پایگاه تحلیلی خبری دین آنلاین - آخرين عناوين اقتصاد :: نسخه کامل http://dinonline.com/news/economy Mon, 27 Feb 2017 23:52:37 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://dinonline.com/skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری دین آنلاین http://dinonline.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری الف آزاد است. Mon, 27 Feb 2017 23:52:37 GMT اقتصاد 60 بهارعربی را فراموش کنید، این سرمایه‌داری است که قادر به تحوّل خاورمیانه است http://dinonline.com/doc/report/fa/7012/ به گزارش دین‌آنلاین به نقل از تلگراف، این تنها مصر نیست که در پی تحول در الگوهای سیاست اقتصادی است؛ عربستان سعودی نیز به همین نتیجه‌گیری مصر رسیده است؛ این که اصلاحات هدف‌مند اقتصادی تنها راه برای حفظ قدرت است. هر دوی این کشورها شوک‌های بزرگ اقتصادی را ازسرگذرانده‌اند که باعث ناپایداری وضع موجود شده است. افت قیمت‌ نفت که عربستان مسبّب آن بوده، باعث شده است مازاد بودجه جای خود را به کسری کلان بودجه بدهد. در مصر سرمایه‌گذاران و توریست‌ها پس از انقلاب وحشت‌ کردند و جریان نقدینگی را متوقّف ساختند. در حال حاضر یک چهارم جمعیت مصر زیر خطّ‌فقر به سرمی‌برند. این بحران‌ها چالشی برای الگوهای اقتصادی مطلوب رژیم‌های خودکامۀ عربی هستند. دولت مصر و عربستان هر دو به این تکیه کرده‌اند که سالانه میلیاردها در قالب یارانۀ غذا یا سوخت به مردم خود ارائه می‌دهند. دو سوم سعودی‌ها و مصری‌ها در حوزۀ اقتصاد رسمی مشغول به کارند و دارای مشاغل دولتی هستند. بسیاری از مردم نیز در عرصۀ اقتصاد غیررسمی فعّال هستند؛ این قشر دارای هیچ‌گونه حقوق قانونی یا پروانۀ تجاری نیستند و مجبورند رشوه بدهند و با کاغذبازی‌های مملو از فساد دست به گریبان باشند. مهم‌ترین دارایی‌های ملّی تحت سیطرۀ سران دولت هستند؛ یعنی پادشاهی عربستان یا ارتش مصر. در عین حال، نرخ زادوولد نیز بسیار بالا است و این مستلزم تأمین امکانات و اشتغال‌زایی بیشتر است. در شرایطی که دارایی‌های دولت در نوسان است، تنها یک راه برای اشتغال‌زایی باقی‌ مانده و آن جذب سرمایه‌داران است. لذا این دو کشور عربی به انحاء مختلف تلاش دارند اصلاحاتی را پیاده سازند که در جذب سرمایۀ داخلی و خارجی مؤثّر باشند. چهل سال از ملّی‌سازی دارایی‌های نفتی عربستان گذشته و حال این کشور برنامۀ خصوصی‌سازی را در مقیاسی باورنکردنی آغاز کرده است. عربستان قصد دارد با فروش سهام فرودگاه‌ها، بانک‌ها و خدمات دولتی و حتّی بخشی از شرکت ملّی نفت خود، مبلغ 1/7 تریلیون دلار برای صندوق سرمایه‌گذاری ملّی خود جمع کند. همچنین وعده داده که موانع را از سر راه کسب‌وکارهای کوچک بردارد و سهم آنها از اقتصاد را افزایش دهد. به همین‌شکل، مصر نیز یک وام 12 میلیارد دلاری سه‌ساله از «صندوق بین‌المللی پول» برداشته است. گام نخست شناورسازی پوند مصر بود. دولت توافق کرده که سیاست پولی خود را سختگیرانه‌تر کند تا بدین‌ترتیب بتواند تورّم را تعدیل کند، یارانه‌ها و دستمزدها را کاهش دهد، وضعیت جواز تجاری و قانون ورشکستگی را بهتر کند و بازار کار و بخش انرژی را اصلاح سازد. البته این اصلاحات با موانعی بزرگ روبرو هستند. این یک داروی تلخ است، اما دولت‌های عربی دارند گزینه‌های دیگر را از دست می‌دهند. الگوی جاافتاده مبنی بر سلطۀ دولت و دولت رفاه قادر به پیشگیری از انقلاب نیست. اما شاید دست‌کم فعلاً سرمایه‌داری راه‌حلّ خوبی باشد. ]]> اقتصاد Wed, 07 Dec 2016 06:35:48 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/7012/ چرا پرداخت وجوهات و اعانات به نهادهای مذهبی کم شده است؟ http://dinonline.com/doc/report/fa/6916/ به گزارش دین‌آنلاین به نقل از نیویورک تایمز، میزان خیرات و صدقات مردم در مقایسه با سال 1990، تقریباً 50درصدکاهش داشته و این سیر نزولی همچنان ادامه دارد. بخشی از دلیل این امر کاهش شمار پیروان ادیان و مذاهب است. براساس پژوهش‌های مؤسسۀ پیو (2014)، 23درصدمردم آمریکا پیرو هیچ دینی نیستند و این رقم به نسبت سال 2007 تقریباً 16درصدکاهش داشته است. البته نمی‌توان با اطمینان گفت که کاهش اعانات به نهادهای مذهبی، به منزلۀ قطع انفاق‌های مردم است. چراکه بعضی از مردم روش‌های دیگری برای کمک کردن دارند. از سوی دیگر، در گذشته عموم متدیّنان به کلیسا اعتماد داشتند و حتّی اگر تعارضاتی در آن وجود داشت، یا حتّی اگر مخالف مواضع کلیسا بودند، باز هم  به آن پشت نمی‌کردند و اعاناتشان همچنان ادامه داشت. اما اکنون اگر شخصی به لحاظ تفکّر و ایدئولوژی مخالف مواضع یک نهاد باشد، تمایل کمتری به کمک کردن خواهد داشت و ممکن است اعانات خود را به جای دیگری ببرد. در کلیساها و کنیسه‌ها شاهد کاهش اعانات مردم هستیم، اما در مساجد وضعیت فرق می‌کند. مسلمانان امریکا با وجود مشکلات اقتصادی، از خیرات و صدقات خود نکاسته‌اند، چراکه از نگاه آنها انفاق نه فقط عملی صالح، بلکه اساس دین اسلام است. دلیل دیگر نیز آن است که مسلمانان می‌خواهند وجهۀ مثبت دین خود را که تروریسم آن را خدشه‌دار ساخته است به جهانیان نشان دهند.   *در بعضی از مذاهب مثل «کلیسای قدیسان آخرالزّمان» یا «مورمون‌ها» پیروان موظّفند سالانه 10درصداز درآمد خود را به کلیسا به عنوان عشریه دهند. *در کلیساها جمع‌آوری اعانات به این صورت است که در مراسم‌های عبادی پول جمع می‌شود، اما روال کنیسه‌ها متفاوت است. در اکثر کنیسه‌ها شهریۀ سالانه‌ای برای اعضا لحاظ شده است که همه (جز افراد بی‌بضاعت) ملزم به پرداخت آن هستند.   ]]> اقتصاد Mon, 07 Nov 2016 15:12:44 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/6916/ درآمد پیروان کدام ادیان بالای صدهزار دلار است؟ http://dinonline.com/doc/report/fa/6831/ به گزارش دین آنلاین به نقل  از تایم، براساس داده‌هایی که در یکی از مطالعات بزرگ پیو در سال 2014 گرد‌آوری شد،44% خانواده‌های یهودی آمریکا مجموعاً درآمدی بالای صدهزار دلار دارند. لذا یهودیان دارای بالاترین درآمدها در آمریکا هستند. در مرتبۀ بعدی نیز هندوها (36%) و بعد پیروان کلیسای اسقفی (35%) قرار گرفته‌اند. تعداد قابل‌توجّهی از این سه گروه در بازۀ درآمدیِ بین 50 هزار تا 99 هزار دلار جای دارند. روی‌هم‌رفته، تقریباً درآمد 70% از خانواده‌های یهودی، هندو و پیروان کلیسای اسقفی 50 هزار دلار یا بیشتر است. پیش از این که نتیجه‌گیری کنیم عقاید کلامی و دینی با سطح درآمد در ارتباط است، باید به خاطر داشته باشیم که موفقیت تحصیلی نقشی کلیدی در میزان درآمد افراد دارد. خانواده‌های پرسبیتری، انجیلی‌ و متدیست‌ نیز در میان گروه‌های دارای بالاترین درصد درآمد، یعنی بالای 100 هزار دلار هستند. اما ملحدان و لاادریون نیز همین‌طور هستند. طبق نظر پژوهشگران پیو، بالای یک چهارم اعضای هر یک از این گروه‌ها درآمدهای شش رقمی دارند و اعضای این گروه‌ها در مقایسه با عموم مردم دارای تحصیلات عالیۀ بالاتری هستند. در عین حال حدود 20% از خانواده‌های مورمون‌، مسلمان و کاتولیک‌ دارای بالای 100 هزار دلار درآمد هستند و تقریباً تمام بزرگسالان آمریکا همین رقمِ درآمد را دارند. به نظر می‌رسد در بین گروه‌های مذهبی «شاهدان یهوه» دارای پایین‌ترین سطح درآمد هستند؛ یعنی فقط 4% آنها درآمد شش رقمی دارند و تقریباً 50% آنها سالانه کمتر از 30 هزار دلار درآمد دارند. دو گروه «انجمن ملّی تعمیدیون» و «کلیسای خدا در مسیح» نیز دارای کمترین سطح درآمدها هستند و تقریباً نیمی از این خانواده‌ها کمتر از 30 هزار دلار درآمد دارند. چندان جای تعجّب نیست که یهودیان و هندوها دارای بیشترین درآمدها هستند. به هر حال معمولاً آنها دارای بالاترین سطح تحصیلات هستند. نتایج یکی از تحقیقات مؤسسۀ پیو حاکی از آن است که 58% یهودیان آمریکا فارغ‌التحصیل دانشگاه هستند و 28% نیز مدرک فوق‌لیسانس دارند (در حالی که این رقم در بین بزرگسالان آمریکا به‌ ترتیب 29% و 10% است). براساس یکی از پژوهش‌های پیو که در سال 2012 انجام شد، سطح تحصیلات هندوها از این هم بالاتر است و 85% آنها دارای مدرک کارشناسی و 57% آنها دارای مدرک کارشناسی ارشد هستند. ملحدان نیز معمولاً نسبت به کلّ جمعیت تحصیلات بالاتری دارند و 43% آنها دارای مدرک دانشگاهی هستند. در بین لاادریون نیز تقریباً همین درصد (42%) مدرک دانشگاهی دارند، اما تنها یک چهارم کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها فارغ‌التحصیل دانشگاه هستند. در میان «شاهدان یهوه»، پرینس (خوانندۀ آمریکایی) به لحاظ ثروتمند بودنش یک استثناء است. اما او هم از این نظر که تحصیلات دانشگاهی ندارد، یک نمونۀ نوعی از «شاهدان یهوه» است. 63% اعضای این فرقه تنها تا سطح دبیرستان تحصیل کرده‌اند. حداقل شاهزاده بهانۀ خوبی برای این کار داشت و آن این بوده که در نوزده سالگی معاملۀ خوبی را امضا کرد و اولین آلبوم خود را منتشر ساخت.   ]]> اقتصاد Thu, 20 Oct 2016 15:45:33 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/6831/ رسوایی؛ حاجیانی که فریب مدیران تورها را خوردند http://dinonline.com/doc/report/fa/6803/ خانواده طارق خان یکی از خانواده‌هایی هستند که امسال در مناسک حج شرکت کردند، اما آژانس‌های مسافرتی بی‌وجدان که در کمین مسلمانان بریتانیا نشسته‌اند آنها را هم تیغ زدند. آن‌ها نفری چهار هزار یورو برای هزینه سفر خود پرداخته بودند و به آنها اطمینان داده شده بود که یک اتاق اختصاصی برای کلّ خانواده خواهند داشت. اما به‌محض ورود به هتل، خانم‌ها و آقایان از هم جدا شدند و مجبور شدند با غریبه‌ها هم‌اتاق شوند و هر هشت نفر باید از یک سرویس بهداشتی مشترک زهوار دررفته استفاده می‌کردند. سالانه حدود 25 هزار نفر از مسلمانان بریتانیا در مناسک حج شرکت می‌کنند. حجّاج سال‌ها پس‌انداز می‌کنند تا بتوانند مخارج این سفر سه‌هفته‌ای را بپردازند. خالد پرویز مدیر «انجمن حجّاج بریتانیا» است؛ خیریه‌ای که به‌منظور تسهیل برگزاری حج برای مسلمانان بریتانیا تأسیس شده است. او می‌گوید بسیاری از حجّاج از حقوق ابتدایی خود محرومند، اما مسئولان اهمیت چندانی به این معضل نمی‌دهند و هیچ‌کس دلّالان بی‌شرف را مجازات نمی‌کند. بسیاری از آژانس‌ها مدّعی‌اند که هم از طرف بریتانیا و هم از طرف عربستان مجوّز دارند، اما دروغ می‌گویند. هرساله خانواده‌های بسیاری شاکیانه از سفر حج بازمی‌گردند و تصاویر و فیلم‌های وضعیت نابسامان اتاق‌ها، نشت فاضلاب و هجوم سوسک‌ها را با خود به سوغات می‌آورند و می‌گویند اگر از این وضع شکایتی می‌کردیم، پاسخ می‌دادند کاری از دست ما برنمی‌آید، یا حتّی در بعضی موارد با خشونت تهدیدمان می‌کردند. احمدعلی میناس، یکی از حجّاج سال گذشته است؛ او این‌طور تعریف می‌کند که به آنها وعده هتل چهار ستاره داده شده بود، اما در عمل با یک بیغوله کثیف و مخروبه که فاصله زیادی از مسجدالحرام داشت مواجه شده بودند. او می‌گوید: "سیم‌های لخت برق از دستگاه تهویه هوا بیرون زده بود و هیچ امکاناتی برای نشستن و غذا خوردن وجود نداشت. درخور شأن انسان نبود که در آن هتل بماند! شصت‌نفری که در کاروان ما بودند، همگی از شرایط ناراضی بودند. مدیر کاروان برای جابجایی مسافران، اتوبوس‌های قدیمی و درب‌وداغان کرایه می‌کرد. هنگام بازگشت نیز برای صرفه‌جویی بیشتر، در نیمه‌شب ما را مجبور به ترک هتل کرد و ناگزیر شدیم ساعت‌ها در خیابان‌های جدّه بدون آب و غذا و محلّی برای نمازخواندن معطّل بمانیم. در پرواز بازگشت نیز یک توقف هفده‌ساعته در بیروت داشتیم و بااینکه به ما گفته شده بود در این مدت در هتل اقامت خواهیم داشت، وقتی رسیدیم خبری از هتل نبود و مجبور بودیم در فرودگاه منتظر بمانیم." وقتی به بریتانیا بازگشتند و میناس به مسئول تور شکایت کرد، صد یورو به‌عنوان غرامت به او پرداخت کردند که او نپذیرفت. یکی از مسئولان شرکت در پاسخ به گاردین گفت شخص دیگری مسئولیت آن شرکت را برعهده‌گرفته و مالک جدید هیچ ارتباطی با کاروانی که میناس با آن سفر کرده بود ندارد و سفر حج ارائه نمی‌دهد. مؤسسه «استانداردهای مسافرتی» نیز اظهار داشت که درباره شرکت تحقیق می‌کند، اما هیچ پاسخ دیگری نداد.   ]]> اقتصاد Tue, 11 Oct 2016 22:59:28 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/6803/ درآمد دین در آمریکا بیش از مجموع عواید گوگل و اپل است http://dinonline.com/doc/news/fa/6691/ سهم اجتماعی-اقتصادیِ دین در جامعۀ امریکا براساس تجزیه و تحلیلی تجربی، ارزش مؤسّسات دینی در امریکا 2/1 تریلیون دلار براورد می‌شود. این مؤسّسات شامل تسهیلات بهداشت و سلامت، مدارس، مهدکودک‌ها، خیریه‌ها، رسانه‌ها، کسب و کارهای مرتبط با حوزۀ دین، بازارهای فروش اغذیۀ حلال می‌شود. هزینه‌های برنامه‌های اجتماعی و انسان‌دوستانه و دستمزد کارکنان و مخارجِ مجامع مذهبی نیز در زمرۀ مبلغ این ارزش‌گذاری قرار می‌گیرد. برایان گریم (Brian Grim) این را برآوردی محافظه‌کارانه می‌داند. او می‌گوید بیش از 344 هزار مجمع مذهبی‌ای که در سراسر امریکا وجود دارند، مجموعاً صدها هزار پرسنل دارند و کالا و خدماتی به ارزش میلیاردها دلار خریداری می‌کنند. طبق گزارش‌ها، بیش از 150 میلیون نفر از مردم امریکا، یعنی تقریباً نیمی از جمعیت این کشور، عضو مجامع و گروه‌های مذهبی هستند. با این که تعداد این افراد رو به کاهش است، اما با این حال در طی پانزده سال گذشته، مجموع پولی که نهادهای دینی صرف برنامه‌های اجتماعی کرده‌اند، سه برابر شده و به 9 میلیارد دلار رسیده است. از بین پنجاه خیریۀ برتر در امریکا نیز، بیست خیریه مذهبی هستند و مجموع عواید آنها 3/45 میلیارد دلار است. در این گزارش به بررسیِ «مرکز پژوهش‌های پیو» اشاره شده که نشان می‌دهد در هفتۀ گذشته دو سوم از افراد مذهبی پول، اجناس یا وقت خود را وقف فقرا کرده‌اند. در حالی که اعانات اشخاصی که چندان مذهبی نیستند 41 درصد بوده است. برایان گریم و همکار او ملیسا گریم (Melissa Grim) از مؤسسۀ نیوزیوم (Newseum) در واشنگتن، از عواید دین در امریکا سه برآورد ارائه داده‌اند. کمترین برآورد که 378 میلیارد دلار است، تنها عواید نهادهای دینی را لحاظ کرده است. برآورد میانه، یعنی 2/1 تریلیون دلار شامل برآورد ارزش بازاریِ کالاها و خدماتی است که نهادهای دینی و کسب و کارهای مذهبی ارائه می‌دهند. بالاترین برآورد نیز که عواید دین را در جامعۀ امریکا سالانه 8/4 تریلیون دلار ارزیابی می‌کند، شامل درآمد آن دسته از خانواده‌های امریکایی‌ می‌شود که وابستگی‌های مذهبی دارند. در این تحلیل ارزش دارایی‌های مالی یا عینیِ گروه‌های مذهبی لحاظ  نشده است. همچنین هزینۀ اتّفاقات منفی‌ای که در بعضی جوامع مذهبی رخ می‌دهند، مثل سوءاستفادۀ بعضی روحانیان از کودکان، شیّادی‌ها و احتمال این که فضاهای مذهبی به پایگاهی برای افراطی‌گری و خشونت تبدیل شده باشند در نظر گرفته نشده است. نتیجه‌گیری تحلیل آن بود که بی‌شک حوزۀ دین جزء مهمّی از کلّ اقتصاد امریکا است و زندگی اکثریت مردم امریکا را تحت تأثیر خود قرار داده است. ]]> اقتصاد Sat, 17 Sep 2016 06:37:41 GMT http://dinonline.com/doc/news/fa/6691/ ناخشنودی مردم مکه از تغییرات، پس از پایان مناسک حج http://dinonline.com/doc/report/fa/6687/ حجاج در حال طوافِ خانۀ کعبه، سر بالا کردند تا به مناره‌های مسجدالحرام نظاره کنند. اما برج ساعت «ابراج‌البیت» که در عین حال یک هتل لوکس بدنام، مجتمع تجاری و دومین ساختمان بلند جهان است از عظمت مناره‌ها کاسته بود. سال آینده نیز حجّاج شاهد «ابراج کدی» بزرگ‌ترین هتل جهان خواهند بود. در حقیقت با این که مناره‌ها همانند بسیاری از دیگر بخش‌های شهر بازسازی‌شده‌اند، اکنون یادگار دوران قدیم مکّه محسوب می‌شوند. حال جرثقیل‌ها و داربست‌ها میانۀ آسمان مکّه را اشغال کرده‌اند و خاطرنشان می‌کنند که شهر در دست توسعۀ عظیم دولتی است تا بتواند جمعیت فزایندۀ حجاج را مدیریت کند. با این که حجّاج از سر عبودیت و به قصد عبادت خداوند به مکّه می‌آیند و اکثراً نشانۀ ماندگاری از خود بر چهرۀ شهر باقی نمی‌گذارند، اما وقتی می‌روند دو میلیون بومی شهر با تغییراتی که حج بر سیمای شهر برجای گذاشته است باقی می‌مانند. در دهۀ 1960، پییش از این که هزینۀ سفر مقرون‌به‌صرفه‌تر شود، تعداد حجّاج تقریباً دویست‌ هزار نفر بود. اما طبق اظهارات شهردار مکّه، امروز این تعداد به دو یا سه میلیون حاجی افزایش یافته است و تعداد عمره‌گزاران نیز دوازده میلیون نفر است. با توجه به این که عربستان با افت قیمت نفت مواجه است، انتظار می‌رود که عواید حاصل از صنعت توریسمِ مکّه به منبع اقتصادی بزرگ‌تری برای عربستان سعودی تبدیل شود. طبق برنامه‌های فعلی، تصمیم بر این است که تا سال 2020 تعداد حجّاج تا چندین میلیون نفر افزایش پیدا کند. از بناهای هزار سالۀ شهر تعداد انگشت‌شماری باقی مانده‌اند. تپّه‌ها و دژ عثمانی جای خود را به برج ساعت پادشاه داده‌اند و منزل خدیجه همسر اول پیامبر نیز به سرویس بهداشتی عمومی تبدیل شده است. اما دربارۀ هزاران خانه و محله‌هایی که برای توسعۀ هرچه بیشتر شهر تخریب شده‌اند حرفی زده نمی‌شود. از پانزده محلۀ قدیمی شهر مکّه، سیزده محلّه کاملاً تخریب و بازسازی شده‌اند تا فضای بیشتری برای ساخت هتل‌ها و فضاهای تجاری بزرگ‌تر مهیّا شود. هیچ‌کس به اندازۀ آقای سامی عنقاوی در این زمینه اطّلاع ندارد. عنقاوی که معمار است و اکنون در شهر جدّه زندگی می‌کند، دوران طفولیت خود را در موطن آباء و اجدادی‌اش مکّه گذرانده است. پدر او نیز همانند بسیاری از دیگر ساکنین مکّه راهنمای محلّی زائرین حج و عمره بود. عنقاوی‌ها در شعب علی زندگی می‌کردند که یکی از محلات مکّه است و گفته می‌شود محلّ تولد پیامبر اسلام بوده است. اما خانۀ آنها نیز در زیرمجموعۀ نخستین مرحلۀ توسعۀ مسجدالحرام در دهۀ 1950 تخریب شد. خانوادۀ او دو مرتبۀ دیگر نیز به خاطر توسعۀ اجباریِ شهر وادار به جابجایی شدند. این معمار 65 ساله مؤسس «مرکز پژوهش‌های حج» است و سه دهۀ گذشتۀ عمر خود را صرف پژوهش و ثبت اماکن تاریخی دو شهر مکّه و مدینه کرده است. عنقاوی در سال 2012 در مصاحبه‌ای با گاردین اظهار داشت: "آنها در حال تبدیل کردن این مأمن الهی به یک دستگاه هستند؛ آن را تبدیل می‌کنند به شهری که دارای هیچ هویت و میراث و فرهنگ و محیط‌زیست طبیعی‌ای نیست." قصۀ زندگی عنقاوی حکایت حال بسیاری از خانواده‌های مکّی است. زندگی مردم این شهر از دیرباز بر صنعت حج متّکی بوده است، اما حال این مردم با شروع دور جدید توسعۀ مکّه، بیش از پیش احساس ناخرسندی می‌کنند. خانم جواهر السدیری یکی از اساتید «دانشگاه کندی هاروارد» (Harvard’s Kennedy School) می‌گوید بومیان مکّه دائماً ناگزیر بوده‌اند درآمد، اشتغال و سبک زندگی خود را تغییر دهند تا با شهری انطباق پیدا کنند که هر روز بیشتر از روز قبل سعی دارد آنها را از چهرۀ خود حذف کند. این تغییرات در شرف بروز خصومت‌ها قرار دارد. با از میان رفتن محله‌ها، اقتصادهای غیررسمی‌ای که حیات جوامع بومی را حفظ می‌کرد (سبزی‌فروش‌ها، کفاش‌ها یا راهنماها) در معرض خطر قرار گرفته‌اند. حال مشارکت بومیان شهر در صنعت حج دشوارتر از پیش شده و آنها مجبور به رقابت با شرکت‌های بزرگ شده‌اند: هتل‌ها جای خانه‌های شخصی و رستوران‌های زنجیره‌ای فست‌فود جای دکه‌های کوچک اغذیه‌فروشی را گرفته‌اند. تنها منبع درآمد بالا و تضمین‌شده مختصّ خانواده‌هایی است که صاحب ملک هستند. خانواده‌های مکّی که اکنون خارج از این شهر زندگی می‌کنند، مدت‌ها است که منزل خود را به زائران مهاجر اجاره داده‌اند. السدیری می‌گوید: " اغراق نمی‌کنم؛ آنها با اجاره دادن خانۀ خود در موسم حج، درآمدی کسب می‌کنند که می‌تواند برای امرار معاش یک سالشان کفایت کند." اما با توجه به این که اکنون قیمت یک متر زمین در نواحی محاط بر مسجدالحرام صد هزار یورو است، بسیاری از مالکین زمین خود را یا به دولت، یا به بساز و بفروش‌ها فروخته‌اند. این یعنی بخش اعظم شهر اکنون تحت مالکیت بساز و بفروش‌ها است و منافع بخش خصوصی بر آن حاکم است. مکّه مجبور است به خاطر نگرانی‌های روزافزون مالی، زائرین مهاجر را به ساکنین بومی خود اولویت ببخشد، هرچند که این دو گروه به‌شدّت در هم تنیده شده‌‌اند. شاید بتوان گفت جوامع مهاجر آسیب‌پذیرترین قشر شهر هستند. السدیری می‌گوید 45 درصد جمعیت کنونی مکّه مهاجرین غیرسعودی هستند. این مهاجرین از برمه (تقریباً 250 هزار نفر)، نیجریه و جوامع آسیای جنوبی آمده‌اند. السدیری می‌گوید برمه‌ای‌ها از جهات بسیاری برگ برنده را در مکّه دارند. با این که برمه‌ای‌ها افرادی منزوی هستند، اما از نظم و انضباط فوق‌العاده‌ای برخوردارند. برمه‌ای‌ها برخلاف گروه‌های دیگر مهاجران از سال 1948 به بعد به در پی پناهندگی سیاسی به عربستان آمدند و در سال 2015 نیز این کشور برای نخستین بار به بسیاری از آنها حق اقامت دائمی داد. بسیاری از مهاجران مستندنشده نیز حاجیانی هستند که مدّت اعتبار ویزای آنها به پایان رسیده، اما همچنان در شهر رحل اقامت افکنده‌اند! تعدادی از آنها به خاطر فضای معنوی شهر، عدّه‌ای برای امرار معاش و بعضی از مسن‌ترها نیز برای جان سپردن در شهر مانده‌اند. السدیری می‌گوید آمار رسمی‌ای وجود ندارد، اما دولت روی چنین اشخاصی چشم می‌بندد و اجازه می‌دهد در شهر بمانند. صحیح نیست که مسلمانان را مجبور به ترک مکّه کنیم، چراکه هر فرد مسلمانی مکّه را خانۀ دوم خود می‌داند. اما با توجه به توسعه‌ها این قشر نیز به حواشی شهر رانده می‌شوند و در معرض آسیب قرار دارند. براساس نقشۀ عظیمی که در سال 2011 طرح‌ریزی شد، بنا بود بومیان همگی به محلّی به نام «دروازۀ مکّه» که محله‌ای به مساحت شانزده کیلومتر مربع با خانه‌های ارزان‌قیمت است منتقل شوند. اما در عمل، اهالی مکّه با تخریب خانه‌هایشان وجه ناچیزی دریافت می‌کنند و رهسپار روستاهای حومۀ شهر می‌شوند و در آنجا زاغه‌های جدیدی را می‌سازند. ]]> اقتصاد Thu, 15 Sep 2016 06:00:18 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/6687/ حضور داعش در مشهد به روایت بهشتی http://dinonline.com/doc/report/fa/6454/ رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یکی از مهمترین اهداف داعش را افکار سوداگرانه دانست و افزود: هر چیزی را آن‌ها با یک صورت مساله ساده‌ی اعتقادی با هم جور می‌کنند تا به مقصد برسند، یعنی علاوه بر تخریب آن‌چه باقی مانده، تاریخ را می‌فروشند. متاسفانه در مشهد نیز این اتفاق رخ داده و ادامه‌دار است. وی که صبح یکشنبه (16 خرداد) در پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت، به وضعیت بافت‌های تاریخی کشور و تخریب‌هایی که در آن‌ها انجام می‌شود اشاره کرد و گفت: همه تظاهر می‌کنند که با نیت خیر قصد دارند نیازهای امروزی زوار را به بهترین نحو انجام دهند، در گذشته تعداد زوار کم بوده، اما امروز بسیار زیاد است؛ بنابراین درخواست‌ها برای گرفتن خدمات زیادتر است. او با بیان این‌که متاسفانه در دهه اخیر یکی از شهرهایی که شرایط مستعدی در بحث گردشگری زیارت دارد مشهد است که اتفاقات توفنده‌ای در آن رخ داده است. الگوی نظری شهرهای زیارتی، مکه و مدینه است و الگوی عملی‌شان دبی این عضو پژوهشکده ثامن مشهد با بیان این‌که برخی اقدامات برای زوار با استدلال قربت‌الی‌ الله انجام می‌شود، گفت: اما اتفاقی که امروز رخ داده این است که بحث‌های نظری و عملی در آن‌ها وجود دارد. در بحث نظری، الگوی این افراد برای قربت‌الی الله مکه و مدینه است، اما در بحث عملی الگو جایی مانند دبی است. وی با بیان اینکه همه دلالت‌های تاریخی را در طول سال‌های گذشته در مکه و مدینه از بین برده‌اند و ارزشی برای تاریخ این کشورِ مذهبی قائل نیستند، ادامه داد: به نظر می‌رسد در این کشور قصد نابودی همه آثار تاریخی را دارند و می‌خواهند شواهد تاریخی مکه و مدینه را نیز از بین ببرند. او افزود: به نظر می‌رسد آن‌ها برای زیارت می‌روند، اما در اصل هیچ حرمتی برای مکان‌های مذهبی قائل نمی‌شوند. برای یک جمعیت کثیر، کعبه زیر پای‌شان قرار دارد و به آن اشراف دارند. این نهایت بی‌ادبی به جایی است که ما به آن خانه خدا می‌گوییم. زواری که به زیارت آن خانه می‌روند، علیرغم همه این موارد مکان برایشان تقدس دارد، اما از سوی دیگر متولیان مکه و مدینه در نهایت سوداگری برای کاسبی خود تلاش می‌کنند. این برایشان یک اصل است که یک جریان توفنده سوداگری بر آن حاکم است. در واقع قبله آن‌ها این موضوع است. مبادا مشهد شبیه مکه و مدینه شود «بهشتی» با بیان اینکه "نگرانیم آینده مشهد به عنوان یک شهر گردشگری زیارتی، شبیه مکه و مدینه شود"، افزود: باید منشأ نظری‌ اتفاقی که در مکه و مدینه رخ می‌دهد را پیدا کرد، اگر وهابی‌ها تحت فشار افکار عمومی جامعه نبودند، فکر نمی‌کنم تاکنون چیزی از مرقد مطهر حضرت رسول (ص) باقی مانده بود. در کشور ما نیز این اتفاق اجمالا آن گونه است که بزرگان ما بین بحث‌های سوداگری و زیارتی فاصله ایجاد می‌کنند، اما عجیب است که در عمل فکر مکه و مدینه در مشهد در حال رخ دادن است.   این عضو پژوهشکده ثامن بر اریکه نشستن سوداگری توسط مدیریت شهری در مشهد را تفاوت میان مسئولان مکه و مدینه با مشهد مقدس دانست و افزود: آن‌ها (شهرداری مشهد) در این شهر مذهبی میدان‌داری می‌کنند، در حالی که تقریبا به نظر هیچ‌کدام از کسانی که واجد اظهارنظر در این زمینه هستند، توجهی نمی‌شود. پای سود و سرمایه‌گذارهای کلان وسط است او اظهار کرد: از مقام معظم رهبری تا کارشناسانی که هیچ نفعی در این بحث ندارند، اما صلاحیت اظهارنظر دارند، صحبت‌هایی را مطرح و همه آن‌ها اتفاقات را تقبیح کردند، اگر به نکات مطرح شده در نامه مقام معظم رهبری قبل از وقوع حادثه‌های رخ داده در مشهد درباره آینده بافت تاریخی مشهد توجه می‌شد، این اتفاقات رخ نمی‌داد و ما شاهد فجایع کنونی نبودیم. وی افزود: متاسفانه اصراری برای طی شدن این مسیر وجود دارد که انرژی زیاد سوداگری است. تا سودها و سرمایه‌گذارهای کلان مطرح است، برای جایی مانند مشهد چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد. آیا فقط مشهد متعلق به افراد ساکن در آن است یا به همه شیعیان جهان تعلق دارد؟ بهشتی مفهوم زیارت را یک مفهوم اعتقادی و شیعی دانست و اضافه کرد: ما در بحث منظری درباره اماکن مقدس و شهرهای مقدس باید حساس باشیم، چون اکثر شهرها به اعتبار جریان زیارت شکل گرفته‌اند. در واقع زیارت لباسی به قامت شهرهاست که شاکله اصلی را در خود دارد. کاربری‌ها، نوع رفتار و همگی متأثر از رفتار زیارت است. قبل از تخریب در بازار اطراف حرم هر قدر از مرقد امام رضا (ع) دور می‌شدیم، زرگری‌ها بودند و هر قدر نزدیک می‌شدیم مُهر و تسبیح، یعنی آن‌ها ساز خود را با مفهوم زیارت کوک کرده بودند. شاید مرقد امام رضا (ع) را هم مُخل تجارت بدانند رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با تأکید بر اینکه متأسفانه مدیریت شهری الگوی نظری‌اش را مکه و مدینه قرار داده و الگوی عملی‌اش را دبی، افزود: آن‌ها آنقدر محو ظواهری مانند دبی شده‌اند که وجود حرم امام‌رضا (ع) را فراموش کرده‌اند و حتی ممکن است در آینده حرم را مُخل رفتار تجاری خود بدانند. بهشتی تأکید کرد: اگر بخواهیم مسیر اصلاح شده را طی کنیم، این مُسلم است که زخم عمیقی روی تن مشهد ایجاد کرده‌اند که حتما آثارش باقی می‌ماند. این نیست که امیدی به اصلاح نباشد چون حرم حضرت رضا (ع) در آن مکان قرار دارد و زیارتگاه مردم است. اما چون این زخم باقی می‌ماند و آیندگان حیات شهر مشهد را با قصه‌های گذشته‌اش می‌شنوند، حتما از نسل‌های قبلی به بدی یاد می‌کنند. یک‌سوم بافت تاریخی مشهد را تخریب کرده‌اند او با بیان اینکه این اندازه هشیاری در وضعیت کنونی درباره بافت تاریخی مشهد یک خبر خوب است که می‌توانیم به تغییر مسیر آن امیدوار باشیم، افزود: اطراف حرم حدود 360 هکتار بافت وجود داشت که یک‌سوم محدوده را تخریب کرده‌اند و هنوز دو سوم آن باقی مانده است. با هشیاری کنونی می‌توان ترمز را کشید و اجازه نداد ادامه‌ی قصه مشمول این تخریب‌ها شوند. وی همچنین به همسو شدن وزارت راه و شهرسازی با میراث فرهنگی از چند سال گذشته تا امروز اشاره کرد و افزود: 360 هکتار بافت تاریخی جدا از بقیه شهر مشهد نیست. در گذشته اشکال این بوده که آن را جدا می‌دانستند، اما خوشبختانه مشاور کنونی قرار است کل شهر را به صورت یکپارچه مطالعه کند. هرچند هنوز این موازنه یک طرف نشده است تا وزارت راه و شهرسازی نیز راحت‌تر با نیت خود راه را پیش ببرد. او با تأکید بر اینکه متأسفانه شهرداری و شورای شهر مشهد کمر به نابودی بافت تاریخی مشهد بسته‌اند، افزود: این مسیری است که در نهایتِ تأسف، در دولت گذشته باز شد. از سوی دیگر می‌توان گفت که این اتفاق در گذشته نیز رخ می‌داد، اما به این وسعت نبود. هرشب چند خانه ارزشمند در شیراز تخریب می‌شود بهشتی در ادامه صحبت‌هایش با اشاره به وضعیت بافت تاریخی شیراز اظهار کرد: از شیراز نیز خبر می‌رسد هرشب چند خانه ارزشمند تخریب می‌شوند. متأسفانه تخریب‌کنندگان به گونه‌ای کار می‌کنند که گویا در کلانتری آشنا دارند. در حالیکه کارهایشان خلاف قانون عقل و اظهارنظرهای کارشناسی است. از یک طرف این خبرها بد هستند و از طرف دیگر ناگوارند. او افزود: در گذشته زیر نامه‌های تخریب را امضا می‌کردند و می‌گفتند «با انتقال اثر در عین حفظ اثر موافقت می‌شود»، این‌گونه اقدامات حتی در تاریخ بی‌سابقه بوده است. توپ در دستان شهرداری است، نه در زمین‌شان بهشتی در بخش دیگری از صحبت‌هایش به وضعیتی که برای بافت تاریخی کاشان و حصار سلجوقیِ این بافت که در گذشته 37 قطعه داشت پیش آمده اشاره کرد و گفت: حصار سلجوقی شهر کاشان را با 37 قطعه باقی مانده از حصار را در اختیار دولت نهم و دهم قرار دادیم، اما در دولت یازدهم 17 قطعه تحویل گرفتیم! یعنی امروز 20 قطعه‌ی سلجوقی نداریم. او با تاکید بر این‌که توپ در دستان شهرداری و شورای شهر مشهد است، نه در زمین‌شان ادامه داد:‌ چیزی که هست، استنباط اتفاقی است که جامعه از آن مطلع نبوده است، بنابراین معتقدم در وضعیت کنونی رسانه‌ها و افکار عمومی می‌توانند نقش خوبی را در این زمینه ایفا کنند. ثبت و تعیین