داخلی صفحه رسانه آرشيو گزارش
 
مرور مطبوعات/ ‌دو‌شنبه‌ 6 اردیبهشت / روزنامه اعتماد
نقش حوزه علمیه در اصلاح قوانین مربوط به زنان
اعتماد در این شماره از اندیشه‌های ایمانوئل كانت نوشته و در کنار اشاره به موضوع اصلاح قوانین مربوط به زنان، به انتقاد از نگاه منفی خطیب جمعه تهران به نمایشگاه کتاب پرداخته است.
نقش حوزه علمیه در اصلاح قوانین مربوط به زنان
قانون اخلاقی انسان، جزیی از قانون ریاضی جهان
این روزنامه در صفحه 7 گفتگوی عاطفه شمس با «محمد ضیمران»، دانشیار سابق دانشگاه ماساچوست و مدرس فلسفه هنر درباره ایمانوئل كانت را به چاپ رسانده و عنوان «منادی شرافت انسانی» را برای آن انتخاب نموده است.
 
ضیمران که معتقد است كانت با نخستین كتاب از سلسله كتب سه‌گانه فلسفی خود، جهان را به ساحتی معرفتی مبدل كرده، به علاقه ویژه او به فلسفه تجربی اشاره کرده و می‌گوید: «کانت تلفیقی میان مكتب خردگرایی لایب نیتس و ولف و تجربه‌گرایی هیوم برقرار كرد و شاید بتوان گفت نقد خرد محض معلول چنین تلفیقی بود. در حقیقت از تلفیق این دو یكی از برجسته‌ترین دستگاه‌های فلسفی را عرضه كرد كه در حقیقت تاكنون چنین فرآیند فلسفی قبل از نقد خرد محض سابقه نداشته است. بنابراین كانت با نخستین كتاب از سلسله كتب سه‌گانه فلسفی خود، جهان را به ساحتی معرفتی مبدل كرد.»
 
او با اشاره به اینکه کانت، اصل اخلاقی مبنای دین و مورد نیاز وجدان را مركز ثقل وجود ما تلقی كرده، می‌گوید: «به باور او حسن اخلاقی یا امر اخلاقی پدیده‌ای است كاملا ناشی از یك حكم درونی در وجود ما بنابراین احساس محبت و دوستی امری الزامی است و ما احساس می‌كنیم كه از لحاظ وجدانی با دیگران ارتباطی تنگاتنگ داریم و این احساس در همان حال كه از جسم ما‌زاده می‌شود با ما به دنیا می‌آید و نباید آن را صرفا امری اكتسابی قلمداد كرد. ما به طور غریزی واقف هستیم كه وظیفه و تعهد به انجام مسوولیت‌های خود داریم و این احساس وظیفه و مسوولیت اجتماعی كه بر پایه اصل وحدت جهان شكل گرفته نه‌تنها دل ما آدمیان را به سوی كارهای نیك سوق می‌دهد بلكه اجرام سماوی و ستارگان آسمان را نیز در مسیر صحیح‌شان به گردش می‌اندازد. بنابراین او صریحا اعلام می‌كند كه آسمان پرستاره بالای سر ما و قانون اخلاقی نهفته در وجود ما دو پدیده‌ای هستند كه با هم ارتباطی تنگاتنگ دارند. این است كلماتی كه اندیشه كانت درباره دنیای منظمی كه آدمی در آن نقش ایفا می‌كند را بیان كرده و پیش روی ما به نمایش می‌گذارد.»
 


این مدرس فلسفه هنر معتقد است کانت، قوانین ریاضی گردش و هستی اجرام آسمانی و قوانین اخلاقی زندگی زمینی را مبتنی بر یك قانون آسمانی و مینوی تلقی کرده و قانون اخلاقی انسان را به عنوان جزیی از قانون ریاضی جهان قابل تفسیر می‌دانست.
 

 
کانت و امید به دوام نفس، بقای نفس و وجود خدا
روزنامه اعتماد در صفحه 7 یادداشت «سیاوش جمادی»، نویسنده و مترجم با عنوان «فیلسوفی كه كانت را از جزمیت نجات داد» را منتشر ساخته و با اشاره به دو جریان عمده آمپریزم یا تجربه انگاری و راسیونالیسم یا خردانگاری، کانت را بانی طرح بسیار بزرگ و تاثیرگذاری در مورد چگونگی فرآیند شناخت توصیف نموده و آورده است: «برای نخستین بار شاید به‌طور سیستماتیك و منظم كانت تصمیم می‌گیرد به جای اینكه از آغاز موضوع فلسفه را یافتن هویت و هستی آنچه هست یا به اصطلاح حقیقت قرار دهد، خودِ شناسایی و قوه شناخت را مورد سنجش قرار دهد و به گفته خودِ كانت، این پیش نمی‌آمد اگر هیوم و جان لاك و تجربه انگارها و به‌طور كلی دعوای آمپریست‌ها و تجربه انگارها از یك سو و راسیونالیست‌ها و خردگراها از سوی دیگر رخ نمی‌داد.»
 


