پایگاه تحلیلی خبری دین آنلاین - آخرين عناوين اسلام :: نسخه کامل http://dinonline.com/religion/news/islam Sun, 21 Jul 2019 13:44:00 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://dinonline.com/skins/default/fa/normal3/ch01_newsfeed_logo.gif تهيه شده توسط پایگاه خبری دین آنلاین http://dinonline.com/ 100 70 fa نقل و نشر مطالب با ذکر نام پایگاه خبری الف آزاد است. Sun, 21 Jul 2019 13:44:00 GMT اسلام 60 رشد وهابیت در سریلانکا http://dinonline.com/doc/report/fa/8179/ محمد ابراهیم محمد جاسم، نایب رئیس شورای شهر می گوید: "این شهر به دست افراط گرایی افتاده است. ما چنین چیزی را برای کاتان کودی نمی خواهیم. ما در سریلانکا زندگی می کنیم، نه در [سرزمین] خلافت.» در پی حملات تروریستی به اماکن مذهبی مسیحیان در سریلانکا که به کشته شدن حداقل 250 نفر انجامید، داعش مسئولیت آن را به عهده گرفت. به گفته پلیس سریلانکا حداقل دو تن از بمبگذاران از کاتان کودی بوده‌اند. پلیس سریلانکا در ادامه به دنبال دستگیری ظهران عامل اصلی این حملات به محل سکونت او یورش می‌برد که به کشته شدن حداقل 15 تن از خویشاوندان ظهران می‌انجامد. در دهه 1980، کاتان کودی یکی از معدود شهرهای مسلمان‌نشین در سریلانکای با اکثریت بودایی شروع به رشد نمود. عامل اصلی این صعود، پولهای آمده از جانب عربستان سعودی بود که در مساجد، مدارس و بورسیه‌های دانشگاهی به مصرف می‌رسید. ظهور وهابیت بر اقلیت مسلمان سریلانکا نیز تأثیر گذاشت. وهابیت نه تنها غیر مسلمانان را تحمل نمی‌نماید بلکه دیگر گرایش‌های اسلامی را نیز باور ندارد. در حالی که عربستان سعودی اصرار دارد اسلام[ ترویجی اش] به دنبال خشونت نیست منتقدانش این پادشاهی را بابت صدور گسترده افراط‌گرایی و تروریسم سرزنش می‌کنند. اسامه بن لادن رهبر القاعده جزو عوامل حملات 11 سپتامبر 2001 بوده و دولت اسلامی داعش از متون دینی سعودی در دولت اسلامی خود در سرزمین‌های سوریه و عراق استفاده می‌کرد. اکنون بیش از 60 مسجد برای 45 هزار جمعیت کاتان کودی وجود دارد و اکثر آنها وابسته به شاخه‌های محافظه‌کارانه‌ای از اسلام همچون وهابیتند. سعودی‌ها اقدام به تأمین طرحی از سوی آقای حزب الله، یک شهروند بومی کاتان کودی نمودند که اکنون فرماندار استان شرقی است. هدف این برنامه ساخت ایجاد یک محیط دانشگاهی اسلامی بود. آقای حزب الله مخالف نقض قوانینی است که به مردان مسلمان سریلانکایی اجازه ازدواج با کودکان و چند همسری را می‌دهد. همچنین او بابت داشتن ارتباط با گروه افراطی بنیان‌گذاری شده توسط ظهران [عامل حملات] مورد بازجویی قرار گرفت. گروه مذکور یعنی جماعت توحید اعلام کرده است از دو سال قبل ارتباطاتش را با ظهران قطع نموده است. در ابتدای سال 2004، جوانان تاثیر پذیرفته از وهابیت ـ با نارنجک و شمشیر ـ در کاتاکن کودی به صوفی ها که دارای گرایش عرفانی اسلامی‌اند حمله نمودند. در پی این رویداد، صوفی‌ها مجبور به ترک خانه‌هایشان شدند. ظهران در ارتباط با این حملات متهم گردید. اگرچه نهادهای اسلامی کاتان کودی می گویند از خشونت اجتناب می ورزند ولی خودشان در مقابل صوفیان تحرکاتی داشته اند. نثار، عضو فدراسیون مساجد و موسسات اسلامی کاتان کودی می گوید: "آنها مسلمان نیستند. این [فرقه] انحراف دارد." در زمان جنگ‌های طولانی داخلی که اقلیت تامیل در مقابل اکثریت سینهالی به راه انداخت، مسلمانان در میانه گرفتار شده بودند. مسلمانان که ده درصد جمعیت سریلانکا را تشکیل می دادند گروه قومی شاخصی به حساب می‌آمدند. از سویی، تامیلها که هندو مذهب یا مسیحی بودند به مسلمانان به‌عنوان همدستان حکومت نگاه می‌کردند و از سوی دیگر سینهالهای بودایی به مسلمانان مناطق تامیل اعتماد نداشتند. شوونیزم بودایی ترویج شده از سوی سیاستمداران قدرتمند نیز به تیره‌تر نمودن این روابط انجامید. در دهه 90 و اوج درگیری بین جبهه آزادی‌بخش ببرهای تامیل و ارتش سریلانکا، بیش از صدتن از مسلمانان حاضر در دو مسجد کاتان کودی کشته شدند. گفته شده این حمله کار ببرهای تامیل بوده است. هنوز هم، آثار گلوله در دیوارهای مسجد بزرگ جمعه میرا وجود دارد و یادگاری برای استمرار نفرت در میان نسل‌ها گشته است. شمس‌الدین که پسر 13 ساله‌اش به همراه 16 فرد دیگر از اقوامش در آن حادثه کشته شدند اکنون نگهبان مسجدی است که خانواده‌اش در آن قتل عام گشتند. او بابت ترس از انتقام‌گیری از حملات به امکان مسیحیان مجبور شد شب نیز بیدار بماند. شمس‌الدین درباره حمله‌ای که به کشته شدن پسرش انجامید می‌گوید: "ما هیچ اسلحه‌ای برای دفاع از خودمان نداشتیم. اما اگر هم اسلحه داشتیم، آیا انتقام گرفتن بهترین راه است؟" او جوابی به سوال خودش نداده و فقط سرش را تکان می‌دهد. ]]> اسلام Tue, 25 Jun 2019 06:01:25 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/8179/ موضع دولت چین در قبال مسلمانان ایغور: از انکار تا افتخار http://dinonline.com/doc/news/fa/8009/ بر اساس این گزارش پانزده دقیقه‌ای، زندانیان مسلمان در این مرکز علاوه بر سوادآموزی مشغول آموزش مهارت‌های حرفه‌ای مثل خیاطی، نجاری و صنایع دستی و دیگر هستند و همۀ سلول‌های این زندان دارای تهویه مناسب و مبلمان مناسب است. یک دختر جوان در مصاحبه با خبرنگار چینی درباره زندگی در این کمپ می‌گوید: اگر من اینجا در حال آموزش و یادگیری نبودم، نمی‌توانم تصور کنم چه بلایی بر سرم می‌آمد، حتما به افراط‌گرایان مسلمان می‌پیوستم و زندگی‌ام را نابود می‌کردم. این گزارش کوتاه در حالی از تلویزیون چین پخش شد که دولت به مدت چندین ماه وجود چنین کمپ‌هایی را منکر شده بود. اما اکنون مقامات رسمی سعی می‌کنند این مکان‌ها را به عنوان اردوگاه‌های آموزشی رایگان جلوه دهند؛ برنامه‌ای شبیه اردوهای آموزشی تابستانی. تیموسی  گراس، از محققان موسسه رز هولمن که سیاست‌های قومی و مذهبی دولت چین دنبال می‌کند درباره این گزارش به گاردین گفت: حزب کمونیست چین تسلط خود را بر روایت‌های دولتی از تبعیض مذهبی و قومی از دست داده است. در عرض چند هفته مقامات رسمی چین از انکار شدیداللحن وجود کمپ‌های نگهداری اجباری مسلمانان، به ساخت برنامه‌ای تبلیغاتی درباره تلاش چین برای آموزش مسلمانان رسیده‌اند. آنها با افتخار این کمپ‌ها را نشانۀ نوع‌دوستی حزب کمونیسم می‌دانند. منبع خبر: سایت موسسه گفتگوی ادیان کانال تلگرام: https://t.me/religions ]]> اسلام Mon, 22 Oct 2018 20:15:49 GMT http://dinonline.com/doc/news/fa/8009/ جنجال بر سر دعوت دانشمند مسلمان به مراسم عشای ربانی کلیسای دانشگاه اکسفورد http://dinonline.com/doc/news/fa/8008/ منورالحسین که سال گذشته به دلیل خدمات بین الادیانی خود  و بخصوص تلاشهایش در زمینه بهبود روابط ادیان و جامعه  مدال افتخار ملکه انگلستان را دریافت کرده بود، از سوی لوئیس ریچاردسون،  معاون رئیس دانشگاه آکسفورد، دعوت شده است تا در مراسم عشای ربانی کلیسای دانشگاه آکسفورد موعظه کند. این دعوت با اعتراض مقامات محافظه کار کلیسای انگلیس و کلیسای اکسفورد مواجه شده است. اسقف کرانمر در وبلاگ خود به عنوان اعتراض نوشته است: من هنوز متوجه نشده‌ام چطور ممکن است یک امام مسلمان بتواند مراسم آیینی عشای ربانی را که نیاز به ایمان مسیحی دارد و باید بر اساس قواعد خاص کلیسای انگلستان انجام شود، به جا آورد. از نظر کلیسا این رفتارهای بدعت آمیز محکوم است. اسقف نشین اکسفورد در پی اعتراض اسقف کرانمر تا کنون 12 شکایت نامه فقط از سه ناحیه محلی دریافت کرده است. از سویی در بیانیۀ رسمی دانشگاه آمده است: «دانشگاه مقدم حسین المنور را در مراسم عشای ربانی این دانشگاه گرامی میدارد. منور اولین فردی نیست که با دینی غیر مسیحی برای موعظه در عشای ربانی به این دانشگاه دعوت شده باشد. حضور حسین در مراسم یکشنیه آینده نشانۀ تعهد محکم کلیسا، دانشگاه و جماعت های دینی به گفتگوها و تعاملات بین‌الادیانی است». منبع خبر: سایت موسسه گفتگوی ادیان آدرس تلگرامی موسسه گفتگوی ادیان: https://t.me/religions ]]> اسلام Mon, 22 Oct 2018 20:09:18 GMT http://dinonline.com/doc/news/fa/8008/ اسلام در سال ۲۰۴۰ می تواند دومین دین رایج در آمریکا باشد http://dinonline.com/doc/news/fa/7930/ به گزارش سی.ان.ان، مرکز پیو، تحقیقات خود در سال‌های ۲۰۰۷، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۷ را با داده‌های سرشماری امریکا ترکیب کرده است تا تصویری از آینده مسلمانان در امریکا به دست بیاورد. بر اساس این تحقیق، جمعیت مسلمانان با سرعت فراوانی در حال رشد است و از حدود ۳.۴۵ میلیون در سال ۲۰۱۷ به ۸.۱ میلیون در سال ۲۰۵۰ افزایش خواهد یافت که رشدی بالاتر از دوبرابر خواهد بود. این تغییر مسلمانان را جایگزین یهودیان به عنوان دومین گروه مذهبی در امریکا خواهد کرد. اما سؤال اینجاست که علت این رشد چیست؟ دلیل اول مهاجرت است. بر اساس تحقیقات مرکز پیو، سه چهارم مسلمانان حاضر در امریکا مهاجر یا فرزندان مهاجران هستند. دلیل دوم این موضوع است که عموماً مسلمانان جمعیت جوان‌تری نسبت به گروهای مذهبی دیگر دارند و این به معنای درصد بالاتر باروری در این گروه است. با این حال با وجود رشد دوبرابری جمعیت مسلمانان، آن‌ها در مقایسه با کل جمعیت امریکا گروه کوچکی خواهند بود، چرا که مثلاً در سال ۲۰۲۰ جمعیت مسیحیان امریکا252970000 نفر خواهد بود که حدود ۷۰ برابر جمعیت مسلمانان در سال ۲۰۲۰ است. در سال ۲۰۵۰ نیز جمعیت مسیحیان حدود 261960000 نفر تخمین زده شده است که با وجود رشد، به علت افزایش گروه‌های مذهبی دیگر دچار کاهش در درصد نسبت به کل جمعیت امریکا خواهد شد. همچنین رشد افراد بدون وابستگی دینی نیز در امریکا مشهود است مثلاً تعداد آنها در سال ۲۰۲۰ حدود 6230000 و در سال ۲۰۵۰ حدود10086000 نفر تخمین زده شده است. در نتیجه با وجود اینکه مسلمانان جایگاه دومین دین در امریکا را به دست خواهند آورد، در مجموع ۲.۱ درصد از کل جمعیت امریکا را تشکیل خواهند داد و اکثریت جمعیت امریکا متعلق به مسیحیان و افراد بدون وابستگی دینی خواهد بود. ]]> اسلام Mon, 01 Oct 2018 12:48:12 GMT http://dinonline.com/doc/news/fa/7930/ سلفی‌گری جهادی: از اخوان تا داعش http://dinonline.com/doc/article/fa/6939/ سلفی‌گری جهادی آشنایی با شاخه‌های سلفی‌گری و وهابیت در دین اسلام و درک تفاوت‌های این دو امری حائزاهمّیت است، چراکه پس از انقلاب‌های بهار عربی قدرت و نفوذ هر دوی این ایدئولوژی‌ها در محدودۀ خاورمیانه و شمال آفریقا افزایش پیدا کرده ‌است. «سلفی‌گری جهادی» یا «جهادگرایی سلفی» یک ایدئولوژی دینی-سیاسیِ فراملّی است که بر پایۀ اعتقاد به جهادگرایی خشونت‌آمیز و سلفی‌گری، مبنی بر بازگشت به تفسیر صحیح اسلام سنّی از دین اسلام استوار شده است. لفظ و اصطلاح «جهادگرایی سلفی» یا «سلفی‌گری جهادی» را دانشمندی به نام گیلز کپل (Gilles Kepel) در سال 2002 وضع کرد. منظور وی از این اصطلاح، یک ایدئولوژی ترکیبیِ اسلام‌گرایانه بود که داوطلبان اسلام‌گرا در جهاد افغان‌ها علیه شوروری آن را ابداع کرده بودند. سلفی‌گری از واژۀ عربی «سلفیه» مشتق شده که آن نیز از اصطلاح «سلف الصالح» مأخوذ شده است. «سلف الصالح» به معنی نسل‌هایی از مسلمانان است که در صدر اسلام زندگی می‌کردند؛ از جمله صحابۀ پیامبر اسلام و تابعین. عدّه‌ای بر این باورند که سلفی‌گری تداوم مکتب «اهل حدیث» است که به رهبری احمد بن حنبل شکل گرفت. این مکتب نقطۀ مقابل مکتب معتزله است که براساس تبعیت از عقل و تفکّر منطقی شکل گرفته است. اما ابن حنبل معتقد بود که علوم اسلامی باید از قرآن و سنّت مأخوذ شوند، نه از عقل و استدلال و تفاسیر بشری از متون دینی. لذا سلفیون مخالف کلام هستند و آن را واردات فلسفۀ یونان تلّقی می‌کنند که جایی در دین اسلام ندارد. چند قرن بعد، مکتب حنبلی با مکتب لفظ‌گرای «ظاهریه» تلفیق شد. «ظاهریه» بر تبعیت اکید از ترجمه‌های لفظی قرآن تأکید داشت و سنّت را تنها مرجع قوانین اسلامی می‌دانست. این مکتب مخالف آن بود که تفاسیر قرآن و حدیث و روش قیاس و رأی به عنوان منابع فقه مورداستفاده قرار گیرند. سلفیون معتقدند که قرآن، حدیث و آثار علمای اسلام تمام رهنمودهای موردنیاز را در اختیار مؤمنین قرار می‌دهند. آنها موضوع اجتهاد را قبول دارند، اما با تقلید مخالف هستند.   در سال 1328 میلادی، سلفی‌گری به لطف تقی‌الدین ابن تیمیه احیا شد. در قرون بعد سلفی‌گری افت و خیزهایی داشت و بالاخره در قرن هجدهم میلادی با کار محمد بن عبدالوهاب دوباره جان تازه‌ای پیدا کرد. عبدالوهاب شاخه‌ای از سلفی‌گری را با عنوان «وهابیت» وضع کرد که داعیه‌دار توحید محض بود و هرگونه عمل شرک‌آلودی را محکوم می‌ساخت. همچنین مخالف توسّل جستن به شخصیت‌های دینی، ادای احترام به قبور بزرگان دین و استفاده از حرز و تعویذ بود و این کارها را بدعت برمی‌شمرد. بالاخره در سال 1740 میلادی بین عبدالوهاب و محمد بن سعود اتّحادی شکل گرفت و بدین ترتیب جنبش وهابیت کنترل امور را در شبه‌جزیرۀ عربستان به دست خود گرفت. ابن سعود در راستای احیای سلفی‌گری، از عبدالوهاب حمایت سیاسی و مالی می‌کرد. از آن زمان تاکنون اتّحاد بین تشکیلات وهابی و دربار آل‌سعود از مکتب سلفی‌گری در عربستان و در سراسر جهان اسلام پشتیبانی کرده است. خاندان آل‌سعود مکاتب اسلامی دیگر از جمله مکتب شیعی، صوفیه و بعضی از اهل‌سنّت را مردود و کافر برمی‌شمارد. امروز وهابیت با مفهوم «تکفیرِ» خود، نسخه‌ای افراطی از سلفی‌گری به شمار می‌رود. بعضی از روحانیون وهّابی فتواهایی صادر کرده‌اند که ضمن آن تمام شیعیان را کافر اعلام کرده و خواستار کشتار آنها شده‌اند. البته باید توجّه داشت که سلفی‌گری دارای انشعابات متعدّدی است؛ از جمله «سلفی‌گری علمی» و «سلفی‌گری جهادی». نگرش گروه‌های سلفی دربارۀ رفتار سیاسی و استراتژی تغییر و اصلاح متفاوت است؛ بعضی از آنها به اصل «اطاعت از حاکم» اعتقاد دارند و لذا حکومت غالب را پذیرا هستند. بعضی دیگر حاکمان را کافر می‌پندارند و درصدد مبارزه با آنها هستند. با این حال سلفی‌گری برخلاف «اخوان‌المسلمین» از وجود یک سازمان جهانی یا منطقه‌ای بی‌بهره است. ظهور سلفی‌گری جهادی در دهۀ 1990 بعضی از وهابیون و سلفی‌گرایان به اسلام‌گرایان افراطی ملحق شدند و سلفی‌گری جهادی را به وجود آوردند. اسلام‌گرایی یا «تفکّر اسلام سیاسی»، به‌ویژه ایدئولوژی اخوان‌المسلمین بعضی وهابیون مانند اسامه بن‌لادن را تحت‌تأثیر خود قرار داد. حاصل ترکیب تفکّر وهابیت و اسلام‌گرایی، سلفی‌گری جهادی است. معروف‌ترین حملات سلفی‌گرایان جهادی حملات یازده سپتامبر 2001 توسّط گروه القاعده بود. گروه‌های سلفی-جهادی از آشوب‌های بهارعربی و افول قدرت دولت در کشورهایی مثل لیبی، یمن و سوریه و کشمکش‌های سیاسی در عراق، مصر و تونس بهره گرفتند. بنا به گفتۀ گیلز کپل، سلفیون جهادی توجّه حداکثری به لفظ و ظاهر قرآن و حدیث را با سرسپردگی مطلق به «جهاد» تلفیق کرده‌اند و بزرگ‌ترین دشمن دین اسلام را آمریکا می‌دانند. دولت اسلامی (ایسیس یا داعش) این گروه در سال 2006 توسط ابومصعب زرقاوی تشکیل شد و تازه در سال 2013 بود که به عنوان چیزی بیش از جبهه‌ای برای القاعده در عراق توجّه همگان را به خود جلب کرد. این گروه در ابتدا «دولت اسلامی عراق» نام داشت (ایسیISI ؛ از اکتبر 2006 تا آوریل 2013)، سپس با اشغال بخش‌هایی از سوریه «دولت اسلامی عراق و شام» عنوان گرفت (ایسیسISIS ؛ از آوریل 2013 تا ژوئن 2014) و اکنون صرفاً «دولت اسلامی» نامیده می‌شود (ایسIS ؛ از ژوئن 2014 تا به امروز). داعش و خوارج داعش شباهت‌های بسیاری با خوارج دارد. خوارج نیز بسیار متدیّن بودند و هر مسلمانی را که مرتکب گناهی مثل زنا یا دزدی می‌شد، تکفیر می‌کردند. آنها امام علی را نیز کافر می‌دانستند، چراکه ناگزیر شده بود پس از جنگ صفین با معاویه تن به حکمیت بدهد. خوارج اعتراض کردند و گفتند حکمیت و داوری تنها مختصّ خدا است و این کار خلاف حکم قرآن است. در حالی که به گفتۀ امام علی، این سخن قرآن صحیح بود، اما خوارج از آن برای هدف غلطی استفاده می‌کردند. خوارج با علی و معاویه به یک‌اندازه مخالف بودند و تمام مسلمانانی را که مخالف دیدگاه‌های آنها بودند مورد آزار و ارعاب قرار می‌دادند. در نهایت نیز یکی از همان‌ها امام علی را ترور کرد. لذا خوارج اولین تکفیریون تاریخ اسلام بودند. به نظر من، بینِ داعش امروز و عملکردها و رویکرد معاویه و بعضی از شخصیت‌های دیگر بنی‌امیه شباهت‌هایی وجود دارد؛ از جمله خشونت افراطی نسبت به دشمنانشان از راه گردن زدن، سوزاندن، بریدن اعضای بدن و شکنجه. آنها راه و رسم شکنجه را از معاویه و یزید و کشتار خاندان رسول خدا در واقعۀ کربلا آموخته‌اند. یکی دیگر از درس‌هایی که داعش از معاویه و بنی‌امیه آموخته است نیز توسعۀ قلمرو و کشورگشایی است. نه تنها بنی‌امیه، بلکه بنی‌عباس نیز که از مکتب حنبلی پشتیبانی کردند، هر دو در پاگرفتنِ ایدئولوژی داعش سهیم‌اند. تعارض بین القاعده و داعش در اکتبر 2014 ایمن الظواهری رهبر القاعده خواستار انحلال ایسیس (دولت اسلامی عراق و شام) شد و عنوان داشت که من‌بعد جبهه‌النصره نمایندۀ القاعده در سوریه خواهد بود. ابوبکر بغدادی رهبر ایسیس این گفتۀ الظواهری را رد کرد و پاسخ داد که ایسیس در عراق و سوریه باقی خواهد ماند. تعارض بین دو شاخۀ القاعده در عراق و سوریه و اختلافات علنی بین الظواهری و البغدادی نشان می‌دهد که القاعده پس از مرگ بن‌لادن وارد فاز جدیدی شده و در عین حال قدرتمندتر و خطرناک‌تر از همیشه شده است. القاعده، داعش و شیعیان پایگاه القاعده در عربستان سعودی منکر بمب‌گذاری‌های انتحاری در مساجد شیعیان زیدی (در مارس 2015) در صنعا شد و با ریختن خون مسلمانان بی‌گناه این کشور ابراز مخالفت کرد. در عوض داعش مسئولیت انفجارها را بر عهده گرفت و اعلام داشت که این عملیات به دست سربازان «دولت خلافت» صورت گرفته و آغاز مبارزات با دشمنان خدا و دین او است. این حمله باعث شدت گرفتن مجادلات بین القاعده و داعش شد. داعش شیعیان از جملۀ فرقۀ زیدیه را به شرک و کفر متّهم می‌سازد. با این که اهل‌سنّت فرقۀ زیدیه را میانه‌رو‌ترین فرقۀ شیعی و نزیک‌ترین تفکّر شیعی به تفکّر خود می‌دانند. القاعده نیز شیعیان را به سه گروه تقسیم می‌کنند: 1. شیعیان غالی مثل اسماعیلیه، علویان و فرقه‌های مشابه که القاعده آنها را کافر می‌دانند، 2. فرقۀ زیدیه که غالباً اهل یمن هستند و از دیدگاه القاعده به تفسیر صحیح دین اسلام نزدیک‌ترند، 3. شیعیان دوازده‌امامی که اکثراً اهل ایران، لبنان، پاکستان، افغانستان و منطقۀ خاورمیانه هستند. اکثر فتاوای ضدّشیعی از کتاب «الفتوا»ی ابن تیمیه گرفته شده است. او معتقد بود که شیعیان رافضی، ملحد و بدعت‌گذار هستند. وی اهل‌سنّت را به جای مبارزه با خوارج، به مبارزه و کشتار شیعیان ملحد فرامی‌خواند. در حقیقت منازعۀ بین القاعده و داعش در رابطه با شیعیان، مربوط به اولویت‌ها و منافع سیاسی آنها است، نه تعالیم دینی‌شان دربارۀ تشیع. داعش در لبنان پیدایش سازمان القاعده در لبنان پیش از بحران سوریه و در سال 2011 آغاز شد؛ به‌ویژه در سال 2007 با افزایش فعالیت‌های «فتح‌الاسلام»، «تشکیلات عبدالله اعظم» و «تشکیلات زیاد الجراح». طبق بعضی گزارش‌ها، «دولت اسلامی» جای‌پای خود را در طرابلس و دیگر شهرهای لبنان محکم کرده است. همچنین بنا به گزارش‌ها، حضور داعش نیز در بعضی اردوگاه‌های پناهندگان فلسطینی در لبنان مشاهده شده است؛ به‌ویژه در اردوگاه «عین الحلو» در نزدیکی شهر صیدون و پرچم‌های سیاه القاعده در بالکن ها، خیابان‌ها و بعضی محلّات طرابلس مشاهده شده است. بعضی از تحلیلگران و پژوهشگران معتقدند که پایگاه داعش در لبنان ضعیف است و هنوز راه زیادی در پیش دارد. اما حضور مبارزان لبنانی در «دولت اسلامی» که در سوریه و عراق می‌جنگند، بر وجود شبکۀ سازمانی در داخل لبنان مهر تأیید زد، خصوصاً پس از دو بمب‌گذاری انتحاری سال 2015. مشهورترین جهادگرایان لبنان جبهه‌النصره هستند که با القاعده در ارتباط هستند. ]]> اسلام Thu, 26 Jul 2018 21:48:06 GMT http://dinonline.com/doc/article/fa/6939/ ​ماه رمضان در سرزمین‌های شمالی http://dinonline.com/doc/report/fa/7744/ تقویم قمری اسلامی نشان می‌دهد که آغاز ماه رمضان، در هر سال کمتر از دو هفته جلوتر از تقویم میلادی گریگوری در حرکت است. در کشورهای نزدیک به خط استوا، مثل عربستان سعودی، سنگاپور و اندونزی ماه رمضان تفاوت اندکی در ساعات روشنی روز دارند. اما برای کشورهای نزدیک به مناطق شمال‌گان در ماه‌های تابستان موضوع روزه‌داری بیشتر مورد بحث قرار می‌گیرد؛ در ایسلند خورشید در نیمه‌شب غروب می‌کند و دو ساعت بعد طلوع می‌کند، یعنی مسلمانان ساکن ایسلند 21 ساعت و 51 دقیقه خورشید را در آسمان مشاهده می‌کنند. مسلمانانی که در این نوع مناطق زندگی می‌کنند می‌توانند یکی از سه راه‌حل زیر را که توسط دانشمندان و سازمان‌های اسلامی مطرح شده است را دنبال کنند: آنها می‌توانند با طلوع وغروب خورشید در نزدیک‌ترین کشوری که نور مداوم روز را ندارد روزه بگیرند، یا با زمان محلی نزدیکترین کشوری که اکثریت جمعیت مسلمان را دارد و یا با وقت محلی عربستان سعودی روزه بگیرند. در غیر این صورت باید با رعایت وقت محلی خودشان روزه بگیرند. کریم عسکری، مدیر اجرایی بنیاد اسلامی ایسلند می‌گوید: «21 ساعت بدون خوردن و نوشیدن، مدت‌زمان زیادی است، اما به خواست خداوند، اکثر مسلمانان در رکیاویک (پایتخت ایسلند) این کار را انجام می‌دهند.» دو مسجد در پایتخت ایسلند توافق کرده‌اند که به وقت محلی در سپیده‌دم روزۀ خود را آغاز کنند و در موقع غروب افطار کنند. مساجد دیگر در این منطقه بر اساس ساعت کشورهای اروپایی روزه می‌گیرند و یکی از مساجد رکیاویک نیز در این ماه از ساعت محلی یکی از شهرهای فرانسه پیروی می‌کند. در پایتخت ایسلند 2500 مسلمان زندگی می‌کنند. عسکری معتقد است روزه گرفتن در سرما آسان‌تر از روزه‌داری در آسیا و خاورمیانه است که در طول روز دمای هوا بالا می‌رود. او می‌گوید: «روزه‌داری در گرما سخت‌تر است. بدون خوردن یا نوشیدن ممکن است افراد احساس خشم و آشفتگی بکنند. در ایسلند مسلمانان می‌توانند انتخاب کنند، ما اینجا در روابط اجتماع‌مان آزادی عمل داریم، بعضی از افراد نمی‌توانند بپذیرند که تا وقتی خورشید در آسمان است چیزی بخورند، حتی اگر نیمه‌شب باشد، زیرا آنها در سرزمین‌شان به انتظار عادت دارند، بنابراین با وقت محلی روزه می‌گیرند. افرادی هم هستند که می‌توانند حتی تا وقتی خورشید اندکی بالا آمده غذا بخورند.» عدۀ دیگری معتقدند چالشی که ماه رمضان در کشورهای غیرمسلمان ایجاد می‌کند به ساعات طلوع و غروب خورشید ربطی ندارد، بلکه مشکل اینجاست که ممکن است بازده کار مسلمانان در این ماه پایین‌تر از روزهای دیگر سال باشد، در حالی که آن جامعه از مسلمانان انتظار دارد بازدهی کارهای روزمره‌، مانند شغل و تحصیل هم‌سطح روزهای دیگر سال باقی بماند. در نروژ حدود 200هزار نفر مسلمان زندگی می‌کنند که شامل نروژی های بومی و مهاجران پاکستانی، عراقی، مراکشی و ترکیه‌ای هستند. تعداد زیادی از آنها به روش سنتی، با یک لیوان آب و چند عدد خرما افطار می‌کنند، البته این روش استاندارد برای تمام مسلمانان در گوشه و کنار جهان نیست اما برای ناظران این روش یکی از جنبه‌های زیبای اسلام است. عسکری می‌گوید: «برای مسلمانان انعطاف‌پذیری وجود دارد. هر فردی می‌تواند هرآنچه بخواهد انجام دهد. ما می‌توانیم فقط احساس قلبی خود را ارائه دهیم، مسلمانان هرجای جهان باشند می‌توانند انعطاف درونی داشته باشند.» ]]> اسلام Thu, 24 May 2018 22:34:42 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/7744/ آمار پایبندی مسلمانان جهان به اسلام http://dinonline.com/doc/report/fa/7596/ به گزارش دین‌آنلاین، در نظرسنجی پیو، 39 کشور مسلمان‌نشین موردبررسی قرار گرفت و 380 مصاحبۀ رودررو به بیش از هشتاد زبان دنیا انجام شد. یکی از نتایج آن بود که علاوه بر این باورِ رایج که خدا یکی است و محمد رسول خداست، شمار بسیاری از مسلمانان سراسر دنیا در بعضی از اعتقادات ایمانی از جمله باور به وجود فرشتگان، بهشت و جهنّم و قضا و قدر اشتراک دارند. مسلمانان تا حدّ زیادی در اصول اعتقادی خود اتّفاق‌نظر دارند، اما شدّت و ضعف پایبندیِ دینی آنها و انعطاف‌پذیر بودنشان در مقابل تفاسیر دین و پذیرش فرقه‌های مختلف بسیار متفاوت است. بعضی از این تفاوت‌ها به لحاظ منطقه‌ای است. برای مثال اهمیت دین برای مسلمانان ساکن خاورمیانه و شمال آفریقا در بیشترین حد قرار دارد. ساکنان منطقۀ جنوب‌شرق و جنوب آسیا، آسیای مرکزی، جنوب صحرای آفریقا و جنوب شرق اروپا به ترتیب در مراتب بعدی قرار دارند. تفاوت‌های نسلی نیز تأثیر به‌سزایی دارد. مثلاً در خاورمیانه و آفریقای شمالی، معمولاً مسلمانان بالای 35 سال بیشتر به دین اهمیت می‌دهند و متعهّدتر هستند. البته در خارج از حوزۀ خاورمیانه و آفریقای شمالی همبستگیِ میان سن و تعهّد دینی کمرنگ‌تر است و در روسیه این نسبت کاملاً معکوس است و جوان‌ترها در مقایسه با افراد مسن بیشتر به دین و دینداری علاقمندند. تفاوت‌های فرقه‌ای در این نظرسنجی دربارۀ گرایش فرقه‌ای مسلمانان و دیدگاه آنها نسبت به فِرَقِ دیگر نیز سؤال شد. در بعضی از کشورها (به‌ویژه در خاورمیانه و شمال آفریقا)، تفاوت‌های موجود در میان فرقه‌های اسلامی مهم‌تر تلقّی می‌شود، اما بسیاری از مسلمانان جهان اهمیت چندانی به این موضوع نمی‌دهند. در اکثر کشورهای حوزۀ خاورمیانه که در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند، دست‌کم 40% از اهل‌سنّت شیعیان را مسلمان نمی‌دانند و با بعضی از اعمال شیعیان مثل رفتن به زیارتِ بزرگان دینی مخالفند. تنها در لبنان و عراق اکثریتِ اهل‌سنّت شیعیان را مسلمان قلمداد می‌کنند. اما در خارج از حوزۀ خاورمیانه و شمال آفریقا تمایز میان شیعه و سنّی کمرنگ‌تر است. در بسیاری از کشورهای حوزۀ آسیای مرکزی و شرق و جنوب اروپا اکثر مسلمانان خود را نه سنّی می‌خوانند، نه شیعه؛ بلکه خود را صرفاً یک مسلمان می‌دانند. دربارۀ مسلمان بودنِ اهل تصوّف نیز در میان مسلمانان اختلاف‌نظر وجود دارد. مسلمانان ساکن آسیای مرکزی صوفیه را مسلمان می‌دانند، اما در مناطق دیگر صوفیه شهرت خوبی ندارند و خیلی‌ها آنها را مسلمان نمی‌دانند. دیدگاه‌های مختلف دربارۀ راست‌کیشی در این نظرسنجی از مسلمانان سؤال شد که آیا معتقدند تنها یک راه برای شناخت تعالیم اسلامی وجود دارد یا تفاسیر متعدّد امکان‌پذیر است. از 39 کشوری که مورد نظرسنجی قرار گرفت، در 32 کشور نیم یا بیش از نیمی از مسلمانان معتقد بودند که تنها یک راه صحیح برای شناخت تعالیم اسلامی وجود دارد. در خاورمیانه و شمال آفریقا، اکثریت معتقدند که می‌توان تفاسیر متعدّدی از آموزه‌های اسلامی داشت. در جنوب صحرای آفریقا از هر پنج مسلمان یک نفر چنین باوری دارد. در جنوب و جنوب‌شرق آسیا و در جنوب و شرق اروپا، از هر شش نفر دست‌کم یک نفر معتقد است که می‌توان تفاسیر مختلفی از دین اسلام داشت. در آمریکا نیز 57% معتقدند که دین اسلام تفسیرپذیر است. اصول اعتقادی مسلمانان از دیرباز به یک سری اصول اعتقادی پایبند بوده‌اند. معروف‌ترینِ این اعتقادات از این قرار هستند: خدا یکی است، خداوند پیامبران بسیاری فرستاده که حضرت محمّد آخرینِ آنهاست، خداوند کتب آسمانی از جمله قرآن را فرو فرستاده است، فرشتگان وجود دارند هرچند مردم نمی‌توانند آنها را ببینند، روز قیامت برپا خواهد شد و خدا در آن روز مردم را رهسپار بهشت یا جهنّم خواهد کرد، اراده و علم الهی مطلق است و قضا و قدر الهی بر انسان حاکم است. همان‌طور که اشاره شد، اعتقاد به وجود خدا و پیامبر اسلام تقریباً در میان مسلمانان همۀ کشورهای موردمطالعه مشترک است. دربارۀ اعتقاد به منشأ الهی داشتن قرآن، تنها مسلمانان جنوب صحرای آفریقا مورد نظرسنجی قرار گرفتند و نظر اکثر آنها در این رابطه مثبت بود. اعتقاد به وجود فرشتگان در میان مسلمانان جنوب و جنوب‌شرق آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا تقریباً همگانی بود و در جنوب و شرق اروپا به‌طورمتوسط 55% از مسلمانان به وجود فرشتگان اعتقاد داشتند. عبارت «ان‌شاءالله» به معنای «اگر خدا بخواهد» اصطلاح رایجی در میان مسلمانان است و بازتاب این سنّت اسلامی است که تقدیر انسان و جهان در دستان خداوند است. براساس این نظرسنجی، مفهوم قضا و قدر در میان اکثر مسلمانانِ جهان مفهومی پذیرفته‌شده است. جز در اروپا، در دیگر مناطق موردبررسی، بین 88 تا 93% به قضا و قدر اعتقاد داشتند. در نظرسنجی دربارۀ وجود بهشت و جهنّم نیز از شرکت‌کنندگان سؤال شد. از هر ده مسلمان، هفت نفر معتقد بودند که بهشت در انتظار صالحین است و به‌طورمتوسّط دو سوم مسلمانان بر این باور بودند که جهنّم منزلگاه نهایی گناهکاران و کسانی است که توبه نمی‌کنند. اعمال وحدت‌بخش مذهبی در کنار اصول اعتقادی‌ای که گفته شد، دین اسلام دارای پنج ستون است که انجام آن بر تمام مسلمانانی که به لحاظ جسمانی توانایی انجام آنها را داشته باشند واجب است. این پنج ستون از این قرار است: شهادت دادن، ادای نمازهای یومیه، روزۀ ماه رمضان، پرداخت زکات سالانه و حج تمتّع. براساس نظرسنجی صورت‌گرفته، اکثریت مسلمانانِ شش منطقۀ موردبررسی (94-99%) ماه رمضان را به طور کامل روزه می‌گیرند. پرداخت زکات سالانه نیز که تقریباً معادل 2.5% از کلّ دارایی شخص است تقریباً به اندازۀ روزۀ ماه رمضان موردتوجّه و پایبندی است. یک دین و سطوح مختلف پایبندی در آسیای مرکزی و جنوب و شرق اروپا (به استثنای ترکیه) مسلمانان پایبندی کمتری نسبت به دین و اعمال دینی دارند. برای مثال در قزاقستان و آلبانی تنها 15-18% از مسلمانان پایبند به دین و مسائل دینی هستند. در دیگر مناطق موردمطالعه پایبندی مذهبی و ادای نمازهای یومیه در میان مسلمانان رایج‌تر است. ]]> اسلام Mon, 01 Jan 2018 14:27:32 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/7596/ گزارشی از وضعیت اسلام و مسلمانان در کرۀ جنوبی http://dinonline.com/doc/report/fa/7580/ به گزارش دین‌آنلاین به نقل از خبرگزاری الجزیره، امروز نسل جدیدِ جوانان تازه‌مسلمان کره‌ای تلاش دارند بین فرهنگ کره‌ای و دین جدید خود به یک تعادل و توازن دست پیدا کنند. در اینجا الجزیره در تلاش در پی کسب اطلاعات بیشتر دربارۀ ورود دوبارۀ دین اسلام به کره توسط لشکریان ترک در جنگ 1950-1953، با نسل‌های مختلفی از مسلمانان کره به گفتگو پرداخته است. این افراد مشکلات خود را در جامعۀ کنفوسیوسیِ کره که طبقه، سلسله‌مراتب سِنّی، فرهنگ میگساری و بی‌اعتمادی نسبت به دین اسلام بر آن حاکم است مطرح کرده‌اند. مسجد مرکزی سئول که در محلۀ ایتاوون سئول واقع شده است در سال 1976 و با پشتیبانی مالیِ مالزی و همکاری دولت کره افتتاح شد. هر جمعه حدود هشتصد نمازگزار در این مسجد حضور به هم می‌رسانند. شمار بسیاری از مسلمانانِ خارجی کره که اهل پاکستان، ازبکستان، سنگال، ترکیه و کشورهای دیگر هستند در محلۀ ایتاوون زندگی می‌کنند. هارون کارا یک شهروند ترکیه‌ای است که در رستوران «مِستر کباب» مشغول به کار است. این رستوران در خیابانی واقع شده که اعضای محل آن را «خیابان مسلمانان» می‌نامند. خیابانی شیب‌دار که پر از رستوران‌های خاورمیانه‌ای و شیرینی‌فروشی‌های ترکیه‌ای است. این خیابان به مسجد مرکزی سئول منتهی می‌شود. کارا عضوی از جامعۀ کوچکِ ترک‌های مقیم کرۀ جنوبی است که ابتدائاً پس از جنگ کره در سال‌های 1950-1953 وارد کره شدند و در این کشور رحل اقامت افکندند. در آن زمان پانزده هزار سرباز ترک داوطلبانه آمدند تا در کنار نیروهای کره بجنگند. بسیاری از آنها تصمیم گرفتند در کره بمانند و متعاقباً دین اسلام را از نو به کره‌ای‌ها معرفی کردند. ترک‌ها در زمان جنگ مساجدی خیمه‌ای ساختند که ابتدا هدف از آنها خدمت‌رسانی به سربازان ترک بود. این کار زمینه را برای اشاعۀ دین اسلام در کرۀ قرن بیستم مهیا کرد. مشارکت ترک‌ها و کمک‌های آنها به کره چنان تأثیر ماندگاری برجای گذاشت که کره‌ای‌ها معمولاً ترک‌ها را «برادر» خود می‌خوانند. صفیه کنگ پس از ده سال کار کردن به عنوان مدیر حسابداری در مسجد مرکزی سئول، در سال 2015 مسلمان شد. او می‌گوید: "در ابتدا من نیز همانند بسیاری از دوستانم چیزی دربارۀ دین اسلام نمی‌دانستم و آن را به واقعۀ یازده سپتامبر و تروریسم ربط می‌دادم. اما می‌خواستم اطلاعات بیشتری دربارۀ پیامبر اسلام، الله و حقیقت دین اسلام به دست بیاورم. من معتقدم که دین اسلام دینی برحق است و به همین خاطر بود که اسلام آوردم". البته او به‌ندرت با حجاب در خیابان‌های سئول ظاهر می‌شود و در این باره می‌گوید دوست ندارم مردم خیره‌خیره به من نگاه کنند. امیر کیم نوکیش 28 سالۀ کره‌ای دربارۀ دین اسلام می‌گوید: "جذاب‌ترین و دوست‌داشتنی‌ترین جنبۀ دین اسلام برای من مفهومِ برادری و برابری است. کرۀ جنوبی یک جامعۀ بسیار محافظه‌کارِ کنفوسیوسی است که سن در آن حرف اول را می‌زند و احترام گذاشتن به بزرگ‌ترها بالاترین منزلت را دارد". از نظر امیر، این معیار اجتماعی بسیاری از اوقات دست‌وپاگیر می‌شود. عمر چوی عضوی از موج جدید جوانان مسلمان کره‌ای است که سعی دارند دین اسلام را از طریق رسانه‌های اجتماعی در کرۀ جنوبی اشاعه دهند. او با تهیۀ مجموعۀ ویدئوییِ «از کباب تا کباب» برای یوتیوب، برای تبلیغ رستوران‌های اسلامی با «سازمان توریسم سئول» همکاری می‌کند. خانم اوا بورا سانگ پس از مطالعه و بررسی دربارۀ دین اسلام، در سال 2007 یعنی همزمان با گروگانگیری کره‌ای‌ها در افغانستان مسلمان شد. او می‌گوید: "بعضی‌ها به من می‌گویند به کشور خودم برگردم و بعضی دیگر فکر می‌کنند در کُتم بمب مخفی کرده‌ام. اکثر مردم کره تصویری کلیشه‌ای راجع به دین اسلام دارند که به‌غلط در رسانه‌های کره منعکس شده است". وی اکنون در مسجد سئول مشغول به فعالیت است و هر روز برای مسیحیان و دیگرانی که می‌خواهند اطلاعات خود را دربارۀ دین اسلام افزایش دهند سخنرانی می‌کند و به سؤالات آنها پاسخ می‌دهد تا سوءتفاهم‌هایی را که دربارۀ دین اسلام دارند از بین ببرد و پی ببرند که اسلام دین صلح و احترام است. از هزار تا دو هزار نفری که در سخنرانی‌های بورا شرکت می‌کنند، ده درصد مایل به گرویدن به دین اسلام هستند. ]]> جهان ادیان Sat, 09 Dec 2017 19:48:26 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/7580/ بریتانیا ازدواج مسلمانان را به رسمیت نمی‌پذیرد! http://dinonline.com/doc/note/fa/7570/ بلال حسام: در مراسم عقد نکاح ما ابتدا یکی از پیش‌نمازها تعهّداتی از ما گرفت، بعد گواهی‌ ازدواجمان را امضا کردیم و پس از نماز ما را زن و شوهر اعلام کرد. مراسم زیبا و دوستانه‌ای بود و شبکۀ بریتانیاییِ «ماسلم تی‌وی» نیز مستندی از آن با عنوان «حقایق ازدواج مسلمانان» برای پخش در شبکۀ چهار تهیه کرد. این فیلمِ بدیع به‌خوبی نشان می‌دهد که متأسفانه نظام حقوقی بریتانیا ازدواج مسلمانان را به رسمیت نمی‌شناسد. از هر پنج زن مسلمانی که مورد نظرسنجی قرار گرفتند، سه نفر از آنها تنها عقد نکاح کرده بودند و ازدواج مدنی نداشتند، لذا این اشخاص از حمایت‌ها و امتیازاتی که با ازدواج شامل‌حال افراد می‌شود بی‌نصیب مانده بودند. دلیل این موضوع نیز کاملاً روشن است. اگر شخصی ازدواج کرده باشد، تنها جایی که ازدواج مدنی به کارش می‌آید در جایی است که بخواهد طلاق بگیرد. البته در لحظۀ ازدواج معمولاً کسی به طلاق فکر نمی‌کند. اما با توجّه به این که عقد نکاح به خودی خود از نگاه قانون اعتباری ندارد، زوجین مسلمان باید پس از عقد نکاح به دفتر ثبت بروند. این در حالی است که تنها یک پنجم آنها این کار را انجام می‌دهند. براساس مادۀ 9 قانون حقوق بشر، تمام شهروندان بریتانیا در انتخاب و عمل به دین و اعتقادات و مناسک دینی خود آزادند. تنها راهی که امکان تحقّق این قانون را هموار می‌سازد آن است که قانون خود را با گروه‌های مختلف مذهبی و نیازهای شخصی و جمعیِ پیروان این ادیان تطبیق دهد، البته مشروط به این که این کار باعث نقض حقوق دیگران نشود. اگر پارلمان انگلیس می‌تواند به نیازهای حقوقیِ کوئیکرها (جنبشی مذهبی که دکترین اصلی آن کشیش بودنِ همۀ مؤمنان است) احترام بگزارد، آیا خواستۀ گزافی است که از پارلمان بخواهیم به نیازهای جوامع جدیدتر دینی نیز که بخشی از بافتار جامعۀ امروز بریتانیا هستند توجّه کند؟ مسلمانان خواستار چیزی هستند که سابق بر این نیز مشابه و نظیر داشته است. در این فیلم مستند ربی هرشل گلوک تعریف می‌کند که یهودیان بریتانیا برای ازدواج خود مقاطعه کرده‌اند. یعنی وقتی زوجین یهودی براساس قوانین یهودیت ازدواج می‌کنند، ازدواج آنها از صبغۀ حقوقی و قانونی نیز برخوردار است و نیازی به ثبت دوبارۀ دفتری آن ندارند. دولت بریتانیا باید از این فراست برخوردار باشد تا بتواند بر جوّ خشم و اضطراب عمومی که برای سیاه‌نمایی ابعاد مختلف دین اسلام به وجود آمده است غلبه کند. روان ویلیامز، اسقف‌اعظم سابق کنتربری علناً از این ایده که نیازهای حقوقی و مشروع اقلیت‌های مذهبی، به‌ویژه مسلمانان در نظام حقوقی بریتانیا لحاظ شود حمایت می‌کرد. واقعیت آن است که بریتانیای قرن بیست و یکم مجموعه‌ای از فرهنگ‌های مختلف است؛ آش شله‌قلمکاری است که نظام حقوقی این کشور به آن انسجام بخشیده است. مسئلۀ ازدواج مسلمانان نیز همانند تمام ازدواج تمام انسان‌های دیگر است و وقت آن رسیده که قانون این ازدواج‌ها را به رسمیت بشناسد. ]]> اسلام Tue, 28 Nov 2017 15:34:39 GMT http://dinonline.com/doc/note/fa/7570/ آیا تکنولوژی می‌تواند به معنویت سفر حج لطمه بزند؟ http://dinonline.com/doc/report/fa/7538/ به گزارش دین آنلاین به نقل از ایسلامیک مانتلی، امپراطوری عثمانی راه‌آهن حجاز را در سال 1908 به راه انداخت که قطارهای آن بین دمشق و مدینه تردّد می‌کرد و بدین واسطه حاجیان دیگر مجبور نبودند رهسپار یک سفر زمینی چهل روزه شوند و بسیاری آنها جانشان را در راه از دست بدهند. در عصر صنعتی، فن‌آوری حمل‌ونقل و لجستیک این امکان را به وجود آورد که تعداد فزاینده‌ای از مردم بتوانند در حج شرکت کنند. با تسهیل خدمات پروازی در سراسر جهان، این روند ادامه یافت و کار به جایی رسید که از صدهزار حاجی در سال 1950، اکنون در سال 2017 تعداد حجّاج به 2.3 میلیون تن رسیده است. تکنولوژی علاوه بر تسهیل در انتقال حجّاج به سرزمین حج، در افزایش سطح امنیت و بهینه‌سازیِ ارتباطات آنها نیز سهیم بوده است. دستبندهای ویژه‌ای که دولت سعودی به حاجیان ارائه می‌دهد، اطلاعات حاجی را در خود ذخیره می‌کنند تا در صورت جدا شدن فرد از کاروان یا بروز سوانحی (مشابه حادثۀ منا) بتوان فرد را شناسایی کرد. مراسم حجّ امسال بدون مشکل خاصّی برگزار شد، اما در هر حال دوستان و اعضای خانوادۀ حجّاج مایلند از موقعیت عزیزان خود مطّلع باشند. مثلاً اگر موقعیت یکی از بستگان آنها چند روز هیچ تغییری نکند یا زمانی که باید در مزدلفه باشند در جای دیگری باشند، خواهند فهمید که مشکلی پیش آمده و باید با ارائۀ موقعیت دقیقِ فرد، درخواست کمک کنند. این مسئله برای حاجیان مسن‌تر از اهمیت بیشتری برخوردار است. نرم‌افزارهایی نیز مخصوص گوشی‌های همراه طراحی شده؛ مثل برنامۀ «حج‌اَپ» که «عرب نیوز» ارائه داده است. «حج‌اَپ» هم برای حاجیان مناسب است، هم برای بستگان و دوستان آنها. این نرم‌افزار افزون بر ارائۀ اطلاعاتِ مکانی، تازه‌ترین اخبار حج را نیز در اختیار حجّاج قرار می‌دهد و به بستگان آنها دربارۀ سلامت و امنیت حاجیان اطمینان‌خاطر می‌بخشد. در مقایسه با گذشته که بستگان فرد باید مدّت‌ها منتظر تماس (دیربه‌دیر و غالباً پرهزینۀ) عزیزانشان می‌شدند، امروز اوضاع خیلی بهتر شده است. رسانه‌های اجتماعی نیز می‌توانند در تبلیغ دین اسلام و نشان دادن زیبایی‌ها و هماهنگی‌های مناسک حج به غیرمسلمانان (که اجازۀ راهیابی به مکه را ندارند) تأثیر بسزایی داشته باشند. وقتی اسنپ‌چت گزارشی از حج را در Mecca_Live منتشر کرد، تعداد کثیری از غیرمسلمانان با ابعاد مثبت دین اسلام آشنایی پیدا کردند. مسئولین حج در کنار رسانه‌های اجتماعی، از فضاهای دیجیتال دیگر نیز برای بهینه‌سازی حج بهره گرفته‌اند. آنها پورتال‌هایی برای زوّار به وجود آورده‌اند تا از طریق آن بتوانند پیش از سفر اطلاعات خود را افزایش دهند. دو وب‌سایت SaudiWelcomesTheWorld.org  و Hajj2017.org  سفر حج را شبیه‌سازی کرده‌اند. کاربر می‌تواند با مراجعه به این سایت‌ها یک حجّ مجازی را تجربه کند. اما با وجود تمام این ابعاد مثبت، ارتباط بین تکنولوژی و حج می‌تواند مشکل‌آفرین نیز باشد. تماس‌های تصویری و سلفی گرفتن‌ها می‌تواند از معنویت حجّ حاجیان حقیقی بکاهد. من در سال 2005 مناسک حج را به جا آوردم، در آن زمان هنوز گوشی‌های هوشمند جهان را به اشغال خود درنیاورده بود. دوست دارم باز هم به این سفر بروم، اما نگران اینم که نتوانم با آن همه آیفونی که احاطه‌ام کرده معنویت سفر قبلی را تجربه کنم. علاوه بر این، شاید با وجود پرواز‌های لاکچری، هتل‌های پرزرق‌وبرق و رسانه‌ها برای خیلی‌ها سخت باشد که به یاد داشته باشند که حج یک مناسک معنوی است. حج بر پایۀ نمادپردازی‌هایِ دینی و حبّ الهی استوار شده است، لذا اگر این سفر به هیجانات سرسام‌آورِ رسانه‌های اجتماعی آلوده شود، حفظ این معنویت دشوار خواهد شد. ما سرِ نماز از خودمان سلفی نمی‌اندازیم، پس چه دلیلی وجود دارد که وسط مناسک حج این کار را انجام می‌دهیم؟ اصل و اساس حج بسته به این است که حاجی تمام تعلّقات مادّی خود را که ممکن است در رابطۀ او با خدا ایجاد اختلال کند کنار بگذارد. مکالمات تلفنیِ دائمی پیرامون کعبه و صدای زنگ مداوم گوشی‌ها ممکن است حاجیان دیگر را از حال و هوای معنوی‌شان بیرون بکشد. حاجیان می‌توانند از تکنولوژی به نحوی کنترل‌شده استفاده کنند تا بدون این که به روح‌ خودشان و روح حج آسیبی برساند، کیفیت سفر حج آنها را ارتقا دهد. ]]> اقتصاد Thu, 12 Oct 2017 19:33:47 GMT http://dinonline.com/doc/report/fa/7538/