حریم موقت نیز می‌تواند راهکار باشد رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی در ادامه در پاسخ به این بحث که هنوز 100 اثر تاریخی در مشهد مقدس و اطراف حرم مطهر ثبت نشده‌اند، اظهار کرد: معتقدم در چنین شرایطی می‌توانیم این بناهای تاریخی را به صورت موقت ثبت کنیم و تعیین حریم‌شان را به صورت موقت انجام دهیم تا یک نوع پوشش دفاعی برای جلوگیری از هر نوع تخریب داشته باشیم. زمانی بخش‌هایی از دیوار برلین تخریب شد، اما مسئولان این شهر با مشخص کردن ردّ دیوار، تاریخ را برای خود نگه داشتند. وی همچنین در بخش دیگری از صحبت‌هایش سرمایه‌های اجتماعی را یکی از ظرفیت‌هایی دانست که در این حوزه حائز اهمیت است و افزود: یکی از خسارت‌های بزرگ سازمان این بود که ظرفیت‌های اجتماعی به جایگاه تخصصی و موجودیت خود خدشه وارد می‌کنند. تا قبل از دولت گذشته سازمان میراث فرهنگی آنقدر مقتدر نبود که از نظر افکار عمومی بتواند کاری درست در این زمینه انجام دهد، اما دست‌کم یک سازمان امانت‌دار بود. یعنی حداقل اگر اتفاقی رخ می‌داد، نسبت به آن بی‌تفاوت نبود. او ادامه داد: در گذشته در مراجع تصمیم‌گیری حضور زیاد و پول زیادی نداشتیم، اما امانت‌دار بودیم و دست‌کم برای آن اتفاقات غصه می‌خوردیم. اما در دو دولت گذشته متأسفانه بسیاری از این موارد برعکس شد و حال در طول سه سال گذشته تلاش می‌شود تا این حیثیت بار دیگر به سازمان برگردانده شود. هرچند میراث فرهنگی از سرمایه‌های اجتماعی به اندازه کافی برخوردار نیست. اگر بود هرکس به خود اجازه نمی‌داد هر کاری که تمایل دارد در این زمینه انجام دهد. آپارتمان‌های پشت مجلس در سکوت رسانه‌ای بالا رفتند وی با بیان اینکه در میراث فرهنگی سرمایه اجتماعی به قدر کفایت نداریم که اگر بود نسبت به موضوع حفاظت توجه خوبی می‌شد، اظهار کرد:‌ در این شرایط به خود اجازه می‌دهند آسمان خراش بسازند و شیشه‌های رنگی آن را پشت ساختمان مجلس شورای اسلامی در میدان بهارستان بالاتر ببرند. او با قبیح خواندن اتفاقی که در این زمینه و چند قدمی ساختمان قدیم مجلس شورای اسلامی به عنوان خانه ملت در حال رخ دادن است، گفت: اگر این اتفاق به عنوان یک هجمه رسانه‌ای و در قالب یک تقاضای اجتماعی مطرح شود، مجلس شورای اسلامی موظف است برای ایجاد رضایت خاطر جامعه این ساختمان را از وضعیت کنونی خارج کند. این در حالیست که سکوت رسانه‌ای باعث شده تا این کار ادامه داشته باشد. این خبر هنوز به ایران نرسیده است بهشتی با اشاره به اتفاقاتی که پس از جنگ جهانی دوم برای بناهای تاریخی در کشورهای مورد هجوم قرار گرفته رخ داده بود، گفت: پس از جنگ جهانی دوم این تلقی بود که میراث فرهنگی مزاحم توسعه است، اما بعدها خودشان به این نتیجه رسیدند که نادیده گرفتن معیارهای حوزه میراث فرهنگی چه میزان به توسعه خسارت وارد می‌کند. اما متأسفانه این خبر هنوز به ایران نرسیده است. وی افزود: رسانه‌ها در مقیاس‌های محلی مجبور می‌شوند زیپ دهان‌شان را ببندند و قلم نزنند. در این نوع زمان‌ها رسانه‌های ملی موظف به انجام کارند و پشت آن‌ها میراث فرهنگی باید از رسانه‌ها حمایت کند. او با بیان اینکه از زمان رضاشاه بحث توسعه در کشور مطرح بوده است افزود: اگر جایی لودر به یک محوطه تاریخی برخورد می‌کرد و آن اتفاق لو می‌رفت، میراث فرهنگی را خبر می‌کردند؛ اما اگر هیچ‌کس متوجه این نوع برخوردها نمی‌شد، هیچ حرفی در این زمینه نمی‌زدند و کارشان را ادامه می‌دادند. این عضو پژوهشکده ثامن مشهد در ادامه افزود: در مقایسه میان عکس‌های هوایی 1967 میلادی با عکس‌های ماهواره‌ای 2003 در محدوده تاریخی خوزستان، متوجه شدیم 700 محوطه تاریخی را دیگر در اختیار نداریم. در حالیکه کشور اتریش فقط 700 محوطه تاریخی دارد. این تخریب‌ها به دنبال طرح‌های کشت و صنعت کشاورزان بیشتر رخ داده است. «بهشتی» بارِ میراث فرهنگی را بار شیشه‌ای دانست که در کشمکش‌های سیاسی اگر به آن دو ضربه چوب بخورد هیچ‌چیز از آن باقی نمی‌ماند و تأکید کرد: رسانه‌ها موظف‌اند بحث میراث فرهنگی را از صحنه‌های سیاسی دور کنند. متأسفانه با توجه به اتفاقاتی که در طول چند سال گذشته رخ داده و میراث فرهنگی در کنار سیاست مطرح شده است، کسانی که به این حوزه علاقه‌مندند ترجیح می‌دهند زیاد وارد این نوع مباحث نشوند. به جایی رسیده‌اند که می‌گویند توس مزاحم اصلی است رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در پایان درباره بحث‌های مطرح شده نسبت به محوطه تاریخی توس و آرامگاه فردوسی اظهار کرد: توس مصداق جالبی از 37 قطعه سلجوقی کاشان است. در دولت گذشته وضعیت توس مانند قطعه سلجوقی کاشان بود. حریم‌های زیادی شکسته شد، در حالی که توس طرح جامع داشت و حتی برای افزایش جمعیت آن نیز مکان خاصی در نظر گرفتند. او افزود: وضعیت کنونی توس به گونه‌ای است که برخی افراد سوداگر معتقدند توس مزاحم اصلی است. ]]> اقتصاد Sun, 05 Jun 2016 13:02:10 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/6454/ آیا آیت‌الله جوادی آملی حقوق کارمندان بانک‌ها را حرام می‌داند؟ http://dinonline.com/doc/report/fa/6255/ به گزارش دین آنلاین، با وجود اینکه معاملات بانک‌ها در جمهوری اسلامی از لحاظ صورت قراردادها زیر نظر بانک مرکزی بسته می‌شود و بانک مرکزی خود را تابع مصوبه‌های مجلس شورای اسلامی و مورد تأیید فقها و حقوقدانان می‌داند، اما در واقعیتِ قراردادها و چیستی سودهای بانکی متعلق به آنها تحت عنوان سود و جریمه تأخیر پرداخت اقساط ابهام وجود دارد و از این رو هر از چندی تذکری جدی از سوی مراجع و علما به بانک‌ها داده می‌شود. در این میان بخش‌های عمرانی از مهمترین بدهکاران به بانک‌ها در سالهای اخیر بوده‌اند که تحت عنوان جعاله و مضاربه وامهای هنگفت از بانک‌ها می‌گیرند که گاه آنها را در بخش‌های دیگر و غیر از مورد معامله و قرارداد بانکی هزینه می‌کنند. بدیهی است نابسامانی‌های اقتصادی در سال‌های اخیر، حساب این بخش‌ها را در نزد بانک‌های عامل سنگین‌تر از گذشته گردانده