نگارنده با پرداختن به سه پرسش مشهور كانت با عنوان «سنجش خرد ناب» كه اساسا از «چه می‌توانم بدانم»، «چه باید بكنم» و «به چه چیزی حق دارم امید داشته باشم» سخن گفته، می‌نویسد: «نقد اول كانت یا سنجش خرد ناب، تعیین حدود شناخت نظری است و شناخت نظری یعنی شناخت آنچه هست، شناختی كه گزاره‌های آن قابل صدق و كذب است....  نقد دوم كانت یا «سنجش خرد عملی» پاسخ به پرسش دوم است كه چه باید بكنم؛ یعنی درباره عقل عملی و اخلاق حرف می‌زند و پرسش سوم او به چه چیزی می‌توانم امید داشته باشم است كه در همان نقد دوم یا به اصطلاح سنجش خرد عملی به آن پاسخ می‌دهد. اینكه می‌تواند امید داشته باشد به دوام نفس، بقای نفس و به اینكه خدایی هست.»
 

 
تعامل بین حوزه‌های علمیه، قوه مجریه و قوه مقننه، راهگشای اصلاح قوانین مربوط به زنان
این روزنامه در صفحه 13 از قول شهیندخت مولاوردی، معاون رییس‌جمهور در امور زنان و خانواده خبر از ارایه اصلاحیه قوانین مربوط به زنان به دولت در ماه جاری داده و نوشته است: «قطعا تعامل بین حوزه‌های علمیه، قوه مجریه و قوه مقننه برای اصلاح و بازنگری و وضع قوانین جدید در این حوزه به‌شدت مورد نیاز است؛ چرا كه مبنای قوانین ما بر فقاهت است، بنابراین نمی‌توانیم بی نیاز از این تعامل باشیم.»
 


 این گزارش همچنین از قول اشرف گرامی‌زادگان، مدیركل دفتر بررسی‌های امورحقوقی معاونت زنان، قوانین مربوط به ارث، قوانین مربوط به تابعیت و مسائل مرتبط با همسر غایب مفقودالاثر را در دست بررسی‌ دانسته است.
 
او با اشاره به نگاه این معاونت به کتاب «بازپژوهی حقوق زن: بررسی قوانین مربوط به زنان درجمهوری اسلامی ایران» اثر دكتر ناصر قربان‌نیا، اصلاح موضوعاتی چون «خواستگاری، مهریه، حقوق و تكالیف زوجین نسبت به یكدیگر، امكان فسخ نكاح، طلاق و نگهداری و تربیت اطفال و حدود مسوولیت جزایی» را نیز شایان توجه دانسته است.
 
 

کاش احترام به خانم‌ها و رعایت حقوق آنان نهادینه می‌شد
روزنامه اعتماد در صفحه 1 یادداشتی از بهمن كشاورز، حقوقدان با عنوان «هشت نكته درباره اصلاح قانون زنان»  به چاپ رسانده و در بند اول، درخصوص قانون ارث، به مشکل بودن تعرض به این موضوع به سبب «آمره بودن قواعد» و «ضروری دین بودن» آن اشاره کرده و آورده است: «گمان می‌رود در خصوص ارث‌بری دختران و پسران باید به دنبال نظر مجتهدینی بود كه مثلا تساوی را پذیرفته باشند كه بنده تاكنون به چنین چیزی برنخورده‌ام اما دور نیست كه چنین نظری داده شده باشد یا بشود.»
 
او در بندهای سوم و چهارم به موضوع «تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج دختران ایرانی با مردان خارجی» و «رفع علقه زوجیت از همسران مردان غایب مفقودالاثر» پرداخته و تبعات خطرناک خواندن صیغه محرمیت و مفهوم آن را شایان توجه دانسته است.



