داخلی صفحه کتاب آرشيو گزارش
 
نگاهی به آخرین نشریه‌های منتشر شده در حوزۀ فلسفه دین
عباس مهدوی
گزارش پیش‌رو، نگاهی دارد به آخرین شماره نشریه‌های علمی ـ پژوهشی در زمینۀ فلسفه دین. نشریه‌هایی که در این گزارش از نظر می‌گذرانیم عبارتند از: فصلنامه پژوهشنامه فلسفه دين (نامه حكمت)، دو فصلنامه جستارهای فلسفۀ دین و فصلنامه فلسفه دین.
به گزارش دین‌آنلاین، دانشگاه امام صادق (ع) آخرین شماره فصلنامه علمي ـ پژوهشي پژوهشنامه فلسفه دين (نامه حكمت) را با مشخصات تاریخی «سال سيزدهم، شماره 2 (پياپي 26)، پاييز و زمستان 1394» منتشر کرده است.
یکی از آثار منتشر شده در این شماره، مقاله حسن طوسی است. طوسی در مقاله خود با عنوان "نگاه نقادانه ويليام جي. وينرايت به نقش داروهاي شيميايي در تحقق تجربه ديني"، نوشته است:
«برخي از محققان تلاش كرده‌اند تا با انجام دادن آزمايش‌ها و بررسي‌هاي لازم، تحقق تجربه ديني و عرفاني را از طريق مصرف داروهاي شيميايي به اثبات رسانند. وينرايت، با تمايز گزاردن ميان تجربه عرفاني وحدت‌گرا و خداباور، و با توجه به پژوهش‌هاي انجام شده توسط كلارك، پنك، و هيوستون و مسترز، بر اين باور است كه هرچند داروهاي روان‌نما مي‌توانند نوعي تجربه عرفاني وحدت‌گرا به وجود آورند، ولي نمي‌توانند تجربه عرفاني خداباور به وجود آورند. در تحقيقات محققان، شواهد و مدارك قابل اعتنايي وجود ندارد كه بر اساس آن تجربه‌هاي عرفاني خداباورانه را بتوان ناشي از مصرف داروهاي شيميايي دانست. بررسي‌هاي انجام گرفته روي نتايج استخراج شده از آزمايش‌هاي محققان اخير نشان داد كه تجربيات ناشي از مصرف داروها بيشتر آفاقي بوده و درصد ناچيزي از آن به تجربه انفسي ارتباط دارد. به نظر وينرايت، در تبيين علمي تجربه‌هاي عرفاني، توجه به نكاتي لازم است. اولاً، توجه به موضوع اين تجربيات و تفكيك انواع تجارب عرفاني از يكديگر ضروري به نظر مي‌رسد، يعني ممكن است موضوع تجربه به گونه‌اي باشد كه هرگز نتوان تبيين علمي كافي از آن ارائه داد. ثانياً ماهيت تجربه ديني و عرفاني به گونه‌اي است كه آن را با پرسشنامه و آزمايش‌هاي تجربي نمي‌توان تعيين كرد، زيرا اين تجارب اموري دروني هستند و قابل اندازه‌گيري با معيارهاي بيروني نيستند. »(ص 155)
سایر مقاله‌های این شماره عبارتند از:   
"بررسي و نقد نظريه بسامدي شر(بر اساس تقرير وسلي سمون)"؛ "چالش هاي اساسي نظريه آقاعلي حكيم درباره «كيفيت معاد جسماني» از ديدگاه سيد جلال الدين آشتياني"؛ "گستره عصمت انبيا از ديدگاه فخر رازي"؛ "نقش خوش بيني كيهاني و فرهنگ در معناي داري زندگي از نظر جان هيك"؛ "باور ديني و خودآييني عقلاني"؛ "بازسازي و تحليل چهار الگوي خداباوري در انديشه ي غزالي"؛ "جايگاه نظريه عروض وجود بر ماهيت در الهيات بالمعني الاخص ابن سينا"؛ "گفتگوي توافقي يا ديالكتيك هرمنوتيكال ميان عقل و دين «ديدگاهي نو در نسبت ميان عقل و دين»" و "زبان ديني از منظر استيس، با تاكيد بر مباني معرفت شناختي آن".
 