است که ناگزیر بوده‌اند کسری بودجه خود را از طریق وام‌هایی با عناوین متفاوت از بانک‌ها دریافت کنند. این دست وام‌ها معمولاً با تأخیر در پرداخت اقساط  و گاه به دلیل سود فراوان حاصل از آن با خسارت فراوان بر وام گیرنده بوده است. در روزهای آغاز سال 95 جمعی از مسئولان عمرانی قم به دیدار برخی از آیات عظام جوادی آملی و سبحانی و مکارم شیرازی و نوری همدانی رفتند تا به بهانه گزارش فعالیت‌های عمرانی از موانع و چالش‌های بانکی پیش روی خود بگویند. از این رو، چنانکه گزارش شده مهمترین بخش سخنان همه آن مراجع در این سلسله  دیدارها در حرام بودن سود بانکی و جریمه تأخیر بوده است. در این میان، آیت‌الله جوادی آملی با بیان اینکه خدا هیچ مسلمان و حتی هیچ کافری را گرفتار بانک های ربوی نکند، گفت: درآمدی که از طریق بانک های ربوی کسب می شود، حرام است. این سخنان انعکاس گسترده‌ای در بین رسانه‌ها و مسئولان داشت که در این میان سیدعباس موسویان عضو شورای فقهی بانک مرکزی با تأکید بر اینکه نباید این مسئله خلط شده و اینگونه وانمود شود که نظر ایشان حرام بودن درآمد کارمندان بانک‌های کشور است. اما آیت‌الله جوادی آملی در دیدار استاندار و شهردار قم چه گفت؟ ایشان در ابتدا با بیان اینکه پول و مال به اندازه کشور وجود دارد اما در بانک‌های ربوی است، اظهار کرد: این بانک ها کمر شکن هستند و خدا هیچ مسلمان و حتی هیچ کافری را گرفتار آنها نکند. وی با بیان اینکه چرا شهرک صنعتی شکوهیه قم و اکثر واحدهای تولیدی قم با 50 درصد تولید فعال هستند، افزود: در حالی که هنر صنایع دستی و فرش های دستباف این شهر حرف اول را در کشور می زند، اکثر مراکز تولیدی شهرک صنعتی شکوهیه به خاطر بانک های ربوی و سودهای سنگین و کمر شکن آنها به حالت تعطیل در آمده اند. آیت الله جوادی آملی اظهار کرد: بانک های ربوی در حال جنگ با ما هستند و هر چقدر هم آدم فریاد می زند باورشان نمی شود، کسب و کار از طریق این بانک ها حرام است. وی افزود: اگر کسی در یک موسسه ای کار کند که کار و در آمد آن حلال است، در نتیجه حقوقی که از آن موسسه می گیرد نیز حلال است، ولی اگر در موسسه ای که کار آن حرام است مشغول به کار باشد در آمدی که از این طریق به دست می آورد نیز حرام است. آیت الله جوادی آملی گفت: خداوند در سوره بقره، ربا را جنگ با خود اعلام کرده است. اما آیا واقعا معاملات بانک‌های ایران که در چارچوب ضوابط قرارداد بانک مرکزی بسته می‌شود مصداق بانک‌های ربوی است و سخنان این آیات عظام متوجه معاملات و قردادهای جاری بانک‌های موجود در نظام اسلامی است یا آنکه منظور ایشان تحذیر از معاملات ربوی در بانک‌ها بوده و سخنی در ربوی بودن، متوجه بانک‌های عامل نبوده است؟ در این‌باره، حجت‌الاسلام و المسلمین مرتضی واعظ جوادی فرزند آیت‌الله جوادی آملی و مسئول بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء در پاسخ به چند سؤال زیر توضیحاتی به دین آنلاین داد که در ادامه منتشر می‌شود: پرسش یک: آیا آیت‌الله معتقدند بانکها در قرارداد و معاملات از ضوابط بانک مرکزی در چارچوب عقود معین مضاربه و جعاله و  ... تخطی میکنند که دچار ربا میشوند؟ پرسش دو: کارمندان این بانکها در صورتی که معتقد باشند قراردادهای ربوی در بانک عاملشان بسته نمیشود باز هم حقوق حرام میگیرند؟ پرسش سه: بر فرض فرمایش آیت‌الله راه تحلیه(حلال کردن) حقوق دریافتی چیست؟     پاسخ حجت‌الاسلام و المسلمین مرتضی واعظ جوادی: حکم فقهی و فتاوی فقها در چهار چوب نظام فقهی قابل بررسی و ارزیابی است و خلط بین دانش فقه و دانش اقتصاد که برخی بدان گرفتارند از مغالطات روزگار ماست آنگونه که پاره ای از دوستان دچار خلط بین فقه و حقوق و یا فقه و قضا هستند. توضیح این نکته خالی از لطف نیست که برخی دوستان این گونه می پندارند که اعاظم فقه و فقاهت فرق بین درهم و دینار را با ریال و دلار نمی‌دانند و از سر دلسوزی می فرمایند چون مراجع عظام همچنان در فضای عصر صدر اسلام هستند و از تحولات اقتصادی و تطوراتی که در دنیای مدرن در فضای اقتصادی اتفاق افتاده اطلاعی ندارند لذا چنین فتاوایی را صادر می نمایند غافل از اینکه اولاً مساله قرض با قطع نظر از اینکه در اقتصاد راه بیابد و یا راه نیابد و صرفاً یک فعالیت اجتماعی،  انسانی و دینی محسوب شود یک جایگاه ویژه ای در نگرش اسلامی و خصوصا در قرآن دارد که تنها با تحلیل قرآنی و تفسیری استاد قابل بیان و تبیین است،  ثانیاً مساله ای که در اقتصاد مدرن به عنوان یک مؤلفه اثر گذار ملاحظه شده به عنوان وام  ماهیهً باآنچه در فضای بانکهای جمهوری اسلامی ایران به عنوان قرض در اختیار مسقرضین قرار میگیرد متفاوت است ،  ثالثاً اصلا کدام معادله نظام ما با نظام جهانی گره خورده که ما اقتصاد ایران را در حد اقتصاد جهان ارزیابی نماییم و بگوییم وامی که در بانکهای جمهوری اسلامی پرداخت می شود همانند وامی است که در شبکه اقتصاد جهانی است و بایستی با آن نگاه بدان نگریست،  با قطع نظر از این توضیح اجمالی،  حضرت استاد آیه الله جوادی آملی ( دام ظله ‌) می فرمایند :  ۱- بانکهایی که فعالیت‌های ربوی نداشته و صرفا بر اساس عقود اسلامی با همه موازین شرعی بدون صورت سازی و نظایر آن دارند هم اقدامات آنها صحیح و حلال و هم حقوقی که در برابر آن کار حلال گرفته می‌شود حلال است. ۲- بانکهایی که اقدامات و فعالیت های آن ربوی و یا بر اساس ظاهر اسلامی ( عقود اسلامی همانند مضاربه و جعاله و ‌..) و واقع ربوی است ( صورت سازی،  فاکتور سازی..) چنین اقدامات و فعالیت هایی حرام و حقوق و وجوهی که در برابر این کار انجام می‌شود نیز حرام است،  مستنداً به حدیث شریف ؛  ان الله تعالی اذا حرّم شیئاً حرّم ثمنه.  ۳- بانکهایی که برخی از اقدامات و فعالیت های آن ربوی و یا در حکم ربوی است و پاره ای از اقدامات و فعالیت ها صحیح وحلال است حقوق و وجوهی که در برابر آن اخذ می‌شود نیز برخی حلال و برخی حرام است.  در خصوص افرادی که از این طریق یا راههای دیگری مال حلال مخلوط به حرام تحصیل می کنند به چهار صورت ذیل بایستی اقدام نمایند.  الف)  مقدار مال حرام معلوم و صاحب آن نیز معلوم است،  بایستی به صاحب آن برگردد.  ب)  مقدار مال حرام معلوم و صاحب آن مشخص نیست،  بایستی از طرف آن شخص صدقه بدهند.  ج)  مقدار مال حرام نامعلوم ولی صاحب آن مشخص،  بایستی  با صاحب آن مصالحه شود . د)  نه مقدار مال معلوم است و نه صاحب آن مشخص،  در این صورت بایستی با نظر مرجع  مورد نظر شخص تخمیس گردد. ]]> اقتصاد Sun, 03 Apr 2016 09:22:22 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/6255/ آیا دستور امام به معافیت مالیاتی آستان قدس همیشگی خواهد ماند؟ http://dinonline.com/doc/news/fa/6121/ نوبخت صبح یک‌شنبه ۲۵ بهمن در نشست ماهیانه نمایندگان اتاق بازرگانی از برنامه دولت برای افزایش درآمدهای مالیاتی در سال آینده خبر داد و گفت که «اگر بخواهیم از مودیانی که امروز این مالیات‌ها را پرداخت می‌کنند این افزایش مالیات را تامین کنیم بازار قفل می‌کند.» او با بیان این‌که «دولت باید از بنیاد‌ها و قرارگاه‌ها مالیات دریافت کند»، گفت که قانون این اجازه را داده است و دولت از سال آینده این برنامه را اجرا می‌کند. سال گذشته مجلس شورای اسلامی در طرحی خواستار لغو معافیت مالیاتی بنیادهای خاص شد که با مخالفت شدید مسئولان آستان قدس رضوی روبه‌رو شد. مسئولان این آستان مقدس با انتشار نامه‌ امام راحل به میرحسین موسوی این دستور به معافیت مالیاتی را همیشگی اعلام کردند: بسمه تعالی محضر مبارک مرجع عالیقدر و رهبر کبیر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت آیت‏‌اللّه‏ العظمی امام خمینی ـ مدظله العالی با اهدای بهترین تحیات محترماً معروض می‏‌دارد، منابع مالی آستان قدس رضوی مجموعۀ ترکیبی از موقوفات و نذورات بوده که در جهت کمک به محرومان، گسترش و نشر فرهنگ اسلامی و ترویج اسلام ناب محمدی، تعمیر و نگهداری اماکن متبرکه و روضۀ منوّرۀ رضویه و احداث و گسترش ابنیه و بالاخره در راه مصالح جامعۀ اسلامی طبق نظر و نیّات واقفین حسب موارد مقرره به مصرف می‏‌رسد. قابل ذکر است که به خاطر قید غیر انتفاعی بودن، این تشکیلات مقدس از آغاز حیات خود در هیچ دوره و مقطع تاریخی مشمول پرداخت مالیات نبوده است. در سال 1365 که لایحۀ مالیاتی در کمیسیون اقتصاد و دارایی مجلس مطرح و در لایحۀ مذکور نام آستان قدس از ردیف سازمان‌هایی که مشمول معافیت مالیاتی بودند حذف گردیده بود. مراتب به وسیلۀ برادر بزرگوارمان جناب مستطاب حجت‏‌الاسلام و المسلمین حاج احمد آقا به استحضار حضرت مستطاب عالی رسید که مقرر فرمودید: "آستان قدس رضوی مالیات ندهد و به جناب آقای نخست وزیر هم گفته شود از آستان قدس نباید مالیات بگیرند" اما از آنجا که اوامر حضرتعالی کتباً به مسئولین امر ابلاغ نگردیده در قانون مالیاتی مصوب سال 1366 مجلس شورای اسلامی موضوع عدم پرداخت مالیات آستان قدس رضوی و شرکت‌های وابسته مسکوت ماند. با توجه به اجرای قانون مذکور از ابتدای سال جاری مشکلات و مسائلی در این رابطه برای آستان قدس رضوی به وجود آمده است، استدعا دارد اوامر حضرت‌عالی را در خصوص عدم پرداخت مالیات به وسیلۀ آستان قدس و شرکتها و مؤسسات وابسته به مسئولین ذی‏ربط امر به ابلاغ فرمایند. در جوار مضجع منور حضرت ثامن‏‌الائمه (ع) سلامتی و طول عمر آن حضرت و دوام و بقای نظام جمهوری اسلامی را از خداوند سبحان مسئلت دارم. والسلام علیکم و رحمة‏اللّه‏ و برکاته. 10/1/1368 ـ ارادتمند: عباس واعظ طبسی   بسمه تعالی جناب آقای موسوی، نخست وزیر محترم همان طور که قبلاً گفته‏‌ام آستان قدس رضوی و شرکت‌ها و مؤسسات وابسته از پرداخت هر گونه مالیاتی معاف می‏‌باشند. نظر اینجانب را به مقامات ذی‏ربط ابلاغ نمایید 20 / 1 / 68 روح‏‌اللّه‏ الموسوی الخمینی   ]]> اقتصاد Mon, 15 Feb 2016 15:43:18 GMT http://dinonline.com/doc/news/fa/6121/ تلاش برای حذف عبارت "توکل ما به خداست" از روی اسکناس‌های آمریکا http://dinonline.com/doc/news/fa/6019/ به گزارش دین آنلاین به نقل از خبرگزاری هافینگتون پست، میشل نیوداو وکیل شهر ایالت کالیفرنیا، به نمایندگی از گروهی متشکل از 41 خداناباور، پرونده‌ای قضایی علیه حکومت آمریکا تشکیل داده است و در دادخواست خود درج عبارت "توکل ما به خداست" بر روی اسکناس‌های آمریکا را نقض حقوق آزادی­های دینی در این کشور عنوان کرده است. وی اعتقاد دارد دولت آمریکا با درج این عبارت خداناباوران را به زحمت انداخته است و آنها ناچارند هر روز و هر ساعت این پیام دینی را که بر ضد باورهایشان است با خود جابجا کنند. نیوداو چندین سال است که پیگیر پرونده حذف نام خدا از روی اسکناس­های آمریکا است اما تمام تلاش‌های وی تاکنون ناکام مانده است. وی می­‌گوید دوره‌های گذشته با استناد به متمم اول قانون اساسی آمریکا که وضع هرگونه قانون در خصوص تثبیت یک دین به عنوان دین رسمی و جلوگیری از پیروی آزادانه از دین را ممنوع می‌کند؛ دفاعیات خود را تنظیم می‌کرده است اما این بار قصد دارد با استناد به بند محافظت از آزادی‌های دینی یا RFRA این پرونده را پیش ببرد. گرت اپز، استاد حقوق دانشگاه بالتیمور می‌گوید : "بعید می‌دانم دادگاه به نفع آتئیست‌ها رأی دهد؛ زیرا این ادعا که عبارت «توکل ما به خداست» بر روی اسکناس بتواند سبب ایجاد فشار روانی برای افراد شود و مانع از پایبندی آنها به اعتقاداتشان باشد کمی غیرعادی است. مگر اینکه خداناباوران بتوانند ثابت کنند این عبارت نقض آزادی های دینی است." نیوداو ده سال است پیگیر این پرونده و حذف این عبارت از روی اسکناس‌های آمریکاست. اما بنا به حکم دادگاه‌های قبلی این عبارت بیشتر عبارتی سکولار محسوب می‌شود نه دینی. اما نیوداو این استدلال را قبول ندارد. نیوداو همچنین در حاشیه این پرونده پیگیر پرونده حذف عبارت "پس خداوندا به من یاری رسان…" از متن سوگند ریاست جمهوری آمریکا نیز هست. اما این پرونده نیز تاکنون به نتیجه­‌ای نرسیده است. ]]> اقتصاد Thu, 21 Jan 2016 17:16:43 GMT http://dinonline.com/doc/news/fa/6019/