این حقوقدان در بند پنجم، پیشنهاداتی درباره رفع آسیب‌پذیری زنان از قبل مهریه طرح نموده و در بند ششم به لزوم بازنگری جدی حقوق و تكالیف زوجین در قانون مدنی اشاره نموده است.
 
مباحث «نكاح و طلاق» و «حضانت اطفال» از دیگر بندهای مهم اشاره شده توسط این وکیل دادگستری بوده که معتقد است «‌مساله عمده موجود، ‌جنبه فرهنگی دارد و باید سعی كرد احترام به خانم‌ها و رعایت حقوق آنان نهادینه شود والا تغییر قوانین به تنهایی مشكلی را حل نخواهد كرد.»
 
 

جلوی کتاب را می‌گیریم، با اینترنت و ماهواره و فیلم و روزنامه چه می‌کنیم؟
اعتماد سرمقاله امروز را به موضوع نمایشگاه کتاب و اظهارات یکی از ائمه جمعه تهران در این زمینه اختصاص داده و با نقل کامل آنچه در نمازجمعه هفته گذشته تهران گفته شد، نوشته است: «ایشان در سخنان خود مصداقی را بیان نكرده‌اند، ولی با كم و زیاد می‌توان تمامی كتاب‌ها را به‌جز آنچه تعدادی نویسنده خاص می‌نویسند، واجد صفت انحرافی دانست.»
 


نگارنده با تصریح بر بودجه صدها میلیارد تومانی نهادهای مذهبی، از نبود یك فقره اثرگذاری مثبت ناشی از خروجی این نهادهای ابراز تاسف کرده و می‌نویسد: «مشكل آقایان نه در وجود آن كتاب‌های انحرافی، بلكه در فقدان و نبود كتاب‌های هدایت‌كننده موردنظرشان است. از بس پشت برخی از نویسندگان به حمایت‌های مادی گرم شد، از نوآوری و خلاقیت مانده‌اند، در حالی كه پیش از انقلاب برعكس بود.»
 
او در بخش‌های دیگر این نوشتار، از خطیب محترم خواسته تا  ضمن بیان كارنامه خود در زمینه تولید کتب ارزنده، به این موضوع توجه کند که « الان مثل ٥٠ سال پیش نیست. وقتی كه مطالعه هر فرد ایرانی به طور متوسط در روز چند دقیقه است (فقط كتاب‌های غیردرسی) و افراد بیشترین نظر و اطلاعات را از طریق ماهواره، رادیو و تلویزیون، فیلم و تئاتر و روزنامه و اینترنت كسب می‌كنند، چرا باید فشار را بر صنعت كتاب گذاشت كه تیراژ آن حتی به زیر ١٠٠٠ نسخه رسیده است؟»
 

 
اخلاق و سیاست؛ دو مفهوم تنومند و پربار مكتب اسلام
اعتماد در صفحه 16 یادداشت «احتضار اخلاق» به قلم مجتبی حسینی را ارائه نموده و با اشاره به تلاش فیلسوفان مكاتب عصر قدیم و عصر جدید در ارائه طریق برای جلوگیری از «احتضار اخلاق»، از اخلاق و سیاست به عنوان دو مفهوم تنومند و پربار مكتب اسلام یاد کرده كه می‌خواهد جامعه ایده‌آل، مترقی و انسان‌های بافضیلت بسازد و پرورش دهد.
 


او بر این باور است که برخلاف تصور صوفی مسلكان، سكولاریست‌های دنیا گزین و اومانیست‌های انسان مدار، در اسلام، اخلاق همراه سیاست و سیاست بر محوریت اخلاق می‌تواند در بعد فردی، تعهد و تخصص را به ارمغان آورده و در بعد اجتماعی، مسوولیت‌پذیری و قانون‌مندی را پرورش دهد.
 
نگارنده در یک بررسی مصداقی به بازیگران و كنشگران سیاسی ناراحت این روزها توصیه می‌کند به جای آنكه در كوچه و بازار و در تلگرام و اینستاگرام به منتقدان و مخالفان خود توهین كنند و سكولار نامیده شوند، برای رسیدن به ساحل امن آرامش و از دست ندادن هویت فكری و سیاسی و حامیان خود، كمی محاسبه نفس كرده و این بیت لسان‌الغیب شیرازی را ملكه ذهنی و رفتاری خود قرار دهند كه: «آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است /با دوستان مروت با دشمنان مدارا»
 
 
کد مطلب: 6326
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : سه شنبه ۷ ارديبهشت ۱۳۹۵
ساعت انتشار : ۱۲:۰۹
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر