داخلی صفحه رسانه آرشيو گزارش
 
مرور مطبوعات / استادی پرکار و بی‌هیاهو
هفدهم مرداد 1397
روزنامه‌های امروز بیشتر به سراغ خود رفته بودند، چرا که هفدهم مردادماه روز خبرنگار است. «استادی پرکار و بی‌هیاهو»،‌ «خداحافظ خبر سلام زندگی»،‌ «راه نجات، جامعه ارتباطی است»،‌ »درباره اميد»،‌ «فرار از تکنولوژی میسر نیست»، «رفع حصر، آزادي زندانيان سياسي، دراويش و دانشجويان راه خروج از بحران است»، «امنیت ملی کشور در گرو فضای کارآمد رسانه‌ای»، «آزادی اطلاعات مقدمه آزادی بیان»، «جوانان؛ موتور محرک کنش‌هاي جمعي» و «آوریل نفرینی» عناوین برجسته شماره‌های امروزند.
مرور مطبوعات / استادی پرکار و بی‌هیاهو
شرق
 
آوریل نفرینی
شیما بهره‌مند دبیر فرهنگ، «صنعت فرهنگ‌سازی» را ایده یادداشت خود قرار داده است. وی می‌نویسد:‌ كليتِ صنعت فرهنگ‌سازي عبارت است از تكرارِ بازتوليدي كه ذاتيِ صنعت است اما در بساطِ فرهنگ هربار به زيوري آراسته مي‌شود تا خود را به‌جاي امر نو قالب كند. انواع‌واقسام بحث‌ها و ايده‌هاي فرهنگي بعد از دوران فرهنگيِ تاريك احمدي‌نژاد گرچه رنگ‌ولعابي ديگر داشت، امتدادِ همان جريان صنعت فرهنگ‌سازي بود، گيرم با شتابي بيشتر. بحثِ حذف سانسور يا واگذاريِ آن به ناشران، پيوستن به كنوانسيون كپي‌رايت، يا طرح و تصويبِ قانون مدلي برمبناي آن ازجمله بحث‌هايي بود كه نتيجه‌اي در بر نداشت. ازاين‌رو نوآوري‌هاي خاص اين صنعت هيچ‌گاه چيزي بيش از «اصلاح و بهبود بازتوليد و اجراي توده‌اي» نبوده‌اند. در اين فرايند فيلم و تئاتر و ادبيات و انواعِ هنرها، همه بخشي از مكانيسم اقتصادي‌اند كه به‌دست صاحبان صنعت فرهنگ اداره مي‌شود. در همين چرخه است كه مي‌توان ماجراهاي معاونت فرهنگي وزارتِ ارشاد را درك و تحليل كرد، گرچه به‌دليل ابهامِ موجود در تخلفات مالي و اخباري كه هنوز جزئياتش به بيرون درز نكرده است، و كلي‌گويي‌هاي مسئولان فرهنگي، دركِ واقعيت به‌طرز روشني ممكن نيست.
 
جوانان؛ موتور محرک کنش‌هاي جمعي
مطلب حاضر حاصل گفت‌وگويي با سعيد مدني درباره ابعاد اجتماعي اعتراضات اخير است. او توجه ویژه‌ای به حضور جوانان در این تجمعات دارد و مسئله از دیدگاه جامعه‌شناسی بررسی کرده است.
او می‌نویسد: جنبش جوانان سال‌هاست براي زندگي بهتر تلاش مي‌کند. جنبش جوانان حاصل تلاش‌هاي ناهماهنگي است كه جهتـي عـام دارنـد و بـه آهستگي و همراه با تأمل به سمت آن حركـت مـي‌كننـد و در نتيجـه طـولاني‌مـدت و مستمرند. جنبش جوانان معمولا ليدر شناخته‌شده‌اي ندارد و تجلـي يـك اعتـراض است. عموما به افراد در گروه سني 15 تا 29 سال جوان گفته مي‌شود، اگرچه در جنبش جوانان عموما دانشـجويان و دانـش‌آمـوزان محوريت دارند. اين گروه‌ها از وقت و فراغت بيشتري براي پيگيري مطالبات برخوردارند، ارتباط گسترده‌اي با روشنفكران و گروه‌هاي مرجع دارند و از منزلت و اعتبار قابل‌توجهی در ميان ساير جوانان و نيـز بخـش‌هـاي مختلـف جامعه برخوردارند. همچنين به دليل گستردگي و چابکي امکان محدودكردن سريع آنان براي دولت‌ها دشوار است.
 
آزادی اطلاعات مقدمه آزادی بیان
حسین امامی دکترای علوم ارتباطات درباره آزادی اطلاعات دست به قلم برده است. او آزادی اطلاعات را یکی از مهم‌ترین مقدمات آزادی بیان می‌داند و می‌نویسد:‌ موضوع آزادی اطلاعات به‌قدری اهمیت دارد که یونسکو 9 اصل آزادی اطلاعات را به کشورها اعلام کرده است و از کشورها می‌خواهد این اصول را در قوانین داخلی‌شان لحاظ کرده و از این طریق برای جایگاه رسانه‌ها و خبرنگاران و آزادی اطلاعات شأنیت قائل شوند.
یکی از این اصول افشاگری حداکثری در انتشار اطلاعات است: افشاگری حداکثری در انتشار اطلاعات: اطلاعات باید بدون هیچ مانعی منتشر شوند و هر مانعی سر راه این جریان آزاد اطلاعات قرار بگیرد غیرمشروع تلقی می‌شود. اعتقاد بر این است که مردم فقط شهروند نیستند، بلکه حقوقی در اختیار این مردم قرار گرفته است و باید از آن اطلاعات بدانند آن اطلاعاتی که دانستنش مشکلی ایجاد نمی‌کند هیچ خسارت مالی و جانی نمی‌زند و این اطلاعات باید به صورت حداکثری افشا شود. اگر این اطلاعات به صورت یکسان در اختیار همگان نباشد، رانت اطلاعاتی به وجود می‌آید.
 
امنیت ملی کشور در گرو فضای کارآمد رسانه‌ای
عباس عبدی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران، به سراغ ارتباط بین امنیت ملی کشور و فضای کار رسانه‌ای رفته است. وی درباره نقش رسانه‌ها می‌گوید:‌ اگر من بگویم روزنامه‌نگاران نمی‌توانند در این میان نقشی ایفا کنند به معنای تسلیم‌شدن و بردن دست‌ها به بالاست. اگر روزنامه‌نگاران فقط معطوف به مطبوعات بودند شاید این‌طور بود، ولی ما در فضای مجازی می‌توانیم حضور داشته باشیم و با انعکاس خبر، تحلیل، گفت‌وگو و... عرصه و میدانی را برای خود باز کنیم و آن بخشی را که در مطبوعات اجازه چاپ پیدا نمی‌کنند به فضای مجازی ببریم و این کار امکان‌پذیر است. هرچند فضای مجازی‌ای که رسمیت ندارد، نمی‌تواند مانند فضای واقعی نقش سازنده داشته باشد. البته می‌تواند برخی رفتارها و پدیده‌ها را تخریب کند.
 
اعتماد
 
رفع حصر، آزادي زندانيان سياسي، دراويش و دانشجويان راه خروج از بحران است
قاسم ميرزايي نيكو هم راهکاری برای برون‌رفت از وضعیت فعلی سیاسی کشور مطرح کرده است. او درباره راهکارش می‌نویسد: آقاي رييس‌جمهور و مجموعه نمايندگاني كه با ليست اميد وارد مجلس شدند، بايد اين موضوع را جدي بگيرند و با پيگيري آن، در مسير رفع حصر گام بردارند. خوشبختانه امروز موضوع رفع حصر در دستور شوراي عالي امنيت ملي قرار گرفته و باوجود شايعاتي كه درخصوص مخالفت با اين تصميم مطرح شده، مي‌دانيم كه اين شايعات از حقيقت دور هستند و فضا براي رفع حصر بسيار مساعد است. ضمن آنكه بايد توجه داشته باشيم علاوه بر موضوع حصر بحث زندانيان سياسي، دراويش، دانشجويان بازداشتي و به طور كلي عفو عمومي مي‌تواند براي عبور از شرايط بحراني فعلي راهگشا باشد.
 
فرار از تکنولوژی میسر نیست
اعتماد درباره سنت و محیط زیست به گفت‌وگو با جواد میری جامعه‌شناس نشسته است. وی ابتدا به مسئله کم‌آبی ایران پرداخته و در ادامه پای فقه و تکنولوژی را به میان کشیده است: نظام فقهی ما از دل دیدگاه‌های سنتی بیرون نیامده، بلکه برعکس از نگاه‌های متجددانه به فقه ایجاد شده است. به این ترتیب که عده‌ای از علما، تحت تاثیر نگاه‌های مدرن و متجددانه دست به نوآوری‌هایی زدند و از درون همین تلاش ها گفتمانی برآمد که گرچه مبتنی بر عرفان، فلسفه و فقه بود، اما عرفان و فلسفه در آن قوی‌تر بود؛ اما جالب است که بعد از استقرار این نظام فقهی، به تدریج علمایی که طلایه‌دار فقه پویا بودند، به حاشیه رفتند. برای مثال وقتی امام خمینی (ره) در تفسیر سوره حمد به مسائل عرفانی اشاره می‌کرد به ایشان تذکر دادند که نباید این‌گونه تفسیر قرآن کند که نهایتا برای جلوگیری از اختلاف و اعتراض فُقهای سنتی، این سبک تفسیرگویی کنار گذاشته شد.
 
درباره اميد
سيدمحمد بهشتي امید را دستمایه نگارش یک یادداشت با توجه به وضعیت اقتصادی امروز کشور قرار داده و نوشته است: اميد از درون ما مي‌جوشد و به بيرونِ ما سرايت مي‌كند. اميدواري مسري است. بعضي‌ها اميدوارند و وجودشان همچون خبر خوب يا نسيمي روح‌بخش است كه محدود به ديواري تنگ نمي‌ماند و از رفيع‌ترين حصارها مي‌گذرد و وقتي به ديگران مي‌وزد، به آنان نيز سرايت مي‌كند و به اين ترتيب عالمِ آنان را فتح كرده و به مرزهاي عالم خود مي‌افزايد. اميدوار بودن، با وجود وقوعِ رويدادهاي تلخ، به معني توهم‌زدگي نيست؛ ازقضا برعكس، اميدواري ناظر به واقعياتي بي‌زمان‌تر است. در زمستان، نااميدي تلاش مي‌كند كه توفان و سيل و رانش كوه يعني همه اخبار تلخ را به مثابه واقعيت عرضه كند؛ ليكن اميد به ما اين اطمينان قلبي را مي‌دهد كه زمستان صعب هرقدر طول بكشد حتما بهاري در دل دارد. در واقع نااميدي ناظر به ناملايماتي گذراست و اميد ناظر به تعادل هستي است.
 
ایران
 
راه نجات، «جامعه ارتباطی» است
پرویز اسماعیلی معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهوری نیز به بهانه روز خبرنگار دست به قلم برده و با توجه به وضعیت فناوری‌های ارتباطی امروزی می‌نویسد: فناوری‌های ارتباطی نوین در شکل دهی فرهنگ عمومی قدرتمندند، پس فرهنگ سازند؛ در شکل دادن گروه های اجتماعی همفکر، سریع و توانمندند، پس تشکل سازند؛ و درنهایت اینکه در برانگیزاندن حس مشارکت عمومی (بویژه در خصوص اهداف و ارزش های مشترک اجتماعی و ملی) قابلیت فراوانی دارند، پس مشارکت آفرینند. رسانه پیش از اینکه تهدید و رقیب باشد، شریک حاکمیت است. انتخابِ میان این دو، استراتژیک است. نگاه اول بر نقش رسانه در دموکراسی متمرکز است و نگاه دوم بر نقش مخاطبان رسانه در فرآیندِ توسعه. واقعیت اما این است که‌ گذار از توسعه نیافتگی و طی فرآیند توسعه، بدون رسانه و شکل‌گیری «جامعه ارتباطی» ممکن نیست.
 
خداحافظ خبر سلام زندگی
ترانه بنی‌یعقوب به سراغ روزنامه‌نگارانی رفته که عطای آن را به لقایش بخشیده‌اند و از میدان به کنار رفته‌اند. وی درباره یکی از همین روزنامه‌نگاران می‌نویسد: از سال 78 کارش را با نشریات محلی اردبیل شروع کرد و از سال 82 با نشریات سراسری: «راستش را بخواهی چند سالی هست شرایط کار با نشریات سراسری عوض شده. من با افرادی کار می‌کردم که یا ازعرصه مطبوعات رفتند و دیگران هم انگار انگیزه‌ای نداشتند با ما کار کنند یا شرایطی درنظر می‌گرفتند که واقعاً مطلوب نبود. درواقع از یک طرف توسط نشریه‌های سراسری نادیده گرفته شدم و از سوی دیگر من و دوستانم از نشریات اردبیل هم کنار گذاشته شدیم. مدیران نشریات محلی از سال 84 به بعد روزنامه‌نگاری انتقادی ملایم را که ما طرفدارش بودیم، دیگر نمی‌پذیرفتند و مدیران منطقه‌ای و محلی تمایل‌شان بیشتر بر آن بود که خبرنگاران را به عناصر روابط عمومی ادارات تبدیل کنند.»  
 
استادی پرکار و بی‌هیاهو
حسین حسینخانی مدیر نشر آگاه به مناسبت درگذشت مجید مددی پژوهشگر فلسفی دست به قلم برده و نوشته است: مجید مددی از نسل مترجم‌هایی بود که ضرورت‌های اجتماعی و سیاسی ایران او را به علوم انسانی و فرهنگ هدایت کرد. همچنین دغدغه‌های اجتماعی و تلاش برای فهم جامعه و تعالی آن مجید مددی را به مسیر فرهنگ و فلسفه رهنمون ساخت. از این پژوهشگر و مترجم و استاد فلسفه سیاسی کتاب‌های زیر منتشر شده است. «فلسفه هنر از دیدگاه مارکس؛ با جستارهایی درباره تأثیر ایدئولوژی بر هنر» نوشته میخائیل لیف‌شیتز، «مارتین هایدگر» نوشته پل استراترن، «نقد مارکوزه: انسان تک‌ساحتی در جامعه طبقاتی» نوشته پل متیک، «تنهایی» داستان‌هایی کوتاه از برتراند راسل، فرانتس کافکا، ولادیمیر کارولنکو، واسیلی شوکشین، فرد ارکهارت و لوهوسون، «اخلاق و پیشرفت: ارزش‌های نوین در جهان انقلابی» نوشته هوارد سلزام، ، «مارکسیسم و اخلاق» نوشته یوجین کامنکا، «از خودبیگانگی انسان مدرن» نوشته فریتش پاپنهایم، «علم و ایدئولوژی» از لویی آلتوسر و... از میان بیش از 30 اثر این پژوهشگر، شمار زیادی در نشر آگاه و آگه منتشر شده است.
 
 
کد مطلب: 7852
Share/Save/Bookmark
 
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۳۹۷
ساعت انتشار : ۲۱:۳۶
 
 


انتشار یافته : ۰نظر     در صف انتشار : ۰نظر     تکراری،غير قابل انتشار : ۰نظر