داخلی صفحه کتاب آرشيو گزارش
 
سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی
در مسئله انتظار بشر از دین دو گرایش حداقلی و حداکثری وجود دارد که یکی معتقد است از دین جز پاسخگویی به مسائل مبدأ و معاد را نباید انتظار داشت و در برابر رویکرد حداکثری معتقد است که همه حوزه‌های فردی و اجتماعی را از دین باید انتظار داشت. سیدصادق حقیقت در کتاب جدید خود با طرح رویکرد همروی، نظریه‌ای میانه را شرح می‌دهد.
سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی
كتاب "سیاست‌اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی" تألیف سیدصادق حقیقت استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه مفید، مهم‌ترين مفاهيم سياسي و سياست خارجي را از ديدگاهي اسلامي (و به شکل خاص، شيعي) به بحث مي‌كشد.
به گزارش دین‌آنلاین، نظريه حاكم بر تفكر سياسي نگارنده، «نظريه همرَوي»(confluence theory) است. بر اين اساس، فلسفه سياسي و فقه سياسي اعتبار دارند و با تعریفی خاص، با يكديگر در حال ارتباط و تعاملند. هر كس به اعتبار اين دو حوزه دانش و ارتباط آنها اذعان داشته باشد، در زمره «رويكرد همروي»(confluence approach) قرار مي­‌گيرد.
اولين فيلسوف و انديشمند سياسي اسلامي كه در اين رويكرد قرار مي‌گيرد، فارابي است. چون فارابي اولين كسي بود كه به حجيت و ارتباط اين دو حوزه دانش اشاره نموده است، شايد بتوان وي را سرسلسله‌­جنبان رويكرد همروي محسوب كرد. او كليات سياست را به فلسفه سياسي و جزئيات آن را به فقه سياسي مي‌سپارد.
در نظريه همروي كه این کتاب در طول ساليان متمادي بر اساس آن نگارش يافته، نسبت فلسفه سياسي و فقه سياسي به شكلي متفاوت تعريف مي‌شود. در واقع، «رويكرد همرَوي» راه ميانه يا راه سومي بين دو رويكرد حداكثري و حداقلي به شمار مي‌رود و بر تعامل ادله عقلي (فرامتني) با ادله نقلي يا قرآني ـ روايي (متني) تكيه مي‌زند.
در حوزه انديشه سياسي اسلام، رويكرد همروي به معناي تعامل فلسفه سياسي و فقه سياسي است. در «رويكرد» همروي، «نظريه»‌هاي متفاوت و بديلي مي‌تواند وجود داشته باشد. صادق حقیقت در "سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی" درصدد تأييد «نظريه همروي» است كه ذيل «رويكرد همروي» قرار مي‌گيرد. حاميان رويكرد حداقلي انتظاري از دين جز مبدأ و معاد ندارند و احكام اجتماعي و سياسي را در حيطه متون ديني نمي‌جويند. گرايش حداقلي معتقد است دين و قرآن براي ارتباط انسان و خداست و امور اجتماعي به عقل بشر واگذار شده است. برعكس، طرفداران رويكرد حداكثری معتقدند هر آن­چه در حوزه‌هاي فردي و اجتماعي نياز داريم، با رجوع به دين به دست مي‌آيد. در حقيقت، انتظار ايشان از دين حداكثري است.
بر اساس رويكرد حداكثري، همه نياز بشر در قرآن و روايات وجود دارد. حداكثري و حداقلي بودن امري طيفي و داراي مراتب است. رويكرد همروي در صدد تبيين ارتباط تعاملي ادله متني و فرامتني است؛ و بين دو رويكرد حداكثري و حداقلي قرار مي‌گيرد و لذا، بين گرايش حداقلي و حداكثري، راه سومي را پيشنهاد مي‌كند. رويكرد همروي نوعي جمع و توفيق بين عقل و نقل به شمار مي‌رود.
آیت­‌الله محمدحسين ناييني سعي كرد نشان دهد امكان برتافتن مفاهيم سياسي متجددانه از ديدگاه فقه سياسي شيعه وجود دارد. در حقيقت، او تلاش كرد همروي بين سنت و تجدد در حوزه انديشه سياسي، و به شكل خاص در فقه سياسي را برجسته سازد. پس، نظريه همروي از جهت نسبت‌سنجي فلسفه سياسي و فقه سياسي وام‌دار فارابي و از نظر نسبت‌سنجي سنت و تجدد وام‌دار مرحوم ناييني است. نظريه همروي سعي مي‌كند از نقاط مثبت هر دو گرايش متني و فرامتني بهره برد. بر اين اساس، در حالي كه خطوط كلي مسائل اجتماعي از متون ديني گرفته و به دانشي به نام فقه سياسي بها داده مي‌شود، براهين عقلي، روش‌شناسانه، تخصصي و تجربي نيز به شكل گسترده مورد توجه قرار مي‌گيرند.
نویسنده "سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی" در "همروي فلسفه سياسي و فقه سياسي" اركان نظريه همروي را به شکل تفصیلی تعريف كرده است. در واقع، اركان نظريه همروي در آن متن، مسائل مربوط به سياست داخلي در متن حاضر، و مسائل مربوط به سياست خارجي و روابط بين‌الملل در "جمهوری اسلامي، سياست خارجي و روابط بين‌الملل" ارائه خواهد شد. اين سه مجلد، به شكلي مكمل يكديگر محسوب مي‌شوند و سه جنبه از نظريه همروي را مطرح مي‌نمايند.

نگاهی اجمالی به کتاب:
سیاست اندیشی در حوزه اندیشه سیاسی اسلامی
سید صادق حقیقت
 تهران، نشر کویر، 1395
فصول کتاب:
1- مشروعیت و جمهوریت
 2- تشيع و عرفي ­گرايي
 3- عدالت
 4- مصلحت
5- تحزب 
6- جامعه مدني 
7- دين و دموكراسي
8- فقه سياسي و دموكراسي 
9- فقه سياسي و نظريه دولت
10- ولایت و نظارت
11- رهبري مذهبي
12- وفاق اجتماعي و توزيع قدرت
13- هويت ايراني
14- وحدت مسلمين
15- حقوق بشر اسلامي: شرايط امكان و امتناع
16- بنيادهاي نظري حقوق بشر در اسلام
17- مباني نظري حقوق بشر: همروي ادله متني و فرامتنی 
18- دين و حقوق بشر نحيف و فربه
19- سيره نبوي و آسيب شناسي حكومت اسلامي
20- آسيب شناسي حكومت و سيره علوي
 
کد مطلب: 6465
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۹ خرداد ۱۳۹۵
ساعت انتشار : ۰۱:۲۸
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر