پایگاه تحلیلی خبری دین آنلاین - آخرين عناوين دیدگاه http://dinonline.com/reflection/viewpoint Mon, 19 Feb 2018 01:50:57 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://dinonline.com/skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری دین آنلاین http://dinonline.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری الف آزاد است. Mon, 19 Feb 2018 01:50:57 GMT دیدگاه 60 درباره تحول اندیشه داریوش شایگان؛ تقدم و تأخر شایگانی http://dinonline.com/doc/note/fa/7628/ داریوش شایگان (متولد 1313)، روشنفکر برجسته ایرانی، در حوزه فرهنگ و تمدن، سیاست و اجتماع دارای آثار برجسته‌ای است. سال قبل، آقای رضا حزباوی پایان نامه ارشد خود را در دانشگاه مفید تحت عنوان «سیر تحول اندیشه (سیاسی) داریوش شایگان» زیر نظر بنده دفاع کرد. ایده اولیه، بررسی تحولی بود که در اندیشه فرهنگی و سیاسی ایشان به ذهن خطور می‌کند. صبح پنجشنبه 5/11/1396 موفق شدیم وقتی از دکتر شایگان بگیریم تا محتوای این پایان نامه را با ایشان مطرح کنیم، غافل از آن که بعدازظهر همان روز دچار عارضه سکته می‌شوند! چند سال قبل نیز در منزل ایشان، با جمعی از دوستان، از حضور استاد بهره برده بودیم. جذابیت شخصیت و اندیشه ایشان در چند امر خلاصه می‌شود: اهمیت دادن به دین و معنویت، شاگردی علامه طباطبایی (و آن ماجرای تجربه عرفانی با ایشان)، تواضع مثال زدنی، شناخت تجدد، و جرأت نقد خود. به هر حال، آن‌چه می‌آید بررسی تحول اندیشگی دکتر شایگان است. ]]> دیدگاه Tue, 06 Feb 2018 16:56:45 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7628/ در حکایت مهجوریت دانش حدیث در حوزه http://dinonline.com/doc/note/fa/7625/ میراث معرفتی گران‌قدر احادیث اعتقادی در نظام آموزشی حوزه مغفول مانده است و طلاب علوم دینی عموماً، به صورت رسمی و سیستماتیک، با میراث حدیث اعتقادی شیعه آشنایی پیدا نمی‌کنند. کم‌توجهی به میراث حدیث اعتقادی ریشه‌های تاریخی دارد. کلام امامیه از مدرسه بغداد به بعد، بر اساس عقل خودبنیاد و غیر محتاج به نقل بنا گردید و در مکتب ری و حله نیز همین روند ادامه یافت. در حال حاضر آموزش‌هایی که طلاب در حوزه اعتقادات می‌بینند، در حد بالایی متأثر از میراث کلامی حوزه حله است. آموزش‌های مزبور، در ادامه این سنت هزارساله، بر پایه متون آموزشیِ غیرِ حدیث‌محور صورت می‌پذیرد. ]]> دیدگاه Sat, 03 Feb 2018 07:30:53 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7625/ اینجا و اکنون ایران و مسئله تمدن اسلامی http://dinonline.com/doc/note/fa/7614/ با توجه به مسائل اخیر در کشور ما و بیم و هراسهایی که به صورت طبیعی در باره سرنوشت انقلاب و نظام در دلها ایجاد می­کند، شاید سخن گفتن از ایجاد یک تمدن جدید و بایستگی‌های آن یک امر خیال‌پردازانه و غیرواقعی به نظر برسد. این پرسش بارها مطرح شده است که در شرایطی که ما هنوز از حل مشکلات پیش ­افتاده و اولیه مانند درست رانندگی کردن و مسائلی جدی‌تر مانند ایجاد رونق اقتصادی و یا ایجاد فضایی مناسب برای احساس آزادی بیان باز مانده‌ایم سخن گفتن از ایجاد یک تمدن بزرگ که لازمه آن پیشرفت در ابعاد مختلف علمی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و مانند آن است چه توجیهی دارد؟ ]]> دیدگاه Wed, 17 Jan 2018 13:28:24 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7614/ از خرمای ایمان تا خرمن باورها http://dinonline.com/doc/note/fa/7611/ در کتاب «عیون اخبار الرضا(ع)» روایتی به این مضمون وجود دارد که خدا به داوود نبی می‌گوید کسی که در دنیا مشکل بنده‌ای از بندگان من را حل کند، در قیامت وارد بهشت می‌شود؛ اگرچه مشکل‌گشایی او در حد انفاق نیمی از دانۀ خرما باشد. (عیون اخبارالرضا، ج1، ص84) از این دست روایات در متون دینی ما به قدری است که از «تواتر معنوی» هم گذشته‌ است؛ اما در مقابل، روایاتی هم هست که فلان باور را دربارۀ مقام فلان شخص، شرط رستگاری و نجات از دوزخ می‌شمارند. اگر برخی روایات، به آسانی آب خوردن، مردم را بهشتی می‌کنند، روایاتی هم وجود دارد که به همان آسانی درهای دوزخ را می‌گشایند؛ مانند روایاتی که انکار برخی مقامات را برای امامان(ع) هم‌پایۀ انکار خدا می‌شمارند یا روایتی که کوتاهی در پوشاندن مو را برای زن، کلید جهنم می‌خواند. جمع این دو دسته از روایات اسلامی، به هیچ وجه ممکن نیست. چگونه می‌توان هم روایتی را پذیرفت که رستگاری انسان را به باورهای بسیار دربارۀ مسائل گوناگون و شخصیت‌های دینی مشروط می‌کند، و هم احادیثی را که اندکی خیرخواهی برای دیگران یا خوش‌خلقی با اعضای خانواده یا مانند آن را برای سعادت‌مندی انسان کافی می‌شمارند؟ ]]> دیدگاه Tue, 16 Jan 2018 06:26:52 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7611/ "خودازبرون‌نگری"ایرانی! http://dinonline.com/doc/note/fa/7601/ شاید این عنوان و این تعبیر، غریب و نامانوس به چشم آید. حق با شماست. اما به گمانم این بهترین اصطلاح برای توضیح وضعیت سیاسی ما ایرانیان است. ما ایرانیان همواره خود را از چشم دیگران می‌نگریم؛ از چشم مستشرقان، از چشم بی.بی.سی و دیگر سخن‌پراکنان، از چشم گردشگران، از چشم از فرنگ برگشتگان و خلاصه از چشم هر چشمی غیر از خودمان. نه اینکه ما نمی‌بینیم و خود را برانداز نمی‌کنیم. چشم داریم و می‌بینیم. اما عملاً چشم بیگانه بر چشم ما ارجحیت یافته است. ]]> دیدگاه Fri, 05 Jan 2018 10:55:14 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7601/ رنج معاصر نبودن http://dinonline.com/doc/note/fa/7595/ اعتراض طلاب تحول‌خواه از یک سو و مردم عادی از سوی دیگر، به حوزه‌های علمیه و دروس سنتی آن باطنی مشترک دارد، اگرچه به خصوص اساتید و طلاب تحول خواه، خود هنوز پی به این باطن میل خود نبرده باشند. حوزه و دروس حوزوی، در عالم سنت موجه و مورد رجوع و احترام بودند اما در وضع توسعه‌نیافتگی، بیشتر در حکم مزاحم و عنصری بی‌وجه هستند، چراکه به ما کمکی در خروج از این وضعیت بغرنج تاریخی نمی‌کنند، هر چند که هنوز کسانی که در درون حوزه پرچم تحول‌خواهی را بلند کرده‌اند، متوجه این آینده مبهم و تا حدی ناامیدکننده برای علوم حوزوی نشده‌اند و مسئله را آن‌گونه که باید ریشه‌ای نمی‌بینند. ]]> دیدگاه Sat, 23 Dec 2017 20:10:53 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7595/ دشنام‌ به دشمن سیره چه کسی است؟ http://dinonline.com/doc/note/fa/7592/ چند روز پیش، بوریس جانسون، وزیر خارجه انگلیس به ایران آمد و در رابطه با برجام و مناسبات منطقه‌ای با مسئولان کشور به مذاکره پرداخت. برخی اما در واکنش به این دیدارها، وی را با القابی نظیر «دلقک، زنباره، الدنگ، دیوانه و دروغگو» نواختند. حال سؤال این است که آیا شیوه برخورد معصومان با مخالفان به همین صورت بوده است یا آن‌که آنها به‌گونه دیگری با ایشان برخورد می‌کردند؟ و اینکه آیا برفرض جواز ابراز این‌گونه سخنان، آیا فایده‌ای هم در پسِ این‌گونه سخن گفتن وجود دارد؟ در این‌باره، چند نکته به نظر می‌رسد: ]]> دیدگاه Tue, 19 Dec 2017 18:40:47 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7592/ آیا زمین‌لرزه نتیجه «گناهان» بشر است؟ http://dinonline.com/doc/note/fa/7578/ زمین‌لرزه اخیر در استان کرمانشاه ایران، دیگربار، موجب طرح اظهارنظرهای الهیاتی، عموماً از سوی روحانیان مسلمان (چه شیعه و چه سنّی) شد. از دیدگاه این روحانیان، حوادث طبیعی، به‌طور کل (مانند زمین‌لرزه، خشک‌سالی، آتش‌فشان، تندباد، سیل و غیره) می‌توانند حاصل «گناهان» بشر و «سرپیچی از دستورات الهی» باشند. مطابق این تفسیر، این حوادثْ «عذاب الهی» به سبب «گناهان» مردمان است، آن‌هم «عذابی» که خشک و تر را باهم می‌سوزاند و درنتیجه تنها شامل «گناهکاران» نمی‌شود، بلکه همه را شامل می‌شود. این رأیی رایج در میان عالِمان مسلمان و تا حدودی عامه مسلمانان است. کم‌وبیش در میان عالِمان مسیحی و یهودی و نیز میان عامه متدینان به این ادیان نیز این داوری رواج دارد. ]]> دیدگاه Thu, 07 Dec 2017 20:13:10 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7578/ ماجرای گنجاندن ولایت فقیه در قانون اساسی؛ افسانه‌زدایی از یک باور رایج http://dinonline.com/doc/note/fa/7573/ سال‌هاست گفته می‌شود که طراح نهاد ولایت فقیه و کسی که پیگیری کرد تا آن را وارد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران کند، سید حسن آیت بوده است. روایت‌هایی چند از این ادعا بر سر زبان‌هاست؛ در یکی از این روایت‌ها چنین گفته می‌شود ولایت فقیه صرفاً مفهومی نظری و ناظر به کلیت نظام بود و چیزی نبود که امام، مراجع و روحانیون انقلابی در پی عملی کردنش باشند. نشانه‌اش هم اینکه در پیش‌نویس قانون اساسی که دولت موقت آن را تهیه کرده بود، ولایت فقیه نبود، اما هم امام و هم مراجع تقلید دیگر آن را تأیید کرده بودند. و کسی که برای نخستین بار آن را در مجلس خبرگان قانون اساسی مطرح کرد و کوشید تا روحانیان حاضر در آن مجلس را نیز با خود همراه سازد و بالاخره هم موفق شد این مفهوم را در قانون اساسی بگنجاند، سید حسن آیت بود. ]]> دیدگاه Sun, 03 Dec 2017 20:41:53 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7573/ همایش ملی! http://dinonline.com/doc/note/fa/7561/ برخی نهادهای دینی در قم و تهران، دوباره تصمیم گرفته‌اند که همایشی علیه عرفان و تصوف برگزار کنند. از عنوان پیشین همایش(خرقۀ تزویر) و مدیران آن و موضوع مقالات، پیدا است که انگیزۀ همایش، دامن زدن بر موج تصوف‌ستیزی در میان متشرعان است. پیش‌تر در یادداشتی نوشته بودم که این نقدها به نفع عرفان و تصوف است؛ اگرچه اکنون مردم ایران به همگرایی و کاستن از منازعات و یافتن محورهای مشترک میان همۀ طبقات فرهنگی کشور، نیازمندترند. کسی هم باور نمی‌کند که انگیزۀ برگزارکنندگان این‌گونه همایش‌ها، نقد علمی است، نه زمینه‌سازی برای حذف یکی دیگر از گرایش‌ها و جریان‌های ریشه‌دار در ایران. اگر انگیزه، نقد علمی بود، باید به طرفداران عرفان و تصوف هم اجازه می‌دادند که با استفاده از بودجۀ عمومی کشور، همایش‌ها و برنامه‌های مشابه برگزار کنند. ]]> دیدگاه Wed, 08 Nov 2017 20:12:00 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7561/