آخرین شماره دو فصلنامه علمي-پژوهشي جستارهای فلسفۀ دین نیز با مشخصات تاریخی «دوره 5، شماره 1، تابستان و پاییز 1395» توسط انجمن فلسفه دين ايران  منتشر شده است.
یکی از آثار منتشر شده در این شماره، مقاله محمد نژادایران است. نژادایران در مقاله خود با عنوان " نقد ماهیت سلبی سنت‌گرایی در اندیشة سیدحسین نصر" نوشته است:
«سنت‌گرایی یک جریان فکری جدید است که در واکنش به روند رو به رشد مدرنیته در جهان امروز پدید آمده است. بررسی مبانی انسان‌شناختی، معرفت‌شناختی و دین‌شناختی سنت‌گرایی نشان می‌دهد که این جریان فکری فاقد هرگونه ماهیت ایجابی است و صرفاً می‌توان آن را در نسبت سلبی با مفاهیم اصلی مدرنیته نظیر سوژة استعلایی، علم مدرن و عرفی‌گرایی درک کرد. سنت‌گرایی بیش‌ از آن‌که برآمده از اصول و مبانی سنتی و مذهبی باشد، نوعی ایدئولوژی مدرن است که بر مبنای مدرنیته‌ستیزی شکل‌ گرفته است و هویت خود را به صورت سلبی و از طریق نفی مدرنیته تعریف می‌کند. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که رویکرد سنت‌گرایانی نظیر سیدحسین نصر به مفاهیم و مبانی سنتی اغلب با نگرش‌های سنتی متفکران جوامع پیشامدرن تفاوت‌های اساسی دارد و بیش‌تر آن‌ها با الهام از انگاره‌ها و مفاهیم مدرن و با وارونه‌سازی آن‌ها سعی در ترسیم نوعی تفکر ضدمدرن دارند که مختصات آن چندان با مناسبات فکری و الگوهای زندگی جوامع سنتی تطابق ندارد. همین عدم هم‌خوانی سنت‌گرایی با انگاره‌های سنتی باعث شده است تا بسیاری از نگرش‌های آن‌ها با واقعیت‌های تاریخی جوامع پیشامدرن در تعارض باشد و سنت‌گرایی را دچار یک دوگانگی مبنایی کند. سنت‌گرایی از یک‌سو به نفی مدرنیته به سود سنت‌های پیشامدرن می‌پردازد و از سوی دیگر با گسست از مبانی پیشامدرن، منطق درونی مدرنیته در تقسیم‌بندی مبتنی بر دوگانگی سنت و مدرنیته را می‌پذیرد و بازتولید می‌کند.» (ص 101)
سایر مقاله‌‌های شماره پیش‌رو عبارتند از:
"بررسی تحلیلی نسبت زبان و امر متعالی در مسئلۀ تنوع دینی"؛ "دفاع از براهین کلاسیک اثبات خدا بر مبنای طرح ماهیت اصلاح‌شدة برهان جورج ماورودس"؛ "مقایسة دیدگاه ویلیام جیمز و جان بیشاپ در زمینة توجیه باور دینی" و "الگوی الهیات اجتماعی اسلامی در اندیشه و آثار موسی صدر؛ امت واحده".

فصلنامه فلسفه دین نیز در آخرین شماره‌اش با مشخصات تاریخی « دوره 13، شماره 1، بهار 1395» منتشر شده است. این نشریه به کوشش پرديس فارابي دانشگاه تهران  منتشر می‌شود.
یکی از آثار این شماره، مقاله وحیده فخار نوغانی است. فخار نوغانی در مقاله خود با عنوان "بررسی و نقد مفهوم وحی گزاره‌ای و غیرگزاره‌ای در الهیات مسیحی"، نوشته‌ است:
«پدیدۀ وحی و تبیین آن یکی از مهم‌ترین موضوعات در حوزۀ ادیان الهی محسوب می‌شود. ماهیت رازگونه و فراطبیعی این پدیده سبب شده است تا رویکردهای گوناگونی در این خصوص از سوی اندیشمندان دینی مطرح شود. در الهیات مسیحی دو رویکرد کلی گزاره‌ای و غیرگزاره‌ای در تبیین وحی وجود دارد. بر اساس رویکرد اول وحی عبارت از مجموعه آگاهی‌هایی است که در قالب عبارات و گزاره‌ها آشکار می‌شود، در حالی‌که بر اساس رویکرد دوم پدیدۀ وحی نه از سنخ گزاره بلکه به‌معنای مکاشفه است. در این مقاله ضمن بررسی، تحلیل و نقد هر یک از دو رویکرد، تلاش شده است تا مهم‌ترین نقص‌ها و کاستی‌های موجود در هر یک از دیدگاه‌ها مطرح شود. فروکاهش وحی به ساحت گزاره‌ای صرف در رویکرد گزاره‌ای، عدم توجه به مبانی انسان‌شناسی و هستی‌شناسی و فروکاهش وحی به سطح نازلی از تجربیات بشری در رویکرد غیرگزاره‌ای و نیز غفلت از مبانی زبان‌شناسی در حوزۀ زبان دین، برخی از مهم‌ترین نقص‌های الهیات مسیحی در تبیین پدیدۀ وحی هستند.»(ص113)
سایر مقاله‌‌های شماره پیش‌رو عبارتند از:
 "ذات خدا و تمایز صفات او در فلسفۀ اسپینوزا"؛ "آرای عبدالرزاق لاهیجی در باب حکمت خداوند: بررسی انتقادی"؛ "ابزارانگاری در علم، راهکاری برای تعارض‌زدایی میان علم و دین"؛ "فرایند خداباوری یهود با تأکید بر شواهد قرآنی"؛ "منزلت عقل متعالی (نقش عقل در ساحات مختلف دین)"؛ "بررسی و نقد مفهوم وحی گزاره‌ای و غیرگزاره‌ای در الهیات مسیحی"؛ "هنر ارزشی و غیرارزشی از دیدگاه افلاطون"؛ و "مبانی فلسفی و کلامی مدیریت اجتماعی از دیدگاه اسلام".
 
کد مطلب: 6748
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : جمعه ۹ مهر ۱۳۹۵
ساعت انتشار : ۱۹:۵۵
مولف : عباس مهدوی
 
 
 
فصلنامه پژوهشنامه فلسفه دين (نامه حكمت)/ دو جستارهای فلسفۀ دین/ فصلنامه فلسفه دین
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر