دانستن نه، سودمندی دانسته‌ها؛ مسئله این است

مهراب صادق‌نیا

25 ارديبهشت 1397 ساعت 19:03

پیش‌ترها سخن گفتن درباره‌ دین کار روحانیان و یا کارشناسان مذهبی و الاهیّات‌دان‌ها بود. مردم کم‌تر درباره‌ دین اظهارنظر می‌کردند. آنان آموخته‌بودند که گوش‌دهندگان و فرمان‌پذیران خوبی برای صاحب‌نظران دین باشند، امّا امروز این‌گونه نیست و بیش‌تر مردم درباره‌ دین نظر می‌دهند و کم‌تر منتظر دین‌دانان می‌مانند.


با این حال، یک تفاوت آشکار میان آن‌چه مردم درباره‌ دین می‌گویند با سخنان دین‌شناسانِ پیشین وجود دارد؛ مردم از فهم یا فهم‌های مختلف و یا درستی و نادرستی گزاره‌های دینی کم‌تر سخن می‌گویند، آنان معمولاً از سودمندی و کارگشا بودن آن‌چه به عنوان دین به آن‌ها تعلیم داده می‌شود حرف می‌زنند.

البته نمی‌توان آنان را از این رفتار پرهیز داد و گفت اظهارنظر درباره‌ دین در تخصّص شما نیست؛ زیرا آنان درباره‌ ماهیّت، تفسیر، و یا صدق گزاره‌های دینی سخن نمی‌گویند، بلکه درباره‌ بازتاب و سودمندی فهم عالمان دین در زندگی خود سخن می‌گویند.

این رویّه‌ معمول مردم روزگار ما درباره‌ بسیاری از پدیده‌هاست. همان‌طور که مردم درباره‌ کارکرد و یا مفیدبودن خودرویی که سوار می‌شوند و یا کتابی که می‌خوانند نظر می‌دهند، بی‌آن‌که مهندس خودرو و یا نویسنده باشند؛ حق دارند که درباره‌ سودمندی تفسیری که دین‌شناسان از گزاره‌های دینی ارائه می‌دهند، اظهار نظر کنند.

در آستانه‌ ماه مبارک رمضان که تریبون‌های بیش‌تری در اختیار دین‌شناسان قرار می‌گیرد، بهتر است آنان به‌جای تلاش برای تفسیر و اثبات باورداشت‌های مذهبی، کمی هم به این نکته توجّه کنند که سؤال اصلي مردم "کارآمدی و سودمندی" تعالیمی است که از آنان یاد می‌گیرند. در حقیقت، مردم می‌فهمند آنان چه می‌گویند، امّا مشکل این‌جاست که نمی‌دانند آن‌چه می‌فهمند چه گرهی از کار فروبسته‌ آنان می‌گشاید.
۹۷/۲/۲۵
 


کد مطلب: 7733

آدرس مطلب: http://dinonline.com/doc/note/fa/7733/

دین آنلاین
  http://dinonline.com