه‌های آموزشی را در مساجدمان خواهیم داشت.»

اینکه آیا آنها می‌توانند بر نسل جدید فرانسوی‌ها که متأثر از جریان افراطی‌گری در اینترنت است، تأثیر بگذارند یا خیر محل بحث است و در نهایت پرسش‌هایی درباره محدودیت‌های آموزش‌های دولتی وجود دارد.

طارق اوربو، رئیس مسجد بوردو با اشاره به این اسلام‌گرایان جدید می‌گوید «این دست افراد از مسجد بسیار دور هستند. آنها حجاب ندارند، به طور منظم در شبانه روز، ۵ بار نماز واجب را نمی‌خوانند. آنها بزه‌کارند. شما نمی‌توانید انتظار داشته باشید پیشنمازها مشکلاتی را که جامعه به وجود می آورد حل کنند.»

تنوع بیشتر، بحث بیشتر

اما دیگر ناظران بر این باورند که هر عملی که توسط دولت انجام شود بهتر از این است که هیچ کاری نکند. «چون افکار عمومی هرگز دولت را بابت تلاش نکردن جهت نجات این بچه‌ها نمی‌بخشد.» این را آلن بائر، جرم‌شناس می‌گوید. «هیچ‌یک از والدین نمی‌خواهند کودکان خود را در وضعیتی بیابند که یادداشتی روی در یخچال گذاشته‌اند و نوشته‌اند که "من به گروه‌های جهادی پیوسته‌ام. من خوشبختم و شما را دوست دارم." زیرا اینها در یک لحظه اتفاق می افتد.»

یونز از دانشگاه کاتولیک ادعا می‌کند که این برنامه‌های آموزشی در نبرد با افراطگرایی محدودیت دارند. «اما باید کار را از جایی شروع کنیم. همان‌طوری که مسلمانان بیشتری آموزش می‌بینند، می‌توانند پیام را به دیگران منتقل کنند. این برای تنوع و بحث بیشتر مهم است. بدون آن ما نمی‌توانیم با افراط‌گرایی در اینترنت مقابله کنبم.»

اما برنامه لیون نکات دیگری را دربردارد. در کلاس کتاب مقدس، یکی از دانشجویان، لورنت ژاکلین که یکی از مقامات ارشد محلی است از تقسیم وعده‌های غذایی میان دانشجویان با همکلاسی‌های مسلمان خود و گفت‌وگو با آنان خبر می‌دهد. «این شانسی است که ما با هم باشیم و انسانیت متقابل خود را به نمایش بگذاریم و این کمک می‌کند تا سبب احترام متقابل گردیم.»

 
کد مطلب: 5363
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : سه شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۴
ساعت انتشار : ۰۱:۰۳
مترجم : حسین کیوان‌فر
 
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر